Language

ENहिગુ
Scripture Library

Chandogya Upanishad (with commentary) · Chapter 5.5

5.5.1

ChUpBh_5,4.2 tasminnetasminyathoktalakṣaṇe 'gnau devā yajamānaprāṇā agnyādirūpā adhidaivatam /
śraddhāmagnihotrāhutipariṇāmāvasthārūpāḥ sūkṣmā āpaḥ śraddhābhāvitāḥ śraddhā ucyante /
"pañcamyāmāhutāvāpaḥ puruṣavacaso bhavanti"ityapāṃ homyatayā praśne śrutatvāt /
"śraddhā vā āpaḥ śraddhāmevā'rabhya praṇīya pracarati"iti ca vijñāyate /
tāṃ śraddhāmabrūpāṃ juhvāti /
tasyā āhuteḥ somo rājāpāṃ śraddhāśabdavācyānāṃ dyulokāgnau hutānāṃ pariṇāmaḥ somo rājā sambhavati /
yathargvedādipuṣparasā ṛgādimadhukaropanītāsta āditye yaśa ādikāryaṃ rohitādirūpalakṣaṇamārabhanta ityuktaṃ tathemā agnihotrāhutisamavāyinyaḥ sūkṣmāḥ śraddhāśabdavācyā āpo dyulokamanupraviśya cāndraṃ kāryamārabhante phalarūpamagnihotrāhutyoḥ /
yajamānāśca tatkartāra āhutimayā āhutibhāvanābhāvitā āhutirūpeṇa karmaṇā'kṛṣṭāḥ śraddhāpsamavāyuno dyulokamanupraviśya bhavanti /
tadarthaṃ hi tairagnihotraṃ hutam /
atra tvāhutipariṇāma eva pañcāgnisambandhakrameṇa prādhānyena vivakṣita upāsanārthaṃ na yajamānānāṃ gatiḥ /
tāṃ tvaviduṣāṃ dhūmādikrameṇottaratra vakṣyati viduṣāṃ cottarāṃ vidyākṛtām //2//
iti cchāndogyopaniṣadi pañcamādhyāyasya caturthaḥ khaṇḍaḥ
=======================================================================
START ChUp 5,5.1
parjanyo vāva gautamāgniḥ |
tasya vāyur eva samit |
abhraṃ dhūmaḥ |
vidyud arciḥ |
aśanir aṅgārāḥ |
hrādunayo visphuliṅgāḥ

5.5.2

ChUpBh_5,5.1 dvitīyahomaparyāyārthamāha-parjanyo vāva parjanya eva gautamāgniḥ parjanyo nāma vṛṣṭyupakaraṇābhimānī devatāviśeṣaḥ /
tasya vāyureva samit /
vāyunā hi parjanyo 'gniḥ samidhyate /
purovātādiprābalye vṛṣṭidarśanāt /
abhraṃ dhūmo dhūmakāryatvāddhūmavacca lakṣyamāṇatvāt /
vidyudarciḥ /
prakāśasāmānyāt /
aśaniraṅgārāḥ /
kāṭhinyādvidyutsambandhādvā /
hrādunayo visphuliṅgāḥ /
hrādunayo garjitaśabdāḥ /
meghānāṃ viprakīrṇatvasamānyāt //1 //
START ChUp 5,5.2
tasminn etasminn agnau devāḥ somaṃ rājānaṃ juhvati |
tasyā āhuter varṣaṃ saṃbhavati

Original text: Chāndogyopaniṣad with the commentary ascribed to Śaṃkara · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc