Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brihat Samhita · Chapter 92

92.01

utsargān na śubhadam *āsanāt parasthaṃ[K.ū.āsanāparasthaṃ]
vāme ca jvalanam ato +aparaṃ praśastam/
sarva^aṅga^jvalanam avṛddhidaṃ hayānāṃ
dve varṣe dahana^kaṇāś ca dhūpanaṃ vā//

92.02

antaḥpuraṃ nāśam upaiti meḍhre
kośaḥ kṣayaṃ yāty udare pradīpte/
pāyau ca pucche ca parājayaḥ syād
vaktra^uttama^aṅga^jvalane jayaś ca//

92.03

skandha^āsana^aṃsa^jvalanaṃ jayāya
bandhāya pāda^jvalanaṃ pradiṣṭam/
lalāṭa^vakṣo *+akṣi^bhuje ca[K.akṣibhujeṣu] dhūmaḥ
parābhavāya jvalanaṃ jayāya//

92.04

nāsāpuṭa^protha^śiro +aśrupāta^
*netre ca[K.netreṣu] rātrau jvalanaṃ jayāya/
palāśa^tāmra^asita^karburāṇāṃ
nityaṃ śuka^ābhasya sitasya ca^iṣṭam//

92.05

pradveṣo yavasa^ambhasāṃ prapatanaṃ svedo nimittād vinā
kampo vā vadanāc ca rakta^patanaṃ dhūmasya vā sambhavaḥ/
asvapnaś ca virodhināṃ[K.virodhitā] niśi divā nidrā^alasa^dhyānatā/
sādo +adho^mukhatā viceṣṭitam idaṃ neṣṭaṃ smṛtaṃ vājinām//

92.06

ārohaṇam anya^vājināṃ paryāṇa^ādiyutasya vājinaḥ/
upavāhya^turaṅgamasya vā kalpasya^eva vipanna^śobhanā//

92.07

krauñcavad ripu^vadhāya hreṣitaṃ[K.heṣitaṃ]
grīvayā tv acalayā ca sa^unmukham/
snigdham uccam anunādi hṛṣṭavad^
grāsa^ruddha^vadanaiś ca vājibhiḥ//

92.08

pūrṇapātra^dadhi^vipra^devatā
gandha^puṣpa^phala^kāñcana^ādi vā/
dravyam iṣṭam atha vā paraṃ bhaved
dhreṣatāṃ[K.dheṣatāṃ] yadi samīpato jayaḥ//

92.09

bhakṣya^pāna^khalina^abhinandinaḥ
patyur aupayika^nandino +atha vā/
savya^pārśva^gata^dṛṣṭayo +atha vā
vāñchita^artha^phaladās turaṅgamāḥ//

92.10

vāmaiś ca pādair abhitāḍayanto mahīṃ
pravāsāya bhavanti bhartuḥ/
sandhyāsu dīptām avalokayanto
hreṣanti[K.heṣanti] ced bandha^parājayāya//

92.11

atīva hreṣanti[K.heṣanti] kiranti vālān
nidrāratāś ca pravadanti yātrām/
roma^tyajo dīna^khara^svarāś ca
pāṃśūn grasantaś ca bhayāya dṛṣṭāḥ//

92.12

samudgavad dakṣiṇa^pārśva^śāyinaḥ
padaṃ samutkṣipya ca dakṣiṇaṃ sthitāḥ/
jayāya śeṣeṣv api vāhaneṣv idaṃ
phalaṃ yathāsambhavam ādiśed budhaḥ//

92.13

ārohati kṣitipatau vinaya^upapanno
yātrā^anugo +anya^turagaṃ pratihreṣate[K.pratiheṣate] ca/
vaktreṇa vā spṛśati dakṣiṇam ātma^pārśvaṃ
yo +aśvaḥ sa bhartur acirāt pracinoti lakṣmīm//

92.14

muhurmuhur mūtra^śakṛt karoti
na tāḍyamāno +apy anulomayāyī/
akārya^bhīto +aśru^vilocanaś ca
śivaṃ[K.śubham] na bhartus turago +abhidhatte//

92.15

uktam idaṃ haya^ceṣṭitam ata ūrdhvaṃ dantināṃ pravakṣyāmi/
teṣāṃ tu danta^kalpana^bhaṅga^mlāna^ādi^ceṣṭābhiḥ//
93 hasticeṣṭitādhyāyaḥ

Original text: Bṛhatsaṃhitā · Edition: of A.V.Tripathi (Sarasvati Bhavan Granthamala Edition) with reference to H.Kern's text and his translation [variants marked by K. & K's tr.] and Utpala's commentary [marked by U.] · Data entry Michio Yano Mizue Sugita · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc