Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.133
atha trayastriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
śaunaka uvāca
adhya me saphalaṃ janma cīvitaṃ ca sujīvitam /
yatphalaṃ brahmavaivarte nirvighnaṃ mokṣakāraṇam
abhayaṃ dehi he vatsa he tāta mahyameva ca /
tadā nivedanaṃ kiṃcidastīti ca karomyaham
sūta uvāca
tyaja bhītiṃ mahābhāga praśnaṃ kuru yadicchasi /
sarvaṃ te kathayiṣyāmi yadyadgopyaṃ manoharam
śaunaka uvāca
adhunā śrotumicchāmi purāṇānāṃ ca lakṣaṇam /
saṃkhyānamapi teṣāṃ ca phalamasyaiva putraka
sūta uvāca
vistarāṇi purāṇāni cetihāsaśca śaunaka /
saṃhitāṃ pañcarātrāṇi kathayāmi yathāgatam
sargaśca pratisargaśca vaṃśo manvantarāṇi ca /
vaṃśānucaritaṃ vipra purāṇaṃ pañcalakṣaṇam
etadupapurāṇānāṃ lakṣaṇaṃ ca vidurbudhāḥ /
mahatāṃ ca purāṇānāṃ lakṣaṇaṃ kathayāmi te
sṛṣṭiścāpi visṛṣṭiśca sthitisteṣāṃ ca pālanam /
karmaṇāṃ vāsanā vārtāmanūnāṃ cākrameṇa ca
varṇanaṃ pralayānāṃ ca maukṣasya ca nirūpaṇam /
utkīrtanaṃ harereva vedānāṃ ca pṛthakpṛthak
daśādhikaṃ lakṣaṇaṃ ca mahatāṃ parikīrtitam /
saṃkhyānaṃ ca purāṇānāṃ nibodha kathayāmi te
paraṃ brahmapurāṇaṃ ca sahasrāṇāṃ daśaiva tu /
pañconaṣaṣṭisāhasraṃ pādmameva prakīrtitam
trayoviṃśatisāhasraṃ vaiṣṇavaṃ ca vidurbudhāḥ /
caturviṃśatisāhasraṃ śaivaṃ caiva nirūpitam
grantho'ṣṭādaśasāhasraṃ śrīmadbhāgavataṃ viduḥ /
pañcaviṃśatisāhasraṃ nāradīyaṃ prakīrtitam
mārkaṇḍaṃ navasāhasraṃ purāṇaṃ paṇḍitā viduḥ /
catuḥśatādhikaṃ pañcadaśasāhasrameva ca
paramagnipurāṇaṃ ca ruciraṃ parisīrtitam /
caturdaśasahasrāṇi paraṃ pañcaśatādhikam
purāṇapravaraṃ caiva bhaviṣyaṃ parikīrtitam /
aṣṭādaśasahasraṃ ca brahmavaivartamīpsitam
sarveṣāṃ ca purāṇānāṃ sārameva vidurbudhāḥ /
ekādaśasahasraṃ tu paraṃ liṅgapurāṇakam
caturviṃśatisāhasraṃ vārāhaṃ parikīrtitam /
ekāśītisahasraṃ ca parameva śatādhikam
varaṃ skandapurāṇaṃ ca sadbhirevaṃ nirūpitam /
vāmanaṃ daśasāhasraṃ kaurma saptadaśaiva tu
mātsyaṃ caturdaśa proktaṃ purāṇaṃ paṇḍitaistathā /
ūnaviśatisāhasraṃ gāruḍaṃ parikīrtitam
paraṃ dvādaśasāhasraṃ brahmāḍhaṃ parikīrtitam /
evaṃ purāṇasaṃkhyānaṃ caturlakṣamudāhṛtam
aṣṭādaśapurāṇānāmevameva vidurbudhāḥ /
evaṃ copapurāṇānāmaṣṭādaśa prakīrtitā
itihāso bhārataṃ ca vānmīkaṃ kāvyameva ca /
pañcakaṃ pañcarātrāṇāṃ kṛṣṇamāhātmyapūrvakam
vasiṣṭhaṃ nāradīyaṃ ca kāpilaṃ gautamīyakam /
paraṃ sanatkumārīyaṃ pañcarātraṃ ca pañcakam
pañcakaṃ sahitānāṃ ca kṛṣṇabhaktisamanvitam /
brahmaṇāśca śivasyāpi prahlādasya tathaiva ca
gautamasya kumārasya saṃhitāḥ parikīrtitāḥ /
iti te kathitaṃ sarva krameṇa ca pṛthakpṛthak
astyevaṃ vipulaṃ śāstraṃ mamāpi ca yathāgamam /
uvācedaṃ purāṇaṃ ca goloke rāsamaṇḍale
śrīkṛṣṇo bhagavānsākṣādbrahmāṇaṃ ca svabhaktakam /
brahmā dharma ca dharmiṣṭhaṃ dharmo nārāyaṇaṃ munim
nārāyaṇo nāradaṃ ca nārado māṃ ca bhaktakam /
ahaṃ tvāṃ ca muniśreṣṭha variṣṭhaṃ kathayāmi tat
sudarlabhaṃ purāṇaṃ ca brahmavaivartamīpsitam /
yadvṛṇotyeva viśvaughaṃ jīvināṃ paramātmakam
tadbrahma sākṣirūpaṃ ca karmaṇāmeva karmiṇām /
tadbrahma vivṛtaṃ yatra tadvibhūtimanuttamām
tenedaṃ brahmavaivartamityevaṃ ca bidurbudhāḥ /
puṇyapradaṃ purāṇaṃ ca maṅgalaṃ maṅgalapradam
sugopyaṃ ca rahasyaṃ ca yatra ramyaṃ navaṃ navam /
haribhaktipradaṃ caiva durlabhaṃ haridāsyadam
sukhadaṃ brahmadaṃ sāraṃ śokasaṃtāpanāśanam /
saritāṃ ca yathā gaṅgā sadyo muktipradā śubhā
tirthātāṃ puṣkaraṃ śuddhaṃ yathā kāśī purīṣu ca /
sarveṣu bhārataṃ varṣaṃ sadyo muktipradaṃ śubham
yathā sumeruḥ śaileṣu pārijātaṃ ca puṣpataḥ /
patreṣu tulasīpatraṃ vrateṣvekādaśīvratam
vṛkṣeṣu kalpavṛkṣaśca śrīkṛṣṇaśca sureṣu ca /
jñānīndreṣu mahādevo yogīndreṣu gaṇeśvaraḥ
siddhendreṣveva kapilaḥ sūryastejasvināṃ yathā /
sanatkumāro bhagavānvaiṣṇaveṣu yathā'graṇīḥ
bhūpeṣu ca yathā rāmo lakṣmaṇaśca dhanuṣmatām /
devīṣu ca yathā durgā mahāpuṇyavatī satī
prāṇādhikā yathā rādhā kṛṣṇasya preyasīṣu ca /
īśvarīṣu yathā lakṣmīḥ paṇḍiteṣu sarasvatī
tathā sarvapurāṇeṣu brahmavaivartameva ca /
nāto diśiṣṭaṃ sukhadaṃ madhuraṃ ca supuṇyadam
saṃdehabhañjanaṃ caiva purāṇaṃ parikīrtitam /
iha loke ca sukhadaṃ supradaṃ sarvasaṃpadām
śubhadaṃ puṇyadaṃ caiva vighnanighnakaraṃ param /
haridāsyapradaṃ caiva paraloke praharṣadam
yajñānāmapi tīrthānāṃ vratānāṃ tapasāṃ tathā /
bhuvaḥ pradakṣiṇasyāpi phalaṃ nāsya samānakam
caturṇāmapi vedānāṃ pāṭhādapi varaṃ phalam /
śrṛṇotīdaṃ purāṇaṃ ca saṃyataśceha putraka
guṇavantaṃ ca vidvāṃsaṃ vaiṣṇavaṃ putramālabhet /
śrṛṇoti durbhagā cettu saubhāgyaṃ svāmino labhet
mṛtavatsā kākavandhyā mahāvandhyā ca pāpinī /
purāṇaśravaṇāllebhe putraṃ ca ciracīvinam
aputro labhate putramabhāryo labhate priyām /
aspaṣṭakīrtiḥ suyaśā mūrkho bhavati paṇḍitaḥ
rogārto mucyate rogādbaddho mucyeta bandhanāt /
bhayānmucyeta bhītastu mucyetāpanna āpadaḥ
araṇye brāntare bhīto dāvāgno mucyate dhruvam /
aghaṃ kuṣṭhaṃ ca dāridryaṃ rogaṃ śokaṃ ca dāruṇam
puṇyavānśravaṇādeva naiva jānātyapuṇyavān /
ślokārdha ślokapādaṃ vā yaḥ śṛṇoti susaṃyataḥ
golakṣadānapuṇyaṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ /
yutuḥkhaḍaṃ purāṇaṃ ca śuddhakāle jitendriyaḥ
saṃkalpato yaḥ śṛṇoti bhaktyā dattvā ca dakṣiṇām /
yadbālye yaccakaumāre vārdhake yacca yauvane
koṭijanmārjitātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ /
ratnanirmāṇayānena dhṛtvā śrīkṛṣṇarūpakam
nityaṃ gatvā ca golokaṃ kṛṣṇadāsyaṃ labhedbhūvam /
asaṃkhyabrahmaṇāṃ pāte na bhavettasya pātanam
samīpe pārṣado bhūtvā sevāṃ ca kurute ciram /
śrutvā ca brahmakhaṇḍaṃ ca susnātaḥ saṃyataḥ śuciḥ
pāyasaṃ piṣṭakaṃ caiva phalaṃ tāmbūlameva ca /
bhojayitvā vācakaṃ ca tasmai dadyātsuvarṇakam
candanaṃ śuklamālyaṃ ca sūkṣmavastraṃ manoharam /
nivedya vāsudevaṃ ca vācakāya pradīyate
śrutvā ca prakṛteḥ khaṇḍaṃ suśrāvyaṃ ca sudhopamam /
bhojayitvā ca dadhyannaṃ tasmai dadyācca //
kāñcanam
savatsāṃ surabhiṃ ramyāṃ dadyādvai bhaktipūrvakam /
śrutvā gaṇapateḥ khaṇḍaṃ vighnanāśāya saṃyataḥ
svarṇayajñopavītaṃ ca śvetāśvacchatramālyakam /
pradīyate vāyakāya svastikaṃ tilalaḍḍukam
paripakvaphalānyeva kāladeśodbhavāni ca /
śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍaṃ ca śrutvā bhaktaśca bhaktitaḥ
vācakāya pradadyācca paraṃ ratnāṅgulīyakam /
sūkṣmavastraṃ ca mālyaṃ ca svarṇakuṇḍalamuttamam
mālyaṃ ca varadolāṃ ca supakvaṃ kṣīrameva ca /
sarvasvaṃ dakṣiṇāṃ dadyātstavanaṃ kurute dhruvam
śatakaṃ brāhmaṇānāṃ ca bhojayetparamādarāt /
brahmaṇaṃ vaiṣṇavaṃ śāstraniṣṇātaṃ paṇḍitaṃ varam
kurute vācakaṃ śuddhamanyathā niṣphalaṃ bhavet /
śrīkṛṣṇa vimukhādduṣṭānnopadiṣṭācca brāhmaṇāt
śrīkṛṣṇabhaktiyuktaṃ ca purāṇaṃ yaḥ śṛṇoti ca /
bhaktiṃ puṇyaṃ na labhate hanti puṇyaṃ purākṛtam
śrīkṛṣṇabhaktiyuktācca purāṇaṃ yaḥ śṛṇoti ca /
bhaktiṃ puṇyaṃ ca labhate yātyante śrohareḥ padam
etatte kathitaṃ sarva yacchru taṃ guruvaktrataḥ /
bidāyaṃ dehi viprendra yāmi nārāyaṇāśramam
dṛṣṭvā viprasamūhaṃ ca namaskartuṃ samāgataḥ /
kathitaṃ brahmavaivartaṃ bhavatāmājñayā param
namo'stu brāhmaṇebhyaśca kṛṣṇāya paramātmane /
śivāya brahmaṇe nityaṃ gaṇeśāya namo namaḥ
kāyena manasā vācā paraṃ bhaktyā divāniśam /
bhaja satyaṃ paraṃ brahma rādheśaṃ triguṇātparam
namo devyai sarasvatyai purāṇagurave namaḥ /
sarvavighnavināśinyai durgādevyai namo namaḥ
yuṣmākaṃ pādadmāni dṛṣṭvā puṇyāni śaunaka /
adya siddhāśramaṃ yāmi yatra devo gaṇeśvaraḥ
iti śrībrahmavaivarte mahāpurāṇe śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍa uttarārdhe nāradanārayaṇasaṃvāde
sūtaśaunakasaṃvāde trayastriṃdaśadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
samāpto'yaṃ śrīmadbrahmavaivartapurāṇasthaśrīkṛṣṇajanmakhaṇḍasyottarārdhaḥ /
samāptamidaṃ śrīmadbrahmavaipartapurāṇasya caturthaṃ śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍaṃ
śrīmadvyāsamunipraṇītaṃ brahmavaivartapurāṇaṃ ca
Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0