Brihat Samhita · Chapter 60

parāśaraḥ prāha bṛhadrathāya
go^lakṣaṇaṃ yat kriyate tato +ayam/
mayā samāsaḥ śubha^lakṣaṇās tāḥ
sarvās tathā +apy āgamato +abhidhāsye//

sāsra^āvila^rūkṣa^akṣyo mūṣaka^nayanāś na śubhadā gāvaḥ/
pracalac^cipiṭa^viṣāṇāḥ karaṭāḥ khara^sadṛśa^varṇāś[K.varnāḥ] ca//

daśa^sapta^catur^dantyaḥ pralamba^muṇḍa^ānanā vinata^pṛṣṭhyaḥ[K.pṛṣṭhāḥ ū.pṛṣṭhaḥ]/
hrasva^sthūla^grīvā yava^madhyā dārita^khurāś ca//

śyāva^atidīrgha^jihvā gulphair atitanubhir atibṛhadbhir vā/
atikakudāḥ kṛśa^dehā na^iṣṭā hīna^adhika^aṅgyaś ca//

vṛṣabho +apy evaṃ sthūla^atilamba^vṛṣaṇaḥ śirā^tata^kroḍaḥ/
sthūla^śirā^cita^gaṇḍas tristhānaṃ mehate yaś ca//

mārjāra^akṣaḥ kapilaḥ karaṭo vā na śubhado dvijasya^eva[K.dvijasyeṣṭaḥ]/
kṛṣṇa^oṣṭha^tālu^jihvaḥ śvasano yūthasya ghātakaraḥ//

sthūla^śakṛn^maṇi^śṛṅgaḥ sita^udaraḥ kṛṣṇa^sāra^varṇaś ca/
gṛhajāto +api tyājyo yūtha^vināśa^āvaho vṛṣabhaḥ//

śyāmaka^puṣpa^cita^aṅgo bhasma^aruṇa^sannibho biḍāla^akṣaḥ/
viprāṇām api na śubhaṃ karoti vṛṣabhaḥ parigṛhītaḥ//

ye ca^uddharanti pādān paṅkād iva yojitāḥ kṛśa^grīvāḥ/
kātara^nayanā hīnāś ca pṛṣṭhatas te na bhārasahāḥ//

mṛdu^saṃhata^tāmra^oṣṭhās tanu^sphijas tāmra^tālu^jihvāś ca/
hrasva^tanu[K.tanuhrasvo]^ucca^śravaṇāḥ sukukṣayaḥ spṛṣṭa[K.spaṣṭa]^jaṅghāś ca//

ātāmra^saṃhata^khurā vyūḍha^uraskā bṛhat^kakuda^yuktāḥ/
snigdha^ślakṣṇa^tanu^tvag^romāṇas tāmra^tanu^śṛṅgāḥ//

tanu^bhū^spṛg^vāladhayo rakta^anta^vilocanā mahocchvāsāḥ/
siṃha^skandhās tanv^alpa^kambalāḥ pūjitāḥ sugamāḥ[K.ū.sugatāḥ]//

vāma^āvartair vāme dakṣiṇa^pārśve ca dakṣiṇa^āvartaiḥ/
śubhadā bhavanty anaḍuho jaṅghābhiś ca^eṇaka^nibhābhiḥ//

vaidūrya[K.vaiḍūrya]^mallikā^budbuda^īkṣaṇāḥ sthūla^netra^pakṣmāṇaḥ[K.varmāṇaḥ]/
pārṣṇibhir asphuṭita^ābhiḥ śastāḥ sarve ca[K.api] bhārasahāḥ//

ghrāṇoddeśe savalir mārjāra^mukhaḥ sitaś ca dakṣiṇataḥ/
kamala^utpala^lākṣā^ābhaḥ suvāladhir vāji^tulya^javaḥ//

lambair vṛṣaṇair meṣa^udaraś ca saṃkṣipta^vaṃkṣaṇa[K.kṣaṇā]^kroḍaḥ/
jñeyo bhāra^adhva^saho jave +aśva^tulyaś ca śastaphalaḥ//

sitavarṇaḥ piṅga^akṣas tāmra^viṣāṇa^īkṣaṇo mahāvaktraḥ/
haṃso nāma śubhaphalo yūthasya vivardhanaḥ proktaḥ//

bhūspṛgvāladhir ātāmra^viṣāṇo[K.vaṅkṣaṇo] raktadṛk kakudmāṃś[K.kakudmī] ca/
kalmāṣaś ca svāminam acirāt kurute patiṃ lakṣmyāḥ//

yo vā sitaikacaraṇair[K.sitaikacaraṇo] yatheṣṭavarṇaś ca so +api śubhaphalakṛt[K.śastaphalaḥ]/
miśraphalo +api grāhyo yadi na^ekāntapraśasto +asti//
61 śvalakṣaṇādhyāyaḥ