Brahmavaivarta Purana · Chapter p1

nārada uvāca //
śrutaṃ pṛthivyupākhyānamatīva sumanoharam //
gaṅgopākhyānamadhunā vada vedavidāṃ vara

bhārataṃ bhāratīśā pādājagāma sureśvarī //
viṣṇusvarūpā paramā svayaṃ viṣṇupadī satī

kathaṃ kutra yuge kena prārthitā preritā purā //
tatkramaṃ śrotumicchāmi pāpaghnaṃ puṇyadaṃ śubham

nārāyaṇa uvāca // rājarājeśvaraḥ śrīmansagaraḥ sṛryyavaṃśajaḥ //
tasya bhāryā ca vaidarbhī śaibyā ca dve manohare

satyasvarūpaḥ satyeṣṭaḥ satyavāksatyabhāvanaḥ // satyadharmavicārajñaḥ paraṃ satyayugodbhavaḥ

ekakanyaścaikaputro babhūva sumanoharaḥ // asamañja iti khyātaḥ śaibyāyāṃ kulavarddhanaḥ

anyā cārādhayāmāsa śaṅkaraṃ putrakāmukī // babhūva garbhastasyāśca śivasya tu vareṇa ca

gate śatābde pūrṇe ca māṃsapiṇḍaṃ suṣāva sā // taddṛṣṭvā ca śivaṃ dhyātvā rurodoccaiḥ punaḥ punaḥ

śambhurbrāhmaṇarūpeṇa tatsamīpaṃ jagāma ha // cakāra saṃvibhajyaitatpiṇḍaṃ ṣaṣṭisahasradhā

sarve babhūvuḥ putrāśca mahābalaparākramā // grīṣmamadhyāhnamārttaṇḍaprabhājuṣṭakalevarāḥ

kapilarṣeḥ kopadṛṣṭyā babhūvurbhasmasācca te // rājā ruroda tacchrutvā jagāma maraṇaṃ śucā

tapaścakārāsamaṃjo gaṅgānayanakāraṇāt // tapaḥ kṛtvā lakṣavarṣaṃ mriyate kālayogataḥ

dilīpastasya tanayo gaṅgānayanakāraṇāta // tapaḥ kṛtvā lakṣavarṣa yayau lokāntaraṃ nṛpaḥ

aṃśumām̐stasya putraśca gaṅgānayanakāraṇāt // tapaḥ kṛtvā lakṣavarṣaṃ mṛtaśca kālayogataḥ

bhagīrathastasya putro mahābhāgavataḥ sudhīḥ // vaiṣṇavo viṣṇubhaktaśca guṇavānajarāmaraḥ

tapaḥ kṛtvā lakṣavarṣaṃ gaṅgānayanakāraṇāt // dadarśa kṛṣṇaṃ hṛṣṭāsyaṃ sūryyakoṭisamaprabham

dvibhujaṃ muralīhastaṃ kiśoraṃ gopaveṣakam // paramātmānamīśaṃ ca bhaktānugrahavigraham

svecchāmayaṃ paraṃ brahma paripūrṇatamaṃ vibhum // brahmaviṣṇuśivādyaiśca stutaṃ munigaṇairyutam

nirliptaṃ sākṣirūpaṃ ca nirguṇaṃ prakṛteḥ param // īṣaddhāsyaṃ prasannāsyaṃ bhaktānugrahakārakam

vahniśuddhāṃ śukādhānaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam // tuṣṭāva dṛṣṭvā nṛpatiḥ praṇamya ca punaḥpunaḥ

līlayā ca varaṃ prāpya vāñchitaṃ vaṃśatārakam // tatrājagāma gaṃgā sā smaraṇātparamātmanaḥ //

taṃ praṇamya pratasthau ca tatpuraḥ saṃpuṭāñjaliḥ // uvāca bhagavāṃstatra tāṃ dṛṣṭvā sumanoharam //
kurvatīṃ stavanaṃ divyaṃ pulakāñcitavigrahām

śrīkṛṣṇa uvāca //
bhārataṃ bhāratīśāpādgaccha śīghraṃ sureśvari

sagarasya sutānsarvānpūtānkuru mamājñayā // tvatsparśavāyunā pūtā yāsyanti mama mandiram

bibhrato divyamūrttiṃ te divyasyandanagāminaḥ // matpārṣadā bhaviṣyanti sarvakālaṃ nirāmayāḥ

karmabhogaṃ samucchidya kṛtaṃ janmani janmani // nānāvidhaṃ mahatsvalpaṃ pāpaṃ syādbhārate nṛbhiḥ

gaṃgāyāḥ sparśavātena naśyatīti śrutau śrutam // sparśanaṃ darśanāddevyāḥ puṇyaṃ daśaguṇaṃ tataḥ

mausalasnānamātreṇa sāmānyadivase nṛṇām// koṭijanmārjitaṃ pāpaṃ naśyatīti śrutau śrutam

yāni kāni ca pāpāni brahmahatyādikāni ca// nānājanmārjitānyeva kāmato'pi kṛtāni ca

tāni sarvāṇi naśyanti mausalasnānato nṛṇām // puṇyāhasnānajaṃ puṇyaṃ vedā naiva vadanti ca

kecidvadanti te devi phalameva yathāgamam // brahmaviṣṇuśivāyāśca sarve naiva vidanti ca

sāmānyadivasasnānasaṅkalpaṃ śṛṇu sundari // puṇyaṃ daśaguṇaṃ caiva mausalasnānataḥ param

tatastriṃśadguṇaṃ puṇyaṃ ravisaṃkramaṇe dine // amāyāṃ cāpi tattulyaṃ dviguṇaṃ dakṣiṇāyane

tato daśaguṇaṃ puṇyaṃ narāṇāmuttarāyaṇe // cāturmāsyāṃ paurṇamāsyāmanantaṃ puṇya meva ca

akṣayāyāṃ ca tattulyaṃ naitadvede nirūpitam // asaṃkhyapuṇyaphaladameteṣu snānadānakam

sāmānyadivase snānaṃ dhyānācchataguṇaṃ phalam // manvantareṣu deveśi yugādiṣu tathaiva ca

māghasya sitasaptamyāṃ bhīṣmāṣṭamyāṃtathaiva ca // tathā 'śokāṣṭamītithyāṃ navamyāṃ ca tathā hareḥ

tato'pi dviguṇaṃ puṇyaṃ nandāyāṃ tava durlabham // daśapāpaharāyāṃ tu daśamyāṃ sumahatphalam

nandāsamaṃ ca vāruṇyāṃ mahatpūrvaṃ caturguṇam // tataścaturguṇaṃ puṇyaṃ dvimahatpūrvake sati

puṇyaṃ koṭiguṇaṃ caiva sāmānyasnānato bhavet // candrasūryoparāgeṣu smṛtaṃ daśaguṇaṃ tataḥ

puṇye'pyarddhodaye kāle tataḥ śataguṇaṃ phalam // sarveṣāmeva saṅkalpo vaiṣṇavānāṃ viparyyayaḥ

phalasandhānarahitā jīvanmuktāśca vaiṣṇavāḥ // matprītibhaktikāmāste sarvadā sarvakarmasu

guruvaktrādviṣṇumantro yasya karṇe viśetparaḥ // jīvanmuktaṃ vaiṣṇavaṃ taṃ vedāḥ sarve vadanti ca

puruṣāṇāṃ śataṃ pūrvaṃ paitṛkaṃ ca paraṃ śatam // mātāmahasya ca śataṃ mātaraṃ mātṛmātaram

bhaginīṃ bhrātaraṃ caiva bhāgineyaṃ ca mātulam // śvaśruṃ ca śvaśuraṃ caiva gurupatnīṃ guroḥ sutam

guruṃ ca jñānadātāraṃ mitraṃ ca sahacāriṇam // bhṛtyaṃ śiṣya tathā ceṭīṃ prajāḥ svāśramasannidhau

uddharedātmanā sārddhaṃ mantragrahaṇamātrataḥ // mantragrahaṇamātreṇa jīvanmukto bhavennaraḥ

tasya saṃsparśanātpūtaṃ tīrthaṃ ca bhuvi bhārate // tasyaiva pādarajasā sadyaḥ pūtā vasundharā

pādodakasthānamidaṃ tīrthameva bhaveddhruvam // annaṃ viṣṭhā jalaṃ mūtraṃ yadviṣṇoraniveditam

khādanti no vaiṣṇavāśca sadā naivedyabhojinaḥ // viṣṇorniveditānnaṃ ca nityaṃ ye bhuñjate narāḥ

pūtāni sarvatīrthāni teṣāṃ ca sparśanādaho // viṣṇoḥ pādodakaṃ puṇyaṃ nityaṃ ye bhuñjate narāḥ

tatpāpāni palāyante vainateyādivoragāḥ // tepāṃ darśanamātreṇa pūtaṃ ca bhuvanatrayam

viṣṇoḥ sudarśanaṃ cakraṃ santataṃ tāṃśca rakṣati // madguṇaśravaṇādye ca pulakāṅkitavigrahāḥ//

gadgadāḥ sāśrunetrāśca narāste vaiṣṇavottamāḥ // putrādapi paraḥ sneho mayi yeṣāṃ nirantaram //
gṛhādyāśca mayi nyastāste narāḥ vaiṣṇavottamāḥ

ābrahmastambaparyantaṃ mattaḥ sarvaṃ carācaram // sarveṣāmahameveśa itijñā vaiṣṇavottamāḥ

asaṃkhyakoṭibrahmāṇḍaṃ brahmaviṣṇuśivādayaḥ // pralaye mayi līyante cetijñā vaiṣṇavottamāḥ

tejaḥsvarūpaṃ paramaṃ bhaktānugrahavigraham // svecchāmayaṃ nirguṇaṃ ca nirīhaṃ prakṛteḥ param

sarve prākṛtikā matta āvirbhūtāstirohitāḥ// iti jānanti ye devi te narā vaiṣṇavottamāḥ

ityevamuktvā deveśo virarāma tayoḥ puraḥ // uvāca taṃ tripathagā bhaktinamrātmakandharā

gaṅgovāca //
yāmi cedbhārataṃ nātha bhāratīśāpataḥ purā // tavājñayā ca rājendra tapasā caiva sāmpratam

yāni kāni ca pāpāni mahyaṃ dāsyanti pāpinaḥ // tāni me kena naśyanti tadupāyaṃ vada prabho

katikālaṃ parimitaṃ sthitirme tatra bhārate // kadā yāsyāmi sarveśa tvadviṣṇoḥ paramaṃ padam

mamānyadvācchitaṃ yadyatsarvaṃ jānāsi sarvavit // sarvāntarātmantsarvajña tadupāyaṃ vada prabho

śrīkṛṣṇa uvāca //
jānāmi vāñchitaṃ gaṅge tava sarvaṃ sureśvari // patiste rudrarūpo'yaṃ lavaṇodo bhaviṣyati

mamaivāṃśaḥ samudraśca tvaṃ ca lakṣmīsvarūpiṇī // vidagdhāyā vidagdhena saṅgamo guṇavānbhuvi

yāvattyaḥ santi nadyaśca bhāratyādyāśca bhārate // saubhāgyaṃ tava tāsveva lavaṇodasya saurate

adyaprabhṛti deveśi kaleḥ pañca sahasrakam // varṣaṃ sthitiste bhāratyā bhuvi śāpena bhārate

nityaṃ vāridhinā sārddhaṃ kariṣyasi raho ratim // tvameva rasikā devī rasikendreṇa saṃyutā

tvāṃ toṣayanti stotreṇa bhagīrathakṛtena ca // bhāratasthā janāḥ sarve pūjayiṣyanti bhaktitaḥ

dhyānena kauthumoktena dhyātvā tvāṃ pūjayiṣyati // yaḥ stauti praṇamennityaṃ so'śvamedhaphalaṃ labhet

gaṅgā gaṅgeti yo brūyādyo janānāṃ śatairapi // mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati

sahasrapāpināṃ snānādyatpāpaṃ te bhaviṣyati // madbhaktadarśane tāvattadaiva hi vinaśyati

pāpināṃ tu sahasrāṇāṃ śavasparśena yattava // manmantropāsakasnānāttadaghaṃ ca vinaśyati

yatra yatra bhavedgaṅge mannāmaguṇakīrttanam // tatraiva tvamadhiṣṭhānaṃ kariṣyasyaghamocanāt

sārddhaṃ saridbhiḥ śreṣṭhābhiḥ sarasvatyā dibhiḥ śubhe // tattu tīrthaṃ bhavetsadyo yatra madguṇakīrttanam

yadreṇusparśamātreṇa pūto bhavati pātakī // reṇupramāṇaṃ varṣaṃ ca sa vaikuṇṭhe vased dhruvam

jñānena tvayi ye bhaktyā mannāmasmṛtipūrvakam // samutsṛjanti prāṇāṃśca te gacchanti hareḥ padam

pārṣadapravarāste ca bhaviṣyanti hareściram // asaṃkhyakaṃ prākṛtikaṃ layaṃ drakṣyanti te narāḥ

mṛtasya bahupuṇyena tacchavaṃ tvayi vinyaset // prayāti sa ca vaikuṇṭhaṃ yāvadasthnāṃ sthitistvayi

kāyavyūhaṃ tataḥ kṛtvā bhojayitvā svakarmakam // tasmai dadāmi sārūpyaṃ taṃ karomi ca pārṣadam

ajñānī tvajjalasparśādyadi prāṇānsamutsṛjet //tasmai dadāmi sārūpyaṃ taṃ karomi pārṣadam

anyatra vā tyajetprāṇāṃstvannāmasmṛtipūrvakam // tasmai dadāmi sālokyamasaṃkhyapralayālayam

anyatra vā tyajetprāṇānmannāmasmṛtipūrvakam // tasmai dadāmi sālokyaṃ yāvadvai brahmaṇo vayaḥ

tīrthe'pyatīrthe maraṇe viśeṣo nāsti kaścana // manmantropāsakānāṃ ca nityaṃ naivedyabhojinām

pūtaṃ kartuṃ sa śakto hi līlayā bhuvanatrayam // ratnendrasārayānena lokaṃ sa prayāti ca

madbhaktabāndhavā ye ye te te puṇyadhiyaḥ śubhe // te yānti ratnayānena golokaṃ ca sudurlabham

yatra tatra mṛtā ye ca jñānājñānena vā sati // jīvanmuktāśca te pūtā bhaktasannidhimātrataḥ

ityuktvā śrīharistāṃ ca tamuvāca bhagīratham // stuhi gaṅgāmimāṃ bhaktyā pūjāṃ kuru ca sāmpratam

bhagīrathastāṃ tuṣṭāva pūjayāmāsa bhaktitaḥ // dhyānena kauthumoktena stotreṇa ca punaḥ puna.

śrīkṛṣṇaṃ praṇanāmātha paramātmānamīśvaram // bhagīrathaśca gaṅgāṃ ca so'ntarddhāya gato hariḥ

nārada uvāca //
stotreṇa kena dhyānena kena pūjākrameṇa ca // pūjāṃ cakāra nṛpatirvada vedavidāṃ vara

śrīnārāyaṇa uvāca //
snātvā nityakriyāṃ kṛtvā dhṛtvā dhaute ca vāsasī // pādau prakṣālya cācamya saṃyato bhaktipūrvakam

gaṇeśaṃ ca dineśaṃ ca vahniṃ viṣṇuṃ śivaṃ śivām // sampūjayennaraśśuddhaḥ so'dhikārī ca pūjane

gaṇeśaṃ vighnanāśāya niṣpāpāya divākaram // vahniṃ svaśuddhaye viṣṇuṃ muktaye pūjayennaraḥ

śivaṃ jñānāya tadināṃ śivāṃ buddhivivṛddhaye // sampūjyaitallabhetprājño viparītamato'nyathā

dadhyāvanena taddhyānaṃ śṛṇu nārada tattvataḥ // dhyānaṃ ca kauthumoktaṃ vai sarvapāpapraṇāśanam

śvetacampakavarṇābhāṃ gaṅgāṃ pāpapraṇāśinīm // kṛṣṇavigrahasambhūtāṃ kṛṣṇatulyāṃ parāṃ satīm

vahniśuddhāṃśukādhānāṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitām // śaratpūrṇenduśatakaprabhājuṣṭakalevarām

īṣaddhāsaprasannāsyāṃ śaśvatsusthirayauvanām // nārāyaṇapriyāṃ śāntāṃ satsaubhāgyasamanvitāma

bibhratīṃ kabarībhāraṃ mālatīmālyasaṃyutām // sindūrabindulalitāṃ sārddhaṃ candanabindubhiḥ

kastūrīpatrakaṃ gaṇḍe nānācitrasamanvitam // pakvabimbasamānaikacārvoṣṭhapuṭamuttamam

muktāpaṃktiprabhājuṣṭadantapaṃktimanoharām // sucāruvakranayanāṃ sakaṭākṣamanoramām

kaṭhinaṃ śrīphalākāraṃ stanayugmaṃ ca bibhratīm // bṛhacchroṇīṃ sukaṭhināṃ rambhāstambhapariṣkṛtām

sthalapadmaprabhājuṣṭapādapadmayugaṃdharām // ratnābharaṇasaṃyuktaṃ kuṃkumāktaṃ sayāvakam

devendramaulimandāramakarandakaṇāruṇam // surasiddhamunīndrādidattārghyaissaṃyutaṃ sadā

tapasvimaulinikarabhramaraśreṇisaṃyutam // muktipradaṃ mumukṣūṇāṃ kāmināṃ svargabhogadam

varāṃ vareṇyāṃ varadāṃ bhaktānugrahakātarām // śrīviṣṇoḥ padadātrīṃ ca bhaje viṣṇupadīṃ satīm

iti dhyānena cānena dhyātvā tripathagāṃ śubhām // dattvā saṃpūjayedbrahmannupahārāṃśca ṣoḍaśa

āsanaṃ pādyamarghyaṃ ca snānīyaṃ cānulepanam // dhūpaṃ dīpaṃ ca naivedyaṃ tāmbūlaṃ śītalaṃ jalam

vasanaṃ bhūṣaṇaṃ mālyaṃ gaṃdhamācamanīyakam // manoharaṃ sutalpaṃ ca deyānyetāni ṣoḍaśa

dattvā bhaktyā saṃpraṇametstutvā tāṃ saṃpuṭāñjaliḥ // saṃpūjyaivaṃprakāreṇa so'śvamedhaphalaṃ labhet

stotraṃ vai kauthumoktaṃ ca saṃvādaṃ viṣṇuvedhasoḥ // śṛṇu nārada vakṣyāmi pāpaghnaṃ ca supuṇyadam

śrībrahmovāca //
śrotumicchāmi deveśa lakṣmīkānta namaḥ prabho // viṣṇo viṣṇupadīstotraṃ pāpaghnaṃ puṇyakāraṇam

śrīnārāyaṇa uvāca //
śivasaṃgītasaṃmugdhaśrīkṛṣṇāṅgadravodbhavām // rādhāṃgadravasambhūtāṃ tāṃ gaṅgāṃ praṇamāmyaham

yā janmasṛṣṭerādau ca goloke rāsamaṇḍale // sannidhāne śaṅkarasya tāṃ gaṅgāṃ praṇamāmyaham //

gopairgopībhirākīrṇe śubhe rādhāmahotsave // kārtikīpūrṇimājātāṃ tāṃ gaṃgāṃ praṇamāmyaham

koṭiyojanavistīrṇā dairghye lakṣaguṇā tataḥ // samāvṛtā yā golokaṃ tāṃ gaṃgāṃ praṇamāmyaham

ṣaṣṭilakṣairyojanairyā tato dairghye caturguṇā// samāvṛtā yā vaikuṇṭhaṃ tāṃ gaṃgāṃ praṇamāmyaham

viṃśallakṣairyojanairyā tato dairghye caturguṇā // āvṛtā brahmalokaṃ yā tāṃ gaṃgāṃ praṇamāmyaham

triṃśallakṣairyojanairyā dairghye pañcaguṇā tataḥ // āvṛtā śivalokaṃ yā tāṃ gaṃgāṃ praṇamāmyaham

ṣaḍyojanasuvistīrṇā dairghye daśaguṇā tataḥ // mandākinī yendraloke tāṃ gaṃgāṃ praṇamāmyaham

lakṣayojanavirstārṇā dairghye saptaguṇā tataḥ // āvṛtā dhruvalokaṃ yā tāṃ gaṃgāṃ praṇamāmyaham

lakṣayojanavistīrṇā dairghye ṣaḍguṇitā tataḥ // āvṛtā candra lokaṃ yā tāṃ gaṃgāṃ praṇamāmyaham

yojanaiṣṣaṣṭisāhasrairdairghye daśaguṇā tataḥ // āvṛtā sṛryyalokaṃ yā tāṃ gaṃgāṃ praṇamāmyaham//

lakṣayojanavistīrṇā dairghye ṣaṅguṇitā tataḥ // āvṛtā satyalokaṃ yā tāṃ gaṅgāṃ praṇamāmyaham

daśalakṣai ryojanairyā dairghye pañcaguṇā tataḥ // āvṛtā yā tapolokaṃ tāṃ gaṅgāṃ praṇamāmyaham

sahasrayojanā yā ca dairghye saptaguṇā tataḥ // āvṛtā janalokaṃ yā tāṃ gaṃgāṃ praṇamāmyaham

sahasrayojanā''yāme dairghye saptaguṇā tataḥ // āvṛtā yā ca kailāsaṃ tāṃ gaṃgāṃ praṇamāmyaham

pātāle yā bhogavatī vistīrṇā daśayojanā // tato daśaguṇā dairghye tāṃ gaṃgāṃ praṇamāmyaham

krośaikamātravistīrṇā tataḥ kṣīṇā na kutracit // kṣitau cālakanandā yā tāṃ gaṅgāṃ praṇamāmyaham

satye yā kṣīravarṇā ca tretāyāmindusannibhā //dvāpare candanābhā ca tāṃ gaṃgāṃ praṇamāmyaham

jalaprabhā kalau yā ca nānyatra pṛthivītale // svarge ca nityaṃ kṣīrābhā tāṃ gaṅgāṃ praṇamāmyaham

yasyāḥ prabhāva atulaḥ purāṇe ca śrutau śrutaḥ // yā puṇyadā pāpahartrī tāṃ gaṅgāṃ praṇamāmyaham

yattoyakaṇikāsparśaḥ pāpināṃ ca pitāmaha // brahmahatyādikaṃ pāpaṃ koṭijanmārjitaṃ dahet

ityevaṃ kathitaṃ brahmangaṃgāpadyaikaviṃśatim // stotrarūpaṃ ca paramaṃ pāpaghnaṃ puṇyabījakam

nityaṃ yo hi paṭhedbhaktyā saṃpūjya ca sureśvarīm // aśvamedhaphalaṃ nityaṃ labhate nātra saṃśayaḥ

aputro labhate putraṃ bhāryāhīno labhetpriyām // rogānmucyeta rogī ca baddho mucyeta bandhanāt

aspaṣṭakīrtiḥ suyaśā mūrkho bhavati paṇḍitaḥ // yaḥ paṭhetprātarutthāya gaṅgāstotramidaṃ śubham //

śubhaṃ bhavettu duḥsvapnaṃ gaṅgāsnānaphalaṃ labhet

nārāyaṇa uvāca //
bhagīratho'nayā stutyā stutvā gaṅgāṃ ca nārada // jagāma tāṃ gṛhītvā ca yatra naṣṭaśca sāgarāḥ

vaikuṇṭhaṃ te yayustūrṇaṃ gaṅgāyāḥ sparśavāyunā // bhagīrathena sā''nītā tena bhāgīrathī smṛtā

ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ gaṅgopākhyānamuttamam // puṇyadaṃ mokṣadaṃ sāraṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi

nārada uvāca //
śivasaṃgītasaṃmugdhe śrīkṛṣṇe dravatāṃ gate // dravatāṃ ca gatāyāṃ ca rādhāyāṃ kiṃ babhūva ha

tatrasthāśca janā ye ye te ca kiṃ cakrurudyamam // etatsarvaṃ suvistīrṇaṃ prabho vaktumihārhasi

nārāyaṇa uvāca //
kārttikīpūrṇimāyāṃ ca rādhāyāḥ sumahotsave // kṛṣṇaḥ saṃpūjya tāṃ rādhāmavasadrāsamaṇḍale

kṛṣṇena pūjitāṃ tāṃ tu saṃpūjyādṛtamānasāḥ // ūcurbrahmādayaḥ sarve ṛṣayaḥ sanakādayaḥ

etasminnantare kṛṣṇa saṃgītaṃ ca sarasvatī // jagau sundaratānena vīṇayā ca manoharam

tuṣṭo brahmā dadau tasyai mahāratnāḍhyamālikām // śiromaṇīndrasāraṃ ca sarvabradmāṇḍadurlabham

kṛṣṇaḥ kaustubharatnaṃ ca sarva ratnātparaṃ varam // amūlyaratnakhacitaṃ hārasāraṃ ca rādhikā

nārāyaṇaśca bhagavanvanamālāṃ manoharām // amūlyaratnakalitaṃ lakṣmīrmakarakuṇḍalam

viṣṇumāyā bhagavatī mūlaprakṛtirīśvarī // durgā nārāyaṇīśānī viṣṇubhaktiṃ sudurlabhām

dharmabuddhiṃ ca dharmastu yaśaśca vipulaṃ bhave // vahniśuddhāṃśukaṃ vahnirvāyuśca maṇinūpuram

etasminnantare śambhurbrahmaṇā prerito muhuḥ // jagau śrīkṛṣṇasaṃgītaṃ rāsollāsasamanvitam

mūrcchāṃ prāpuḥ surāḥ sarve citraputtalikā yathā // kṣaṇena cetanāṃ prāpya dadṛśū rāsamaṇḍalam

sthalaṃ sarvaṃ jalākīrṇaṃ hīnarādhāhariṃ tathā // atyuccai ruruduḥ sarve gopā gopyaḥ surā dvijāḥ

dhyānena dhātā bubudhe sarvametadabhīpsitam // gataśca rādhayā sārddhaṃ śrīkṛṣṇo dravatāmiti

tato brahmādayaḥ sarve tuṣṭuvuḥ parameśvaram // svamūrttiṃ darśaya vibho vāñchitaṃ varameva naḥ

etasminnantare tatra vāgbabhūvāśarīriṇī // tāmeva śuśruvuḥ sarve suvyaktāṃ madhurāṃ śubhām

sarvātmā'hamiyaṃ śaktirbhaktānugrahavigrahā // mamāpyasyāśca he devā dehena ca kimāvayoḥ

manavo mānavāḥ sarve munayaścaiva vaiṣṇavāḥ // manmantrapūtā māṃ draṣṭumāgamiṣyanti matpadam

mūrtiṃ draṣṭuṃ ca suvyagrā yūyaṃ yadi sureśvarāḥ // karoti śambhustatraiva madīyaṃ vākyapālanam

svayaṃ vidhātā tvaṃ brahmannājñāṃ kuru jagadguro // kartuṃ śāstraviśeṣaṃ ca vedāṃgaṃ sumanoharam

apūrvamantranikaraiḥ sarvābhīṣṭaphalapradaiḥ // stotraiśca kavacairdhyānairyutaṃ pūjāvidhikramaiḥ

manmantraṃ kavacaṃ stotraṃ kṛtvā yatnena gopaya // bhavanti vimukhā yena janānāṃ yatkari ṣyati

sahasreṣu śateṣveko manmantropāsako bhavet // te te janā mantrapūtāścāgamiṣyanti matpadam //

anyathā ca bhaviṣyanti sarve golokavāsinaḥ // niṣphalaṃ bhavitā sarvaṃ brahmāṇḍaṃ caiva vedhasaḥ

janāḥ pañcaprakārāśca yuktāḥ sraṣṭurbhave bhave // pṛthivīvāsinaḥ kecitkecitsvarganivāsina

adhonivāsinaḥ kecidbrahmalokanivāsinaḥ // kecidvā vai ṣṇavāḥ kecinmama lokanivāsinaḥ

idaṃ kartuṃ mahādevaḥ karotu surasaṃsadi // pratijñāṃ sudṛḍhāṃ sadyastato mūrtiṃ ca paśyasi

ityevamuktvā gagane virarāma sanātanaḥ // taddṛṣṭvā ca jagannāthastamuvāca śivaṃ mudā

brahmaṇo vacanaṃ śrutvā jñāneśo jñānināṃ varaḥ // gaṅgātoyaṃ kare dhṛtvā svīcakāra vacastu saḥ

saṃyuktaṃ viṣṇumāyādyairmantrādyaiḥ śāstramuttamam // vedasāraṃ kariṣyāmi kṛṣṇājñāpālanāya ca

gaṃgātoyamupaspṛśya mithyā yadi vadejjanaḥ // sa yāti kālasūtraṃ ca yāvadvai brahmaṇo vayaḥ

ityukte śaṅkare brahmangoloke surasaṃsadi // āvirbabhūva śrīkṛṣṇo rādhayā saha tatparaḥ

te taṃ dṛṣṭvā ca saṃhṛṣṭāḥ saṃstūya puruṣottamam // paramānandapūrṇāśca cakruśca punarutsavam

kālena śambhurbhagavāñchāstradīpaṃ cakāra saḥ // ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ sugopyaṃ ca sudurlabham

sā caivaṃ dravarūpā yā gaṅgā golokasambhavā // rādhākṛṣṇāṅgasambhūtā bhuktimuktiphalapradā

sthāne sthāne sthāpitā sā kṛṣṇena paramātmanā // kṛṣṇasvarūpā paramā sarvabrahmāṇḍapūjitā

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe nāradanārāyaṇasaṃvāde dvitīye prakṛtikhaṇḍe gaṅgopākhyānaṃ nāma daśamo'dhyāyaḥ