Brihat Parashara Hora Shastra · Chapter 75
atha paṃcamahāpuruṣalakṣaṇādhyāyaḥ
atha vakṣyāmyahaṃ pañcamahāpuruṣalakṣaṇam /
svabhoccagatakendrasthairbalibhiśca kujādibhiḥ
kramaśo rucako bhadro haṃso mālavya eva ca /
śaśaścaite budhaiḥ sarvairmahāntaḥ puruṣāḥ smṛtāḥ
dīrghānano mahotsāho svacchakāntirmahābalaḥ /
cārubhrūrnīlakeśaśca suruciśca raṇapriyaḥ
raktaśyāmo'rihantā ca mantraviccoranāyakaḥ /
krūrobhartā manuṣyāṇāṃ kṣāmā'ṅghrirdvijapūjakaḥ
vīṇāvajradhanuḥpāśavṛṣacakrāṅkitaḥ kare /
mantrābhicārakuśalī dairdhye caiva śatāṃgulaḥ
mukhadairghyasamaṃ madhyaṃ tasya vijñaiḥ prakīrtitam /
tulyastulāsahasreṇa rucako dvijapuṅgava
bhunakti vindhyasahyādripradeśaṃ saptatiṃ samāḥ /
śatreṇa vahninā vāpi sa prayāti surālayam
śārdūlapratibhah pīnavakṣā gajagatiḥ pumān /
pīnājānubhujaḥ prājñaścaturasraśca yogavit
sāttvikaḥ śobhanāṃghraśca śobhanaśmaśrusaṃyutaḥ /
kāmī śaṅkhagadācakraśarakuñjaracihnakaiḥ
dhvajalāṅgalacihnaiśca cihnitāṃghrikarāmbujaḥ /
sunāsaśśāstravid dhīraḥ kṛṣṇākuñcitakeśabhṛt
svatantraḥ sarvakāryeṣu svajanaprīṇanakṣamaḥ /
aiśvaryaṃ bhujyate cāsya nityaṃ mitrajanaiḥ paraiḥ
tulayā tulito bhārapramitaḥ strīsutānvitaḥ /
sakṣemo bhūpatiḥ pāti madhyadeśaṃ śataṃ samāḥ
haṃso haṃsasvaro gauraḥ sumukhonnatanāsikaḥ /
śleṣmalo madhupiṅgākṣo raktavarṇanakhaḥ sudhīḥ
pīnagaṇḍasthalo vṛttaśirāḥ sucaraṇo nṛpaḥ /
matsyā'ṅkuśadhanuḥśaṃkhakañjakhaṭvāṅgacihnakaiḥ
cihnatāṃghrikaraḥ strīṣu kāmārto naiti tuṣṭatām /
ṣaṇṇvatyaṃgulo dairghye jalakrīḍārataḥ sukhī
gaṅgāyamunayormadhyadeśaṃ pāti śataṃ samāḥ /
vanānte nidhanaṃ yāti bhuktvā sarvasukhaṃ bhuvi
samauṣṭhaḥ kṛśamadhyaśca candrakāntiruciḥ pumān /
sugandho nātiraktāṅgo na hrasvo nātidīrghakaḥ
samasvaccharado hastināda ājānubāhudhṛk /
mukhaṃ viśvāṃgulaṃ dairghye vistāre ca daśāṅgulam
mālavyo mālavākhyaṃ ca deśaṃ pāti sasindhukam /
sukhaṃ saptativarṣāntaṃ bhuktvā yāti sulālayam
tanudvijamukhaḥ śūro nātihrasvaḥ kṛśodaraḥ /
madhye kṣāmaḥ sujaṃghaśca matimān pararandhravit
śakto vanādridurgeṣu senānīrdanturaḥ śaśaḥ /
caṃcalo dhātuvādī ca strīśakto'nyadhānānvitaḥ
mālāvīṇāmṛdaṅgā'strarekhāṅkitakarāṃghrikaḥ /
bhūpo'yaṃ vasudhā pāti jīvan khādrisamāḥ sukhī
Original text: bṛhatpārāśarahorāśāstram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0