Language

ENहिગુ
Scripture Library

Chandogya Upanishad (with commentary) · Chapter 4.5

4.5.1

ChUpBh_4,4.5 taṃ hovāca gautamo naitadvaco 'brāhmaṇo viśeṣeṇa vaktumarhatyārjavārthasaṃyuktam /
ṛjavo hi brahmaṇā netare svabhāvataḥ /
yasmānna satyādbrāhmaṇajātidharmādagā nāpetavānasi /
ato brāhmaṇaṃ tvāmupaneṣye 'taḥ saṃskārārthaṃ homāya samidhaṃ somyā'haretyuktvā tamupanīya kṛśānāmabalānāṃ goyūthānnirākṛtyāpakṛṣya catuḥśatā catvāri śatāni gavāmuvācemā gāḥ somyānusaṃvrajānugaccha /
ityuktastā araṇyaṃ pratyabhiprasthāpayannuvāca-nāsahasreṇāpūrṇena sahasreṇa nā'varteya na pratyāgaccheyam /
sa evamuktvā gā araṇyaṃ tṛṇodakabahulaṃ dvandvaṃrahitaṃ praveśya sa ha varṣagaṇaṃ dīrghaṃ provāsa proṣitavān /
tāḥ samyaggāvo rakṣitā yadā yasminkāle sahasraṃ saṃpeduḥ saṃpannā babhūvuḥ //5//
iti cchāndogyopaniṣadi caturthādhyāyasya caturthaḥ khaṇḍaḥ
=======================================================================
START ChUp 4,5.1
atha hainam ṛṣabho 'bhyuvāda satyakāma 3 iti |
bhagava iti ha pratiśuśrāva |
prāptāḥ somya sahasraṃ smaḥ |
prāpaya na ācāryakulam

4.5.2

ChUpBh_4,5.1 tametaṃ śraddhātapobhyāṃ siddhaṃ vāyudevatā diksaṃbandhinī tuṣṭā satyṛṣabhamanupraviśyarṣabhāpannānugrahāyātha hainamṛṣabho 'bhyuvādābhyuktavānsatyakāma 3 iti saṃbodhya, tamasau satyakāmo bhagava iti ha pratiśuśrāva prativacanaṃ dadau /
praptāḥ somya sahasraṃ smaḥ pūrṇā tava pratijñātaḥ prāpaya no 'smānācāryakulam //1 //
START ChUp 4,5.2
brahmaṇaś ca te pādaṃ bravāṇi iti |
bravītu me bhagavān iti |
tasmai hovāca |
prācī dik kalā |
praticī dik kalā |
dakṣiṇā dik kalā |
udīcī dik kalā |
eṣa vai somya catuṣkalaḥ pādo brahmaṇaḥ prakāśavān nāma

4.5.3

ChUpBh_4,5.2 kiñcāhaṃ braṅmaṇaḥ parasya te tubhyaṃ pādaṃ bravāṇi kathayāni /
ityuktaḥ pratyuvāca-bravītu kathayatu me mahyaṃ bhagavān /
ityukta ṛṣabhastasmai satyakāmāya hovāca /
prācī dikkalā brahmaṇaḥ pādasya caturtho bhāgaḥ /
tathā pratīcī dikkalā dakṣiṇā dikkalodīcī dikkalaiṣa vai saimya brahmaṇaḥ pādaścatuśaṣkalaścatasraḥ kalā avayavā yasya so 'yaṃ catuṣkalaḥ pādo brahmaṇaḥ prakāśavānnāma prakāśavānityavaṃ nāmābhidhānaṃ yasya /
tathottare 'pi pādāstrayaścatuṣkalā brahmaṇaḥ //2 //
START ChUp 4,5.3
sa ya etam evaṃ vidvāṃś catuṣkalaṃ pādaṃ brahmaṇaḥ prakāśavān ity upāste prakāśavān asmiṃl loke bhavati |
prakāśavato ha lokāñ jayati ya etam evaṃ vidvāṃś catuṣkalaṃ pādaṃ brahmaṇaḥ prakāśavān ity upāste

Original text: Chāndogyopaniṣad with the commentary ascribed to Śaṃkara · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc