Chandogya Upanishad (with commentary) · Chapter 7.3
ChUpBh_7,2.2 samānamanyat //2//
iti cchāndogyopaniṣadi saptamādhyāyasya dvitīyaḥ khaṇḍaḥ
=======================================================================
START ChUp 7,3.1
mano vāva vāco bhūyaḥ |
yathā vai dve vāmalake dve vā kole dvau vākṣau muṣṭir anubhavaty evaṃ vācaṃ ca nāma ca mano 'nubhavati |
sa yadā manasā manasyati mantrān adhīyīyety athādhīte |
karmāṇi kurvīyety atha kurute |
putrāṃś ca paśūṃś ceccheyety athecchate |
imaṃ ca lokam amuṃ ceccheyety athecchate |
mano hy ātmā |
mano hi lokaḥ |
mano hi brahma |
mana upāssveti
ChUpBh_7,3.1 mano manasyanaviśiṣṭamantaḥkaraṇaṃ vāco bhūyaḥ /
taddhi manasyanavyāpāravadvācaṃ vaktavye prerayati /
tena vāṅmanasyantarbhavati /
yacca yasminnantarbhavati tattasya vyāpakatvāttato bhūyo bhavati /
yathā vai loke dve vā'malake phale dve vā kole badaraphale dvau vākṣau vibhītakaphale muṣṭiranubhavati muṣṭiste phale vyāpnoti muṣṭau hi te antarbhavataḥ /
evaṃ vācaṃ ca nāma cā'malakādivanmano 'nubhavati /
sa yadā puruṣe yasminkāle manasāntaḥkaraṇena manasyati manasyanaṃ vivakṣābuddhiḥ kathaṃ?mantrānadhīyīyoccārayeyamityevaṃ vivakṣāṃ kṛtvāthādhīte tathā karmāṇi kurvīyeti cikīrṣābuddhiṃ kṛtvātha kurute putrāṃśca paśūṃśceccheyeti prāptīcchāṃ kṛtvā tatprāptyupāyānuṣṭhānenāthecchate putrādīnprāpnotītyarthaḥ /
tathemaṃ ca lokamamuṃ copāyeneccheyeti tatpraptyupāyānuṣṭhānenāthecchace prāpnoti /
mano hyātmā'tmanaḥ kartṛtvaṃ bhoktṛtvaṃ ca sati manasi nānyatheti mano hyātmetyucyate /
mano hi lokaḥ satyeva hi manasi loko bhavati tatprāptyupāyānuṣṭhānaṃ ceti mano hi loko yasmāttasmānmano hi brahma /
yata evaṃ tasmānmana upāḥsveti //1 //
START ChUp 7,3.2
sa yo mano brahmety upāste |
yāvan manaso gataṃ tatrāsya yathākāmacāro bhavati yo mano brahmety upāste |
asti bhagavo manaso bhūya iti |
manaso vāva bhūyo 'stīti |
tan me bhagavān bravītv iti
Original text: Chāndogyopaniṣad with the commentary ascribed to Śaṃkara · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0