Chandogya Upanishad (with commentary) · Chapter 5.9
ChUpBh_5,8.2 tasminnetasminnagnau devā reto juhvati /
tasyā āhutergarbhaḥ sambhavatīti /
evaṃ śraddhāsomavarṣānnaretohavanaparyāyakrameṇā'pa eva garbhībhūtāstāḥ /
tatrāpāmāhutisamavāyitvātprādhānyavivakṣā'paḥ pañcamyāmāhutau puruṣavacaso bhavantīti /
na tvāpa eva kevalāḥ somādikāryamārabhante /
na cā'po 'trivṛtkṛtāḥ santīti /
trivṛtkṛtatve 'pi viśeṣasaṃjñālābho dṛṣṭaḥ pṛthivīyamimā āpo 'yamagnirityanyatamabāhulyanimittaḥ /
tasmātsamuditānyeva bhūtānyabbāhulyātkarmasamavāyīni somādikāryārambhakāṇyāpa ityucyante /
dṛśyate ca dravabāhulyaṃ somavṛṣṭyannaretodeheṣu /
bahudravaṃ ca śarīraṃ yadyapi pārthivam /
tatra pañcamyāmāhutau hutāyāṃ retorūpā āpo garbhībhūtāḥ //2//
iti cchāndogyopaniṣadi pañcamādhyāyasyāṣṭamaḥ khaṇḍaḥ
=======================================================================
START ChUp 5,9.1
iti tu pañcamyām āhutāv āpaḥ puruṣavacaso bhavantīti |
sa ulbāvṛto garbho daśa vā nava vā māsān antaḥ śayitvā yāvad vātha jāyate
ChUpBh_5,9.1 iti tvevaṃ tu pañcamyāmāhutāvāpaḥ puruṣavacaso bhavantīti vyākhyāta ekaḥ praśnaḥ /
yattu dyulokādimāṃ pratyāvṛttayorāhutyo pṛthivīṃ puruṣaṃ sriyaṃ krameṇā'viśya lokaṃ pratyutthāyī bhavatīti vājasaneyaka uktaṃ tatprāsaṅgikamihocyate /
iha ca prathame praśna uktaṃ vettha yadito 'dhi prajāḥ prayantīti /
tasya cāyamupakramaḥ /
sa garbho 'pāṃ pañcamaḥ pariṇāmaviśeṣa āhutikarmasamavāyinīnāṃ śraddhāśabdavācyānāmulbāvṛta ulbena jarāyuṇā'vṛto veṣṭito daśa vā nava vā māsānantarmātuḥ kukṣau śayitvā yāvadvā yāvatā kālena nyūnenātiriktena vāthānantaraṃ jāyate /
ulbāvṛta ityādi vairāgyahetoridamucyate /
kaṣṭaṃ hi mātuḥ kukṣau mūtrapurīṣavātapittaśleṣmādipūrṇe tadanuliptasya garbhasyolbāśucipaṭāvṛtasya lohitareto 'śucibījasya māturaśitapītarasānupraveśena vivardhamānasya niruddhaśaktibalavīryatejaḥprajñāceṣṭasya śayanam /
tato yonidvāreṇa pīḍyamānasya kaṣṭatarā niḥsṛtirjanmeti vairāgyaṃ grāhayati /
muhūrtamapyasahyaṃ daśa vā nava vā māsānatidīrghakālamantaḥ śayitveti ca //1 //
START ChUp 5,9.2
sa jāto yāvadāyuṣaṃ jīvati |
taṃ pretaṃ diṣṭam ito 'gnaya eva haranti yata eveto yataḥ saṃbhūto bhavati
Original text: Chāndogyopaniṣad with the commentary ascribed to Śaṃkara · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0