Buddhacarita · Chapter 14
tato mārabalaṃ jitvā dhairyeṇa ca śamena ca
paramārthaṃ vijijñāsuḥ sa dadhyau dhyānakovidaḥ //
sarveṣu dhyānavidhiṣu prāpya caiśvaryam uttamam
sasmāra prathame yāme pūrvajanmaparaṃparām //
amutrāham ayaṃ nāma cyutas tasmād ihāgataḥ
iti janmasahasrāṇi sasmārānubhavann iva //
smṛtvā janma ca mṛtyuṃ ca tāsu tāsūpapattiṣu
tataḥ sattveṣu kāruṇyaṃ cakāra karuṇātmakaḥ //
kṛtveha svajanotsargaṃ punar anyatra ca kriyāḥ
atrāṇaḥ khalu loko 'yaṃ paribhramati cakravat //
ity evaṃ smaratas tasya babhūva niyatātmanaḥ
kadalīgarbhaniḥsāraḥ saṃsāra iti niścayaḥ //
dvitīye tv āgate yāme so 'dvitīyaparākramaḥ
divyaṃ (lebhe Ccakṣuḥ )paraṃ (cakṣuḥ Clebhe sarvacakṣuṣmatāṃ varaḥ //
tatas tena sa divyena pariśuddhena cakṣuṣā
dadarśa nikhilaṃ lokam ādarśae iva nirmale //
sattvānāṃ paśyatas tasya nikṛṣṭotkṛṣṭakarmaṇām
pracyutiṃ copapattiṃ ca vavṛdhe karuṇātmatā //
ime duṣkṛtakarmāṇaḥ prāṇino yānti durgatim
ime 'nye śubhakarmāṇaḥ pratiṣṭhante tripiṣṭape //
upapannāḥ pratibhaye narake bhṛśadāruṇe
amī duḥkhair bahuvidhaiḥ pīḍyante kṛpaṇaṃ (bata Cvata ) //
pāyyante kvathitaṃ kecid agnivarṇam ayorasam
āropyante ruvanto 'nye niṣṭaptastambham āyasam //
pacyante piṣṭavat kecid ayaskumbhīṣv avāṅmukhāḥ
dahyante karuṇaṃ kecid dīpteṣv aṅgārarāśiṣu //
kecit tīkṣṇair ayodaṃṣṭrair bhakṣyante dāruṇaiḥ śvabhiḥ
kecid dhṛṣṭair ayastuṇḍair vāyasair āyasair iva //
kecid dāhapariśrāntāḥ śītacchāyābhikāṅkṣiṇaḥ
asi(pattravanaṃ Cpatraṃ vanaṃ )nīlaṃ baddhā iva viśanty amī //
pāṭyante dāruvat kecit kuṭhārair (baddhaCbahu)bāhavaḥ
duḥkhe 'pi na (vipacyante Cvipadyante karmabhir dhāritāsavaḥ //
sukhaṃ syād iti yat karma kṛtaṃ duḥkhanivṛttaye
phalaṃ tasyedam avaśair duḥkham evopabhujyate //
sukhārtham aśubhaṃ kṛtvā yae ete bhṛśaduḥkhitāḥ
āsvādaḥ sa kim eteṣāṃ karoti sukham aṇv api //
hasadbhir yat kṛtaṃ karma kaluṣaṃ kaluṣātmabhiḥ
etat pariṇate kāle krośadbhir anubhūyate //
yady (evaṃ Ceva )pāpakarmāṇaḥ paśyeyuḥ karmaṇāṃ phalam
vameyur (uṣṇaṃ rudhiraṃ Cuṣṇarudhiraṃ marmasv abhihatā iva //
X(Cśārīrebhyo 'pi duḥkhebhyo nārakebhyo manasvinaḥ
Xanāryaiḥ saha saṃvāso mama kṛcchramatamo mataḥ //
ime 'nye karmabhiś citraiś cittavispandasaṃbhavaiḥ
tiryagyonau vicitrāyām upapannās tapasvinaḥ //
māṃsatvagbāladantārthaṃ vairād api madād api
hanyante (kṛpaṇaṃ Ckṛpaṇā )yatra bandhūnāṃ paśyatām api //
aśaknuvanto 'py avaśāḥ kṣuttarṣaśramapīḍitāḥ
goaśvabhūtāś ca vāhyante pratodakṣatamūrtayaḥ //
vāhyante gajabhūtāś ca balīyāṃso 'pi durbalaiḥ
aṅkuśakliṣṭamūrdhānas tāḍitāḥ pādapārṣṇibhiḥ //
satsv apy anyeṣu duḥkheṣu duḥkhaṃ yatra viśeṣataḥ
parasparavirodhāc ca parādhīnatayaiva ca //
khasthāḥ khasthair hi bādhyante jalasthā jalacāribhiḥ
sthalasthāḥ sthalasaṃsthaiś (ca $ prāpya caivetaretaraiḥ Ctu prāpyante cetaretaraiḥ ) //
upapannās tathā ceme mātsaryākrāntacetasaḥ
pitṛloke nirāloke kṛpaṇaṃ bhuñjate phalam //
sūcīchidropamamukhāḥ parvatopamakukṣayaḥ
kṣuttarṣajanitair duḥkhaiḥ pīḍyante duḥkhabhāginaḥ //
āśayā (samatikrāntā Csamabhikrāntā dhāryamāṇāḥ svakarmabhiḥ
labhante na hy amī bhoktuṃ praviddhāny aśucīny api [This verse is placed after 14.30 in ed. C.] //
puruṣo yadi jānīta mātsaryasyedṛśaṃ phalam
sarvathā (śibivad Cśivivad )dadyāc charīrāvayavān api //
ime 'nye (narakaprakhye Cnarakaṃ prāpya garbhasaṃjñe 'śucihrade
upapannā manuṣyeṣu duḥkham archanti jantavaḥ //
Original text: Buddhacarita · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0