Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brihat Parashara Hora Shastra · Chapter 3

3.1

kathitaṃ bhavatā premṇā grahāvataraṇaṃ mune/
teṣaṃ guṇasvarūpādyaṃ kṛpayā kathyatāṃ punaḥ

3.2

śṛṇu vipra pravakṣyāmi bhagrahāṇāṃ paristhitim‌/
ākāśe yāni dṛśyante jyotirbimbātyanekaśaḥ

3.3

teṣu nakṣatrasaṃjñāni grahasaṃjñāni kānicit‌/
tāni nakṣatranāmāni sthirasthānāni yāni cai

3.4

gacchanto bhāni gṛhṇanti satataṃ ye tu te grahaḥ/
bhacakrasya nagaśvyaṃśā aśvinyādisamāhvayāḥ

3.5

tad‌dvādaśavibhāgāstu tulya meṣādisaṃjñakāḥ/
prasiddhā rāśayaḥ santi grahāstvarkādisaṃjñakāḥ

3.6

rāśīnāmudayo lagnaṃ tadvaśādeva janminām‌/
grahayogviyogābhyāṃ phalaṃ cintyaṃ śubhāśubham‌

3.7

saṃjñā nakṣatravṛndānāṃ jñeyāḥ sāmānyaśāstrataḥ/
etacchāstrānusāreṇa rāśikheṭaphalaṃ bruve

3.8

yasmin‌ kāle yataḥ kheṭā yānti dṛg‌gaṇitaikatām‌/
tata eva sphuṭāḥ kāryāḥ dikkālau ca sphuṭau vida

3.9

svasvadeśod‌bhavaiḥ sādhyaṃ lagnaṃ rāśyudayaiḥ sphuṭam‌/
athādau vacmi kheṭānāṃ jātirūpaguṇānaham‌

3.10

atha kheṭā raviścandro maṅgalaśca budhastathā/
guruḥ śukraḥ śanī rāhuḥ ketuścaite yathākramam‌

3.11

tatrārkaśanibhūputrāḥ kṣīṇendurāhuketavaḥ/
krūrāḥ śeṣagrahā saumyāḥ krūraḥ krūrayuto budhaḥ

3.12

sarvātmā ca divānātho manaḥ kumudabāndhavaḥ/
sattvaṃ kujo budhaiḥ prokto budho vāṇīpradāyakaḥ

3.13

devejyo jñānasukhado bhṛgurvīryapradayakaḥ/
ṛṣibhiḥ prāk‌tanaiḥ proktaśchāyāsūnuśca duḥkhadaḥ

3.14

ravicandrau tu rājānau netā jñeyo dharātmajaḥ/
budho rājakumāraśca sacivau gurubhārgavau

3.15

preṣyako raviputraśca senā svarbhānupucchakau/
evaṃ krameṇa vai vipra sūryādīn‌ pravicintayet‌

3.16

raktaśyāmo divādhīśo gauragātro niśākaraḥ/
nātyuccāṅgaḥ kujo rakto dūrvāśyāmo budhastathā

3.17

gauragātro gururjñeyaḥ śukraḥ śyāvastathaiva ca/
kṛṣṇadeho raveḥ putro jñāyate dvijasattama

3.18

vahnyambuśikhijā viṣṇuviḍhaujaḥ śacikā dvija/
sūryādīnāṃ khagānāṃ ca devā jñeyāḥ krameṇa ca

3.19

klīvau dvau saumyasaurī ca yuvatīndubhṛgū dvija/
narāḥ śeṣāśca vijñeyā bhānurbhaumo gurustathā

3.20

agnibhūminabhastoyavāyavaḥ kramato dvija/
bhaumādīnāṃ grahāṇāṃ ca tattvānīti yathākramam‌

3.21

guruśukrau vipravarṇau kujārkau kṣatriyau dvija/
śaśisomyau vaiśyavarṇau śaniḥ śūdro dvijottam

3.22

jīvasūryendravaḥ sattvaṃ budhaśukrau rajastathā/
sūryaputrabharāputrau tamaḥprakṛtikau dvija

3.23

madhupiṅgaladṛksūryaścaturasraḥ śucirdvija/
pittaprakṛtiko dhīmān‌ pumānalpakaco dvija

3.24

bahuvātakaphaḥ prājñaścandro vṛttatanurdvija/
śubhadṛṅ‌madhuvākyaśca cañcalo madanāturaḥ

3.25

krūro raktekṣaṇo bhaumaścapalodāramūrtikaḥ/
pittaprakṛtikaḥ krodhī kṛśamadhyatanurdvija

3.26

vapuḥśreṣṭhaḥ śliṣṭavākca hyatihāsyarucirbudhaḥ/
pittavān‌ kaphavān‌ vipra mārutaprakṛtistathā

3.27

bṛhad‌gātro guruścaiva piṅgalo mūrddhajekṣaṇe/
kaphaprakṛtiko dhīmān‌ sarvaśāstraviśāradaḥ

3.28

sukhi kāntavapu śreṣṭhaḥ sulocano bhṛgoḥ sutaḥ/
kāvyakartā kaphādhikyo'nilātmā vakramūrdhajaḥ

3.29

kṛśdīrghatanuḥ śauriḥ piṅgadṛṣṭyanilātmakaḥ/
sthūladanto'lasaḥ paṃguḥ khararomakaco dvija

3.30

dhūmrākāro nīlatanurvanastho'pi bhayaṃkaraḥ/
vātaprakṛtiko dhīmān‌ svarbhānustatsamaḥ śikhī

3.31

asthi raktastathā majjā tvag‌ vasā vīryameva ca/
snāyureṣāmadhīśāśca kramāt‌ sūryādayo dvija

3.32

devālayajalaṃ vahnikrīḍādīnāṃ tathaiva ca/
kośaśayyotkarāṇāṃ tu nāthāṃ sūryādayaḥ kramāt‌

3.33

ayanakṣaṇavārartumāsapakṣasamā dvija/
sūryādīnāṃ kramājjñeyā nirviśaṃkaṃ dvijottama

3.34

kaṭukṣāratiktamiśramadhurāmlakaṣāyakāḥ/
krameṇa sarve vijñeyāḥ sūryādīnāṃ rasā iti

3.35

budhejyau balinau pūrve ravibhaumau ca dakṣiṇe/
paścime sūryaputraśca sitacandrau tathottare

3.36

niśāyāṃ balinaścandrakujasaurā bhavanti hi/
sarvadā jño balī jñeyo dine śeṣā dvijottama

3.37

kṛṣṇe ca balinaḥ krūrāḥ saumyā vīryayutāḥ site/
saumyāyane saumyakheṭo balī yāmyāyane'paraḥ

3.38

varṣamāsāhahorāṇāṃ patayo balinastathā/
śamaṃbuguśucaṃrādyā vṛddhito vīryavattaraḥ

3.39

sūrye janayati sthūlān‌ durbhagān‌ sūryaputrakaḥ/
kṣīropetāṃstathā candraḥ kaṭukādyān‌ dharāsutaḥ

3.40

puṣpavṛkṣaṃ bhṛgoḥ putre gurujñau saphalāphalau/
nīrasān‌ sūryaputraśca evaṃ jñeyāḥ khagā dvija

3.41

rāhuścāṇḍālajātiśca keturjātyantarastathā/
śikhisvarbhānumandānāṃ valmīkaḥ sthānamucyate

3.42

citrakanthā phanīndrasya ketuśchidrayuto dvija/
sīsaṃ rahornīlamaṇiḥ ketorjñeyo dvijottama

3.43

guroḥ pītāmbaraṃ vipra bhṛgoḥ kṣaumaṃ tathaiva ca/
raktakṣaumaṃ bhāskarasya indoḥ kṣaumaṃ sitaṃ dvija

3.44

budhasya kṛṣṇakṣaumaṃ tu raktavastraṃ kujasya ca/
vastraṃ citraṃ śanervipra paṭ‌tavastraṃ tathaiva ca

3.45

bhṛgorṛturvasantaśca kujabhānvośca grīṣmakaḥ/
candrasya varṣā vijñeyā śaraccaiva tathā vidaḥ

3.46

hemanto'pi gurorjñeyaḥ śanestu śiśiro dvija/
aṣṭau māsāśca svarbhānoḥ ketormāsatrayaṃ dvija

3.47

rāhvārapaṃgucandraśca vijñeyā dhātukhecarāḥ/
mūlagrahau sūryaśukrau aparā jīvasaṃjñakāḥ

3.48

graheṣu mando vṛddho'sti āyurvṛddhipradāyakaḥ/
naisargike bahusamān‌ dadāti dvijasattama

3.49

meṣo vṛṣo mṛgaḥ kanyā karko mīnastathā tulā/
sūryādīnāṃ kramādete kathitā uccarāśyaḥ

3.50

bhāgā daśa trayo'ṣṭāśvyastithyo'kṣā bhamitā nakhāḥ/
uccāt‌ saptamabhaṃ nīcaṃ tairevāṃśaiḥ prakīrtitam‌

3.51

raveḥ siṃhe nakhāṃśāśca trikoṇamapare svabham‌/
uccamindorvṛṣe tryaṃśāstrikoṇamapareṃ'śakāḥ

3.52

meṣe'rkāṃśāstu bhaumasya trikoṇamapare svabham‌/
uccaṃ budhasya kanyāyāmuktaṃ pañcadaśāṃśakāḥ

3.53

tataḥ pañcāṃśakāḥ proktaṃ trikoṇamapare svabham‌/
cāpe daśāṃśā jīvasya trikoṇamapare svabham‌

3.54

tule śukrasya tithyaṃśāstrikoṇamapare svabham‌/
śaneḥ kumbhe nakhāṃśāśca trikoṇamapare svabham‌

3.55

trikoṇāt‌ svāt‌sukhasvā'ntyadhīdharmāyuḥsvatuṅgapāḥ/
suhṛdo ripavaśvānve samāścobhayalakṣaṇāḥ

3.56

daśavandhvāyasahajasvāntyasthāstu parasparam‌/
tatkāle mitratāṃ yānti ripavo'nyatra saṃsthitāḥ

3.57

tatkāle ca nisarge ca mitraṃ cedadhimitrakam‌/
mitraṃ mitrasamatve tu śatruḥ śatrusamatvake

3.58

samo mitrariputve tu śatrutve tvadhiśatrutā/
evaṃ vivicya daivajño jātakasya phalaṃ vadet‌

3.59

svocce śubhaṃ phalaṃ pūrṇa trikoṇe pādavarjitam‌/
svarkṣe'rdhaṃ mitragehe tu pādamātraṃ prakīrtitam‌

3.60

pādārdhaṃ samabhe proktaṃ śūnyaṃ nīcāstaśatrubhe/
tadvad‌duṣṭaphalaṃ brūyād‌ vyatyayena vicakṣaṇaḥ

3.61

tryaṃśāḍhyaviśvabhāgaiśca caturbhaiḥ sahito raviḥ/
dhūmo nāma mahādoṣaḥ sarvakarmavināśakaḥ

3.62

dhūmo maṇḍalataḥ śuddho vyatīpāto'tra doṣadaḥ/
saṣad‌bho'tra vyatīpātaḥ pariveṣo'tidoṣakṛt‌

3.63

pariveṣaścyutaścakrādindracāpastu doṣadaḥ/
vitryaṃśāsyaṣṭibhāgādhyaścāpaḥ ketukhago'śubhaḥ

3.64

ekarāśiyutaḥ ketuḥ sūryatulyaḥ prajāyate/
aprakāśagrahāścaite pāpā doṣapradāḥ smṛtāḥ

3.65

sūryendulagnageṣveṣu vaṃśāyurjñānanāśanam‌/
iti dhūmādidoṣāṇāṃ sthitiḥ pad‌māsanoditā

3.66

ravivārādiśanyantaṃ gulikādi nirūpyate/
divasānaṣṭadhā bhaktvā vāreśād‌ gaṇeyat‌ kramāt‌

3.67

aṣṭmoṃ'śo nirīśaḥ syācchanyaṃśo gulikaḥsmṛtaḥ/
rātrimapyaṣṭadhā kṛtvā vāreśāt‌ pañcamāditaḥ

3.68

gaṇayedaṣṭamaḥ khaṇḍo niṣyatiḥ parikīrtitaḥ/
śnyaṃśo gulikaḥ prokto ravyaṃśaḥ kālasaṃjñakaḥ

3.69

bhaumāṃśo mṛtyurādiṣṭo gurvaṃśo yamaghaṇṭkaḥ/
somyāṃśo'rdhapraharakaḥ svasvadeśod‌bhavaḥ sphuṭaḥ

3.70

gulikeṣṭavaśāllagnaṃ sphuṭaṃ yat‌ svasvadeśajam‌/
gulikaṃ procyate tasmājjātakasya phalaṃ vadet‌

3.71

bhāṃśapādasamaiḥ prāṇaiścarādyarkatrikoṇabhāt‌/
udayādiṣṭakālāntaṃ yad‌bhaṃ prāṇapadaṃ hi tat‌

3.72

sveṣṭakālaṃ palīkṛtya tithyāptaṃ bhādikaṃ ca yat‌/
carāgadvibhasaṃsthe'rke bhanau yuṅ‌ navame sute

3.73

sphuṭaṃ prāṇapadākhyaṃ tallagnaṃ jñeyaṃ dvijottama/
lagnād‌ dvikoṇe turye ca rājye prāṇapadaṃ tadā

3.74

śubhaṃ janma vijānīyāttathaivaikādaśe'pi ca/
anyasthāne sthitaṃ cet‌ syāt‌ tadā janmāśubhaṃ vadet‌

Original text: bṛhatpārāśarahorāśāstram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc