Chandogya Upanishad (with commentary) · Chapter 7.26
ChUpBh_7,25.2 ahaṅkāreṇa dehādisaṃghāto 'pyādiśyate 'vivekibhirityatastadāśaṅkā mā bhūdityathānantaramātmādeśa ātmanaiva kevalena satsvarūpeṇa śuddhenā'diśyate /
ātmaiva sarvataḥ sarvamityevamekamajaṃ sarvato vyomavatpūrṇamanyaśūnyaṃ paśyansa vā eṣa vidvānmananavijñānābhyāmātmaratirātmanyeva ratī ramaṇaṃ yasya so 'yamātmaratiḥ /
tathā'tmakrīḍaḥ /
dehamātrasādhanā ratirbāhyasādhanā krīḍā /
loke srībhiḥ sakhibhiśca krīḍatīti darśanāt na tathā viduṣaḥ kiṃ tarhyātmavijñānanimittamevobhayaṃ bhavatītyarthaḥ /
mithunaṃ dvaṃndvajanitaṃ sukhaṃ tadapi dvandvanirapekṣaṃ yasya viduṣaḥ /
tathā'tmānandaḥ śabdādinimitta ānando 'viduṣāṃ na tathāsya viduṣaḥ kiṃ tarhyātmanimittameva sarvaṃ sarvadā sarvaprakāreṇa ca dehajīvitabhogādinimittabāhyavastunirapekṣa ityarthaḥ /
sa evaṃlakṣaṇo vidvāñjīvanneva svārājye 'bhiṣiktaḥ patite 'pi dehe svarāḍeva bhavati /
yata evaṃ bhavati tata eva tasya sarveṣu lokeṣu kāmacāro bhavati /
prāṇādiṣu pūrvabhūmiṣu tatrāsyeti tāvanmātraparicchinnakāmacāratvamuktamanrājatvaṃ cārthaprāptaṃ sātiśayatvādyathāprāptasvārājyakāmacāratvānuvādena tatannivṛttirihocyate sa svarāḍityādinā /
atha punarye 'nyathāta uktadarśanādanyathā vaiparītyena yathoktameva vā samyaṅna viduste 'nyarājāno bhavanti anyaḥ paro rājā svāmī yeṣāṃ te 'nyarājānaste /
kiñca kṣayyo loko yeṣāṃ te kṣayylokāḥ /
bhedadarśanasyālpaviṣayatvādalpaṃ ca tanmartyamityavocāma /
tasmādye dvaitadarśinaste kṣayyalokāḥ svadarśanānurūpyeṇaiva bhavantyata eva teṣāṃ sarveṣu lokeṣvakāmacāro bhavati //2//
iti cchāndogyopaniṣadi saptamādhyāyasya pañcaviṃśaḥ khaṇḍaḥ
=======================================================================
START ChUp 7,26.1
tasya ha vā etasyaivaṃ paśyata evaṃ manvānasyaivaṃ vijānata ātmataḥ prāṇa ātmata āśātmataḥ smara ātmata ākāśa ātmatas teja ātmata āpa ātmata āvirbhāvatirobhāvāv ātmato 'nnam ātmato balam ātmato vijñānam ātmato dhyānam ātmataś cittam ātmataḥ saṃkalpa ātmato mana ātmato vāg ātmato nāmātmato mantrā ātmataḥ karmāṇy ātmata evedaṃ sarvam iti
ChUpBh_7,26.1 tasya ha vā etasyetyādi svārājyaṃ prāptasya prakṛtasya viduṣa ityarthaḥ /
prāksadātmavijñānātsvātmano 'nyasmātsataḥ prāṇādernāmāntasyotpattipralayāvabhūtāṃ sadātmāvijñāne tu satīdānīṃ svātmata eva saṃvṛttau tathā sarvo 'pyanyo vyavahāra ātmata eva viduṣaḥ //1 //
START ChUp 7,26.2
tad eṣa ślokaḥ |
na paśyo mṛtyuṃ paśyati na rogaṃ nota duḥkhatām |
sarvaṃ ha paśyaḥ paśyati sarvam āpnoti sarvaśaḥ |
iti |
sa ekadhā bhavati tridhā bhavati pañcadhā |
saptadhā navadhā caiva punaś caikādaśa smṛtaḥ |
śataṃ ca daśa caikaś ca sahasrāṇi ca viṃśatiḥ |
āhāraśuddhau sattvaśuddhiḥ |
sattvaśuddhau dhruvā smṛtiḥ |
smṛtilambhe sarvagranthīnāṃ vipramokṣaḥ |
tasmai mṛditakaṣāyāya tamasas pāraṃ darśayati bhagavān sanatkumāraḥ |
taṃ skanda ity ācakṣate
Original text: Chāndogyopaniṣad with the commentary ascribed to Śaṃkara · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0