Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.22

//śrīnārāyaṇa uvāca //
ekadā rādhikānātho balena saha bālakaiḥ //
jagāma tattālavanaṃ paripakvaphalānvitam

vṛkṣāṇāṃ rakṣitā daityaḥ khara rūpī ca dhenukaḥ//
koṭisiṃhasamabalo devānāṃ darpanāśanaḥ

śarīraṃ parvatasamaṃ kūpatulye ca locane //
īṣāpaṃktisamā dantāstuṇḍaṃ parvatagahvaram

śatahastaparimitā jihvā lolā bhayānakā //
kāsārasadṛśī nābhiḥ śabdastasya bhayānakaḥ

dṛṣṭvā tālavanaṃ bālā harṣamāpuraninditāḥ //
kautukātkṛṣṇamūcuste smerānanasaroruhāḥ

bālā ūcuḥ //
he kṛṣṇa karuṇāsindho dīna bandho jagatpate //
mahābala balabhrātaḥ samastabalināṃ vara

avadhānaṃ kuru vibho kṣaṇārddhaṃ no nivedane //
kṣudhitānāṃ śiśūnāṃ ca bhaktānāṃ bhaktavatsala

svādūni sundarāṇyeva paśya tālaphalāni ca //
bhaṅktuṃ cālayituṃ vṛkṣānpātituṃ ca phalāni ca

nānāvarṇāni puṣpāṇi pakvāni durlabhāni ca //
ājñāṃ karoṣi cetkṛṣṇa ceṣṭāṃ karttu vayaṃ kṣamāḥ

kiṃ tvatra daityo balavānkhararūpī ca dhenukaḥ //
ajitastridaśaiḥ sarvairmahābalaparākramaḥ

durnivāryaśca sarveṣāṃ kaṃsasya sacivo mahān //
hiṃsakaḥ sarvajantūnāṃ vanānāmasti rakṣitā

suvicārya jagatkānta vada no vadatāṃ vara //
yuktaṃ kāryamayuktaṃ vā kartavyamatha vā na vā

bālakānāṃ vacaḥ śrutvā bhagavānmadhusūdanaḥ //
uvāca madhuraṃ bālānvacanaṃ tatsukhāvaham

śrīkṛṣṇa uvāca //
kiṃ vo daityādbhayaṃ bālā yūyaṃ matsahacāriṇaḥ //
vṛkṣānbhaṅktvā cālayitvā phalāni khādatābhayam

śrīkṛṣṇājñāṃ samādāya bālakā balaśālinaḥ //
utpeturvṛkṣaśikharaṃ kṣudhitāśca phalārthinaḥ

nānāprakāravarṇāni svādūni sundarāṇi ca //
phalāni pātayāmāsuḥ paripakvāni nārada

kecidbabhañjurvṛkṣāśca cālayāmāsureva ca //
kecitkolāhalaṃ cakurnanṛtustatra kecana

avaruhya tarubhyaśca bālakā balaśālinaḥ //
phalānyādāya gacchanto dadṛśurdaityapuṅgavam

mahābalaṃ mahākāyaṃ ghoraṃ gardabharūpiṇam //
āgacchantaṃ mahāvegātkurvantaṃ śabdamulbaṇam

taṃ dṛṣṭvā ruruduḥ sarve phalāni tatyajurbhiyā //
kṛṣṇakṛṣṇeti śabdaṃ ca pracakrurbahudhā bhṛśam

asmānrakṣa samāgaccha he kṛṣṇa karuṇānidhe //
he saṅkarṣaṇa no rakṣa prāṇā no yānti dānavāt

he kṛṣṇa he kṛṣṇa hare murāre govinda dāmodara dīnabandho//
gopīśagopeśa bhavārṇave'smā nananta nārāyaṇa rakṣa rakṣa

bhaye'bhaye vātha śubhe'śubhe vā sukheṣu duḥkheṣu ca dīnanātha //
tvayā vinā'nyaṃ śaraṇaṃ bhavārṇave na no'sti he mādhava rakṣa rakṣa

jayajaya guṇasindho kṛṣṇa bhaktaikabandho bahutarabhayayuktānbālakānrakṣa rakṣa //
jahi danujakulānāmīśamasmāka mantaṃ surakulabaladarpaṃ vardhayemaṃ nihatya

bālānāṃ viklavaṃ dṛṣṭvā balena saha mādhavaḥ //
ājagāma śiśusthānaṃ bhayahā bhakta vatsalaḥ

bhayaṃ nāsti bhayaṃ nāstītyuktvā dudrāva satvaram //
īṣaddhāsyaprasannāsyo nirbhayaṃ dattavāñchiśūn

dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ balaṃ bālā nanṛturvijahurbhayam //
harismṛtiścābhayadā sarvamaṅgaladāyikā

śrīkṛṣṇo dānavaṃ dṛṣṭvā grasantaṃ purataḥ śiśūn//
balaṃ saṃbodhya balinamuvāca madhusūdanaḥ

śrīkṛṣṇa uvāca //
dānavo baliputro'yaṃ nāmnā sāhasiko balī //
gardabho brahmaśāpena śapto durvāsasā purā

pāpiṣṭho mama vadhyo'yaṃ mahābalaparākamaḥ //
ahamenaṃ vadhiṣyāmi tvaṃ rakṣa bālakānbala

ādāya bālakānsarvāndūraṃ gacchetyuvāca ha //
tāngṛhītvā balaḥ śīghraṃ jagāma tvarayājñayā

dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ dānavendro mahābalaparākramaḥ //
jagrāsa līlayā kopājjvaladagniśikhopamam

babhūvātidāhayukto martukāmo'titejasā //
ujjagrāsa punardaityo vibhuṃ tejasvinaṃ bhiyā

ujjhitaṃ santamīśaṃ ca dṛṣṭvā daityo mumoca ha//
atīva sundaraṃ śāntaṃ jvalantaṃ brahmatejasā

kṛṣṇadarśanamātreṇa babhūvāsya purā smṛtiḥ //
ātmānaṃ bubudhe kṛṣṇaṃ jagatāṃ kāraṇaṃ param

tejaḥsvarūpamīśaṃ taṃ dṛṣṭvā tuṣṭāva dānavaḥ //
yathāgamaṃ yathājanma guṇātītaṃ śruteḥ param

dānava uvāca //
vāmano'si tvamaṃśena matpituryajñabhikṣukaḥ //
rājyahartā ca śrīhartā sutalasthaladāyakaḥ

balirbhaktivaśo vīraḥ sarveśo bhaktavatsalaḥ //
śīghraṃ tvaṃ hindhi māṃ pāpaṃ śāpādgardabharūpiṇam

munerdurvāsasaḥ śāpādīdṛśaṃ janma kutsitam //
mṛtyuruktaśca muninā tvatto mama jagatpate

ṣoḍaśāreṇa cakreṇa sutīkṣṇenātitejasā //
jahi māṃ jagatāṃ nātha sadbhaktiṃ kuru mokṣada

tvamaṃśena varāhaśca samuddhartuṃ vasundharām //
vedānāṃ rakṣitā nātha hiraṇyākṣaniṣūdanaḥ

tvaṃ nṛsiṃhaḥ svayaṃ pūrṇo hiraṇyakaśiporvadhe //
prahrādānugrahārthāya devānāṃ rakṣaṇāya ca //

tvaṃ ca vedoddhārakartā mīnāṃśena dayānidhe //
nṛpasya jñānadānāya rakṣāyai suraviprayoḥ

śeṣādhāraśca kūrmastvamaṃśena sṛṣṭihetave //
viśvādhāraśca viśvastvamaṃśenāpi sahasradhṛk

rāmo dāśarathistvaṃ ca jānakyuddhārahetave //
daśakandharahantā ca sindhau setuvidhāyakaḥ

kalayā paraśurāmaśca jamadagnisuto mahān //
triḥsaptakṛtvo bhūpānāṃ nihantā jagatīpate

aṃśena kapilastvaṃ ca siddhānāṃ ca gurorguruḥ //
mātṛjñānapradātā ca yogaśāstravidhāyakaḥ

aṃśena jñānināṃ śreṣṭho naranārāyaṇāvṛṣī //
tvaṃ ca dharmasuto bhūtvā lokavistārakārakaḥ

adhunā kṛṣṇarūpastvaṃ paripūrṇatamaḥ svayam //
sarveṣāmavatārāṇāṃ bījarūpaḥ sanātanaḥ

yaśodājīvano nityo nandaikānandavardhanaḥ //
prāṇādhidevo gopīnāṃ rādhāprāṇādhikapriyaḥ

vasudevasutaḥ śānto devakīduḥkhabhañjanaḥ //
ayonisaṃbhavaḥ śrīmānpṛthivībhārahārakaḥ

pūtanāyai mātṛgatiṃ pradātā ca kṛpānidhiḥ //
bakakeśipralambānāṃ mamāpi mokṣakārakaḥ

svecchāmaya guṇātīta bhaktānāṃ bhayabhañjana //
prasīda rādhikānātha prasīda kuru mokṣaṇam //

he nātha gārdabhīyoneḥ samuddhara bhavārṇavāt//
mūrkhastvadbhaktaputro'haṃ māmuddhartuṃ tvamarhasi

vedā brahmādayo yaṃ ca munīndrāḥ stotumakṣamāḥ //
kiṃ staumi taṃ guṇātītaṃ purā daityo'dhunā kharaḥ

evaṃ kuru kṛpāsindho yena me na bhavejjanuḥ //
dṛṣṭvā pādāravindaṃ te kaḥ punarbhavanaṃ vrajet

brahmā stotā kharaḥ stotā nopahāsitumarhasi//
sadīśvarasya vijñasya yogyāyogye samā kṛpā

ityevamuktvā daityendrastasthau ca purato hareḥ //
prasannavadanaḥ śrīmānatituṣṭo babhūva ha

idaṃ daityakṛtaṃ stotraṃ nityaṃ bhaktyā ca yaḥ paṭhet //
sālokyasārṣṭisāmīpyaṃ līlayā labhate hareḥ

iha loke harerbhaktimante dāsyaṃ sudurlabham//
vidyāṃ śriyaṃ sukavitāṃ putrapautrānyaśo labhet

śrīnārāyaṇa uvāca //
śrutvā'numene daityendrastavanaṃ karuṇānidhiḥ //
kathaṃ karomi saṃhāramīdṛśaṃ bhaktamityaho //

anumanya smṛtiṃ tasya saṃjahāra hariḥ svayam //
na hi yukto vadhaḥ stoturdurvakturvidhirīśvarāt

dānavo māyayā viṣṇorvisasmāra punaḥ svakam//
duruktistatkaṇṭhadeśe hyadhiṣṭhānaṃ cakāra ha

uvāca śrīhariṃ daityaḥ kopātprasphuritādharaḥ //
mune sadyo martukāmo daivagrasto vicetanaḥ

daitya uvāca// dhruvaṃ tvaṃ martukāmo'si durbuddhe mānavārbhaka //
adya prasthāpayiṣyāmi tvāmahaṃ yamamandiram //

āyāsi jīvanākāṅkṣī mama tālavanaṃ śiśo//
na yāsyasi punargehaṃ bāndhavaṃ na hi drakṣyasi

na kaṃso na jarāsandho narako na samo mama //
devāḥ kampanti me nityaṃ ke cānye matsamā bhuvi

nahi saṃhārakartā ca māṃ saṃhartuṃ kṣamaḥ śivaḥ //
na ca brahmā na viṣṇuśca na mṛtyuḥ kāla eva ca

mama tālatarūnbhaṅktvā pātayitvā phalāni ca //
ahaṃkaroṣi sahasā kimaho kasya tejasā

kastvaṃ vada baṭo satyaṃ kamanīyo'tisundaraḥ //
durlabhaṃ jīvanaṃ dātuṃ mahyaṃ kathamihāgataḥ

ityuktvā mastake kṛtvā prerayitvā tu taṃ balī //
dūrataḥ pātayāmāsa śrīkṛṣṇaṃ maraṇonmukhaḥ

pātayitvā ca taṃ bhūmau viṣāṇābhyāṃ jaghāna saḥ //
kṛṣṇāṅgasparśamātreṇa tadviṣāṇe babhañjatuḥ

daityo bhagnaviṣāṇaśca tamīśaṃ kopayanmune //
jagrāsa carvaṇaṃ kartuṃ bhagnadanto babhūva ha

tejasā dagdhavaktraśca tamujjagrāha tatkṣaṇe //
jajvāla vyathitaḥ kopāddadāra khurato mahīm

cūrṇayitvā tu lāṃgūlaṃ śabdaṃ kṛtvā bhayānakam //
sa jagāma śiśusthānaṃ dudruvurbālakā bhiyā

balaṃ ca prerayāmāsa mastakena mahābalī //
balo muṣṭiṃ dadau tasmai mūrcchāmāpa tato'suraḥ

kṣaṇena cetanāṃ prāpya jagāma harisannidhim //
balamuṣṭyā ca vyathitaḥ punarmūrcchāmavāpa saḥ

punaśca cetanāṃ prāpya samuttasthau vyathākulaḥ //
utsasarja bṛhalleḍaṃ mūtraṃ ca bhayamāpa ha

kṣaṇātsaṃdhikṣaṇaṃ prāpya mahābalaparākramaḥ //
kṛtvā śirasi govindaṃ cūrṇayāmāsa dānavaḥ

pātayāmāsa bhūmau taṃ cūrṇayitvā punaḥpunaḥ //
utpāṭya tālavṛkṣaṃ taṃ tāḍayāmāsa mādhavaḥ

yathā khaḍgaprahāreṇa dānavasya bhavedvyathā //
tathā babhūva daityasya tālavṛkṣasya tāḍanāt

/
govardhanaṃ samutpāṭya ghātayāmāsa taṃ vibhuḥ //
papāta vegācchailendrastasyopari mahāmune

parvatasya prahāreṇa mūrcchāmāpa mahābalaḥ// /
babhūva jarjarāṅgaśca rudhiraṃ ca samudvaman

kṣaṇena cetanāṃ prāpya samuttasthau ruṣā'suraḥ //
gṛhītvā parvataśreṣṭhaṃ prerayāmāsa mādhavam /

dṛṣṭvā śailamutpatantaṃ vegena madhusūdanaḥ //
jagrāha dakṣiṇakare yathekṣudaṇḍavatprabhuḥ

pūrvasthāne parvataṃ taṃ sthāpayāmāsa kautukāt //
gṛhītvā daityakarṇāgraṃ pātayāmāsa dūrataḥ

utpatya ca mahāvegāccakāra veṣṭanaṃ hareḥ //
pṛthivīṃ gharṣayāmāsa tīkṣṇāgreṇa khureṇa ca

pragṛhya śrīhariṃ vegātkṛtvā mūrdhni mahāsuraḥ //
utpapāta manoyāyī līlayā lakṣayojanam

praharaṃ ca tayoryuddhaṃ nirlakṣe ca babhūva ha //
tato gṛhītvā śrīkṛṣṇaṃ papāta dharaṇītale

punarmuhūrtaṃ yuddhaṃ ca babhūva bhūtale tayoḥ //
mudā hariḥ praśaśaṃsa prahasya dānaveśvaram

madbhaktasya baleḥ putraṃ dhanyaṃ tajjīvanaṃ param//
svastyastu te dānavendra vatsa nirvāṇatāṃ vraja

maddarśanaṃ svastibījaṃ paraṃ nirvāṇakāraṇam //
sarvādhikaṃ sarvaparaṃ labha sthānaṃ manoharam

ityevamuktvā śrīkṛṣṇaḥ sasmāra cakramuttamam //
sūryakoṭisamaṃ dīptyā jagrāha tatsudarśanam

cikṣepa bhrāmayitvā ca ṣoḍaśāramanuttamam //
ciccheda līlayā'vadhyaṃ brahmaviṣṇumaheśvaraiḥ

papāta mastakaṃ bhūmau dānavasya mahātmanaḥ //
tejaḥsamūha uttasthau śatasūryasamaprabhaḥ

vilokya harilokaṃ saṃśliṣṭaṃ kṛṣṇapadāmbuje //
saṃprāpya paramaṃ mokṣamaho dānavapuṅgavaḥ

gaganasthāḥ surāḥ sarve munayaśca bhṛśaṃ mudā //
pārijātaprasūnānāṃ cakruste tatra varṣaṇam

nedurdundubhayaḥ svarge nanṛtuścāpsarogaṇāḥ //
jagurgandharvanikarā stuṣṭuvurmunayo mudā

stutvā jagmuḥ surāḥ sarve munayo harṣavihvalāḥ //
dhenukasya vadhaṃ dṛṣṭvā tatrājagmuśca bālakāḥ

balaśca balināṃ śreṣṭhastuṣṭāva puruṣottamam //
tuṣṭuvurbālakāḥ sarve nanṛtuśca mudā'nvitāḥ

dattvā kṛṣṇabalābhyāṃ ca prapakvāni phalāni ca //
sarvāṇi bhakṣayāmāsurbālāḥ prahaṣṭamānasāḥ

bhuktvā pītvā hariḥ śīghraṃ balena bālakaiḥ saha //
jagāma svālayaṃ brahmannihatya dānaveśvaram

iti śrībahmavaivarte mahāpurāṇe śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍe nārāyanāradasaṃvāde dhenukavadhonāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ