Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.105

4.105.1

atha pañcādhikaśatatamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
atha vaidarbharājendro mahābalaparākram /
vidarbhadeśe puṇyāśca satyaśīlaśca bhīṣmakaḥ

4.105.2

rājā nārāyaṇāṃśaśca dātā ca sarvasaṃpadām /
dharmiṣṭhasca garīyāṃśca variṣṭhaśṭāpi pūjitaḥ

4.105.3

tasya kanyā mahālakṣmī rukmiṇī yoṣitāṃ varā /
atīva sundarī ramyā ramā rāmāsu pūjitā

4.105.4

navayauvanasaṃpannā ratnābharaṇabhūṣitā /
taptakāñcanavarṇābhā tejasojjvalitā satī

4.105.5

śuddhasattvasvarūpā sā satyaśīlā pativratā /
śāntā dāntā nitāntā cāpyanantaguṇaśālinī

4.105.6

indrāṇī varuṇānī ca candranārī ca rohiṇī /
kuberapatnī sūryastrī svāhā śāntā kalāvatī

4.105.7

anyāsu ramaṇīyāsu śreṣṭhā ca sumanoharā /
rukmiṇyā bhīṣmakanyāyāḥ kalāṃ nārhati ṣoḍaśīm

4.105.8

tāṃ dṛṣṭvā rājarājendro vālakrīḍāratāṃ parām /
bālāṃ suśobhāṃ kurvantīṃ yathā'bhreṣu vidhoḥ kalām

4.105.9

śaratpūrṇenduśobhāḍhyāṃ śaratkamalalocanām /
vivāhayogyāṃ yuvatīṃ lajjānamrānanāṃ śubham

4.105.10

sahasā cintito dharmo dharmaśīlaśca suvrataḥ /
sutāṃ papraccha putrāṃśca brāhmaṇāṃśca purohitān

4.105.11

kaṃ vṛṇomi sutārdha ca varāhaṃ pravaraṃ varam /
muniputraṃ devaputraṃ rājendrasutamīpsitam

4.105.12

vivāhayogyā kanyā me vardhamānā manoharā /
śīghraṃ paśya varaṃ yāgyaṃ navayauvanasaṃsthitam

4.105.14

dharmaśīlaṃ satyasaṃdhaṃ nārāyaṇaparāyaṇam /
mahākulaprasūtaṃ ca sarvatraiva pratiṣṭhitam

4.105.15

karoṣi rājaputraṃ cedraṇaśāstraviśāradam /
mahārathaṃ pratāpārhaṃ raṇamūrdhni ca susthiram

4.105.16

karoṣi devaputraṃ ceddevaṃ guṇayutaṃ tathā /
karoṣi muniputraṃ ceccaturvedaviśāradam

4.105.17

vāvadūkaṃ vicārajñaṃ siddhānteṣu nitāntakam /
nṛpendravacanaṃ śrutvā tamuvāca muneḥ sutaḥ

4.105.18

gotamasya śatānando vedavedāṅgapāragaḥ /
āptaḥ pravaktā vijñaśca dharmī kulapurohitaḥ //
pṛthivyāṃ sarvatattvajño niṣṇātaḥ sarvakarmasu

4.105.19

śatānanda uvāca
rājendra tvaṃ ca dharmajño dharmaśāstraviśāradaḥ /
pṛrvākhyānaṃ ca vedoktaṃ kathayāmi niśāmaya

4.105.20

bhuvo bhārāvataraṇe svayaṃ nārāyaṇo bhuvi /
vasudevasutaḥ śrīmānparibūrṇatamaḥ prabhuḥ

4.105.21

vidhātuśca vidhātā ca brahmeśaśeṣavanditaḥ /
jyotiḥsvarūpaḥ paramo bhaktānugrahavigrahaḥ

4.105.22

paramātmā ca sarveṣāṃ prāṇināṃ prakṛteḥ paraḥ /
nirliptaśca nirīhaptaśca sākṣī ca sarvakarmaṇām

4.105.23

rājendra tasmai kanyāṃ ca paripūrṇatamāya ca /
dattvā yāsyasi golokaṃ pitṝṇāṃ śatakaiḥ saha

4.105.24

labha sārūpyamuktiṃ ca kanyā dattvāṃ paratra ca /
ihaiva sarvapūjyaśca bhava viśvagurorguruḥ

4.105.25

sarvasvaṃ dakṣiṇāṃ dattvā mahālakṣmīṃ ca rukmiṇīm /
samarpaṇaṃ kuruvibho kuruṣva janmakhaṇḍanam

4.105.26

vidhātā nikhito rājansaṃbandhaḥ sarvasaṃmataḥ /
dvārakānagare kṛṣṇaṃ śīghraṃ prasthāpaya dvijam

4.105.27

kṛtvā śubhakṣaṇaṃ tūrṇa sarveṣāmapi saṃmatam /
ānīya paramātmānaṃ bhaktānugrahavigraham

4.105.28

dhyānānurodhahetuṃ ca nityadehamanuttamam /
dṛṣṭimātrātkuru nṛpa svajanmakarmakhaṇḍanam

4.105.29

yaṃ na jānanti catvāro vedāḥ saṃtaśca devatāḥ /
siddhendrāśca munīndrāśca devā brahmādayastathā

4.105.30

dhyāyante dhyānapūtāśca yogino na vidanti yam /
sarasvatī jaḍībhūtā vedāḥ śāstrāṇiyāni ca

4.105.31

sahasravaktraḥ śeṣaśca pañcavaktraḥ sadāśivaḥ /
caturmukho jagaddhātā kumāraḥ kārtikastathā

4.105.32

ṛṣayo munayaścaiva bhaktāḥ paramavaiṣṇavāḥ /
akṣamāḥ stavane yasya dhyānāsādhyaśca yoginām

4.105.33

bālako'haṃ mahārāja tadguṇaṃ kathayāmi kim /
śatānandavacaḥ śrutvā praphullavadano nṛpaḥ

4.105.34

āniṅganaṃ dadau tasmai samutthāya javena ca /
nānāratnaṃ muvarṇa ca vastraṃ ca ratnabhūṣaṇam

4.105.35

dadau tasmai pradānaṃ ca prasādasumukho nṛpaḥ /
gajendra turagaṃ śreṣṭhaṃ rathaṃ ca maṇinirmitam

4.105.36

ratnasihāsanaṃ ramyaṃ dhanaṃ ca vipulaṃ tathā /
bhūmiṃ ca sarvasasyāḍhyāṃ śaśvadvṛṣṭikarīṃ śubhām

4.105.37

akṛṣṭasādhyāṃ pūjyāṃ ca grāmaṃ sarvapraśaṃsitam /
etasminnantare rukmiścukopa nṛpanandanaḥ

4.105.38

kampito'dharmayuktaśca raktāsyo raktalocanaḥ /
uvāca pitaraṃ vripraṃ sabhāyāmasthirastadā

4.105.39

utyāya tiṣṭhanpurataḥ sarveṣāṃ ca sabhāsadām

4.105.40

rukmiruvāca
śrṛṇu rājendra vacanaṃ hitaṃ tathayaṃ praśaṃsitam /
tyaja vākyaṃ bhikṣukāṇāṃ lobhināṃ krodhināmaho

4.105.41

nartakānāṃ ca vaiśyānāṃ bhaṭṭānāmarthināmapi /
kāyasthānāṃ ca bhikṣūṇāmasatyaṃ vacanaṃ sadā

4.105.42

ghaṭakānāṃ nāṭakānāṃ strīlubdhānā ca kāminām /
daridrāṇāṃ ca mūrkhāṇāṃ stutipūrva vacaḥ sadā

4.105.43

nihatya kālayavanaṃ rājendraṃ dūrato bhiyā /
uvāyena mahābāho labdhaṃ kṛṣṇena taddhanam

4.105.44

dvārakāyā dhanī kṛṣṇo yavanasya dhanena ca /
jarāsaṃdhabhayenaiva samudrābhyantare gṛhī

4.105.45

jarāsaṃdhaśataṃ caiva kṣaṇenaiva ca līlayā /
kṣamo'haṃ hantumekākī rājñaścānyasya kā kathā

4.105.46

durvāsasaśca śiṣyo'haṃ raṇaśāstraviśāradaḥ /
dhruvaṃ bhīṣmaka tenaiva viśvaṃ saṃhartumīśvaraḥ

4.105.47

matsamaḥ parśurāmaśca śiśupālaśca matsamaḥ /
sakhā ca balavāñchūraḥ svargaṃ jetuṃ sa ca kṣamaḥ

4.105.48

mahendraṃ sagaṇaṃ jetumahamīśaḥ kṣaṇena ca /
jitvā yuddhe jarāsaṃdhaṃ durbalaṃ yoginaṃ nṛpa

4.105.49

ahaṃkārayutaḥ kṛṣṇo pīraṃ svaṃ manyate dhiyā /
yadyāyāsyati madgrāmaṃ vivāhaṃ kartumīpsitam

4.105.50

dhruvaṃ prasthāpayiṣyāmi kṣaṇena yamamandiram /
aho nandasya vaiśyasya tasmai gorakṣakāya ca

4.105.51

sākṣājjārāya gopīnāṃ gopālocchiṣṭabhojine /
karoṣi kanyāsvīkāraṃ devayogyāṃ ca rukmiṇīm

4.105.52

dātumicchasi vākyena bhiṅukasya dvijasya ca /
rājendra buddhihīno'si vacanādvadga(durba) lasya ca

4.105.53

mā rājaputro māśūro ma kulīnaśca mā śuciḥ /
mā dātā mā dhanāḍhyaśca mā yogyo mā jitendriyaḥ

4.105.56

kanyāṃ dehi suputrāya śiśupālāya bhūmipa /
balena rudratuṣṭāya rājendratanayāya ca

4.105.56

nimantraṇaṃ kuru nṛpa nānādeśabhavānnṛpān /
bāndhavāṃśca munīndrāṃśca patradvārā tvarānvitaḥ ५५ //
aṅgaṃ kaliṅgaṃ magadhaṃ saurāṣṭraṃ valkalaṃ varam /
rāṭaṃ varendraṃ vaṅgaṃ ca gurjaraṭiṃ ca paṭheram

4.105.57

mahārāṣṭraṃ virāṭaṃ ca mudgalaṃ ca muraṅgakam /
bhallakaṃ gallakaṃ kharva durgaṃ prasthāpaya dvijam

4.105.58

ghṛtakulyāsahasraṃ ca madhukulyāsahasrakam /
dadhikulyāsahasraṃ ca dugdhakulyāsahasrakam

4.105.59

tailakulyāpañcaśataṃ guḍakulyādvilakṣakam /
śarkarāṇāṃ rāśiśataṃ miṣṭānnānāṃ caturguṇam

4.105.60

yavagodhūmacūrṇānāṃ piṣṭarāśiśataṃ śatam /
pṛthukānāṃ rāśilakṣamannānāṃ ca caturguṇam

4.105.61

atha śrutvā ca tadvākyaṃ rājendraḥ sapurohitaḥ /
cakāra mantraṇāṃ tūrṇa nirjane mantriṇā saha

4.105.62

dvijaṃ prasthāpayāmāsa dvārakāṃ yogyamīpsitam /
kṛtvā ca śubhalagnaṃ ca sarveṣāmabhivāñchitam

4.105.63

rājā saṃbhṛtasaṃbhāro babhūva satvaraṃ mṛdā /
nimantraṇaṃ ca sarvatra cakāra ca sutājñayā

4.105.64

vipraḥ sudharmāṃ saṃprāpya nṛpairdevaiśca veṣṭitām /
pradadī patrikāṃ bhadrāmugrasenāya bhūbhṛte

4.105.65

praphullavadano rājā śrutvā patraṃ sumaṅgalam /
suvarṇānāṃ sahasraṃ ca brāhmaṇebhyo dadau mudā

4.105.66

duṃdubhiṃ vādayāmāsa dvārakāyāṃ ca sarvataḥ /
devānmunīnnṛpāṃścaiva jñātivargāśca bāndhavān

4.105.67

bhaṭṭāṃśca bhikṣukāṃścaiva bhojayāmāsa sādaram /
śrīkṛṣṇasya sṛveṣaṃ ca kārayāmāsa bhūpatiḥ

4.105.68

atīva ramyamatulaṃ treṣu lokeṣu dulrabham /
yātrāṃ ca kārayāmāsa jagatāṃ pravaraṃ varam

4.105.69

vedamantreṇa ramyeṇa māhendre sumanohare /
ādau brahmā rathasthaśca sāvitryā sahito yayau

4.105.70

rathasyaśca mahāhṛṣṭo bhavānyā ca bhavaḥ svayam /
śeṣaścāpi dineśaśca gaṇeśaścāpi kārtikaḥ

4.105.71

mahendraścatathā candro varuṇaḥ pavanastathā /
kuberaśca yamo vahnirīśāno'pi yayau mudā

4.105.72

devānāṃ ca trikoṭyaśca munīnāṃ ṣaṣṭikoṭayaḥ /
rājendrāṇāṃ trilakṣaṃ ca śvetacchatraṃ trilakṣakam

4.105.73

ugraseno babhau rājā nakṣatreṣu yathā śaśī /
yayau prasannavadanaḥ kuṇḍinābhimukho balī

4.105.74

ratnanirmāṇayānena baladevo mahābalaḥ /
vasudevaścoddhavaśca nando'krūraśca sātyakiḥ

4.105.75

gopālā yādavendrāśca candravaṃśyāśca te yayuḥ /
dhṛtarāṣṭrasutāḥ sarve duryodhanapulogamāḥ

4.105.76

yudhiṣṭhirastathā bhīmaḥ phālguno nakulastathā /
sahadevaśca yānaiśca prayayuḥ pañca pāṇḍavāḥ

4.105.77

bhīṣmo droṇaśca karṇaścāpyaśvatthāmā mahābalaḥ /
kṛpācāryaśca śakuniḥ śalyaścaprayayau mudā

4.105.78

bhaṭānāṃ ca trikoṭyaśca viprāṇāṃ śatakoṭayaḥ /
saṃnyāsināṃ sahasraṃ ca yatīnāṃ brahmacāriṇām

4.105.79

dvisahasraṃ jitakrodhāścāvadhūtāstathaiva ca /
utpalānāṃ sahasraṃ ca sahasraṃ puṣpakāriṇām

4.105.80

nānāśirpakarāścaiva vicitraṃ citrameva ca /
lakṣaṃ ca vādyabhāṇḍānāṃ nartakānāṃ ca lakṣakam

4.105.81

gandharvāṇāṃ gāyakānāṃ lakṣameva tu nārada /
tatra kalpe bhaktyeva gandharvaścopabarhaṇaḥ

4.105.82

pañcāśatkāminībhiśca tvameva teṣu madhyagaḥ /
vidyādharīṇāṃ lakṣaṃ ca lakṣamapsarasāṃ tathā

4.105.83

kinnarāṇāṃ trilakṣaṃ cagandharvāṇāṃ trilakṣakam

4.105.105

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo rukmiṇyudvāhe
pañcādhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc