બૃહત્સંહિતા · અધ્યાય 92

ઉત્સર્ગાન્ ન શુભદમ્ *આસનાત્ પરસ્થં[ક્.ઊ.આસનાપરસ્થં]
વામે ચ જ્વલનમ્ અતો +અપરં પ્રશસ્તમ્।
સર્વ^અઙ્ગ^જ્વલનમ્ અવૃદ્ધિદં હયાનાં
દ્વે વર્ષે દહન^કણાશ્ ચ ધૂપનં વા॥

અન્તઃપુરં નાશમ્ ઉપૈતિ મેઢ્રે
કોશઃ ક્ષયં યાત્ય્ ઉદરે પ્રદીપ્તે।
પાયૌ ચ પુચ્છે ચ પરાજયઃ સ્યાદ્
વક્ત્ર^ઉત્તમ^અઙ્ગ^જ્વલને જયશ્ ચ॥

સ્કન્ધ^આસન^અંસ^જ્વલનં જયાય
બન્ધાય પાદ^જ્વલનં પ્રદિષ્ટમ્।
લલાટ^વક્ષો *+અક્ષિ^ભુજે ચ[ક્.અક્ષિભુજેષુ] ધૂમઃ
પરાભવાય જ્વલનં જયાય॥

નાસાપુટ^પ્રોથ^શિરો +અશ્રુપાત^
*નેત્રે ચ[ક્.નેત્રેષુ] રાત્રૌ જ્વલનં જયાય।
પલાશ^તામ્ર^અસિત^કર્બુરાણાં
નિત્યં શુક^આભસ્ય સિતસ્ય ચ^ઇષ્ટમ્॥

પ્રદ્વેષો યવસ^અમ્ભસાં પ્રપતનં સ્વેદો નિમિત્તાદ્ વિના
કમ્પો વા વદનાચ્ ચ રક્ત^પતનં ધૂમસ્ય વા સમ્ભવઃ।
અસ્વપ્નશ્ ચ વિરોધિનાં[ક્.વિરોધિતા] નિશિ દિવા નિદ્રા^અલસ^ધ્યાનતા।
સાદો +અધો^મુખતા વિચેષ્ટિતમ્ ઇદં નેષ્ટં સ્મૃતં વાજિનામ્॥

આરોહણમ્ અન્ય^વાજિનાં પર્યાણ^આદિયુતસ્ય વાજિનઃ।
ઉપવાહ્ય^તુરઙ્ગમસ્ય વા કલ્પસ્ય^એવ વિપન્ન^શોભના॥

ક્રૌઞ્ચવદ્ રિપુ^વધાય હ્રેષિતં[ક્.હેષિતં]
ગ્રીવયા ત્વ્ અચલયા ચ સ^ઉન્મુખમ્।
સ્નિગ્ધમ્ ઉચ્ચમ્ અનુનાદિ હૃષ્ટવદ્^
ગ્રાસ^રુદ્ધ^વદનૈશ્ ચ વાજિભિઃ॥

પૂર્ણપાત્ર^દધિ^વિપ્ર^દેવતા
ગન્ધ^પુષ્પ^ફલ^કાઞ્ચન^આદિ વા।
દ્રવ્યમ્ ઇષ્ટમ્ અથ વા પરં ભવેદ્
ધ્રેષતાં[ક્.ધેષતાં] યદિ સમીપતો જયઃ॥

ભક્ષ્ય^પાન^ખલિન^અભિનન્દિનઃ
પત્યુર્ ઔપયિક^નન્દિનો +અથ વા।
સવ્ય^પાર્શ્વ^ગત^દૃષ્ટયો +અથ વા
વાઞ્છિત^અર્થ^ફલદાસ્ તુરઙ્ગમાઃ॥

વામૈશ્ ચ પાદૈર્ અભિતાડયન્તો મહીં
પ્રવાસાય ભવન્તિ ભર્તુઃ।
સન્ધ્યાસુ દીપ્તામ્ અવલોકયન્તો
હ્રેષન્તિ[ક્.હેષન્તિ] ચેદ્ બન્ધ^પરાજયાય॥

અતીવ હ્રેષન્તિ[ક્.હેષન્તિ] કિરન્તિ વાલાન્
નિદ્રારતાશ્ ચ પ્રવદન્તિ યાત્રામ્।
રોમ^ત્યજો દીન^ખર^સ્વરાશ્ ચ
પાંશૂન્ ગ્રસન્તશ્ ચ ભયાય દૃષ્ટાઃ॥

સમુદ્ગવદ્ દક્ષિણ^પાર્શ્વ^શાયિનઃ
પદં સમુત્ક્ષિપ્ય ચ દક્ષિણં સ્થિતાઃ।
જયાય શેષેષ્વ્ અપિ વાહનેષ્વ્ ઇદં
ફલં યથાસમ્ભવમ્ આદિશેદ્ બુધઃ॥

આરોહતિ ક્ષિતિપતૌ વિનય^ઉપપન્નો
યાત્રા^અનુગો +અન્ય^તુરગં પ્રતિહ્રેષતે[ક્.પ્રતિહેષતે] ચ।
વક્ત્રેણ વા સ્પૃશતિ દક્ષિણમ્ આત્મ^પાર્શ્વં
યો +અશ્વઃ સ ભર્તુર્ અચિરાત્ પ્રચિનોતિ લક્ષ્મીમ્॥

મુહુર્મુહુર્ મૂત્ર^શકૃત્ કરોતિ
ન તાડ્યમાનો +અપ્ય્ અનુલોમયાયી।
અકાર્ય^ભીતો +અશ્રુ^વિલોચનશ્ ચ
શિવં[ક્.શુભમ્] ન ભર્તુસ્ તુરગો +અભિધત્તે॥

ઉક્તમ્ ઇદં હય^ચેષ્ટિતમ્ અત ઊર્ધ્વં દન્તિનાં પ્રવક્ષ્યામિ।
તેષાં તુ દન્ત^કલ્પન^ભઙ્ગ^મ્લાન^આદિ^ચેષ્ટાભિઃ॥
93 હસ્તિચેષ્ટિતાધ્યાયઃ