Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.103
atha tryadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
athā''gatya madhupurīṃ praṇamya pitaraṃ vibhuḥ /
sabalo vaṭamūle ca sasmāra garuḍaṃ hariḥ
sādaraṃ lavaṇodaṃ ca viśvakarmāṇamīpsitam /
tatyāja gopaveṣaṃ ca nṛpaveṣaṃ dadhāra saḥ
etasminnantare cakramājagām hariṃ svayam /
paraṃ sudarśanaṃ nāma sūryakoṭisamaprabham
tejasā hariṇā tulyaṃ paraṃ vairivimardanam /
avyarthamastramastrāṇāṃ pravaraṃ paramaṃ param
ratnayānaṃ puraḥ kṛtvā garuḍo harisaṃnidhim /
viśvakarmā saśiṣyaśca jaladhiḥ kampitastathā
hariṃ praṇemuste sarve mūrdhnā ca bhaktipūrvakam /
sasmitaḥ sādaraṃ yatnāttānuvāca kramādvibhuḥ
śrīkṛṣṇa uvāca
he samudra mahābhāga sthalaṃ ca śātayojanam /
dehi me nagarārthaṃ ca paścāddāsyāmi niścitam
nagaraṃ kuru he kāro triṣu lokeṣu durlabham /
ramaṇīyaṃ ca sarveṣāṃ kamanīyaṃ ca yoṣitām
vāñchitaṃ cāpi bhaktānāṃ vaikuṇṭhasadṛśaṃ param /
sarveṣāmapi svargāṇāṃ paraṃ pāramabhīpsitam
divāniśaṃ khagaśreṣṭha saṃnidhau viśvakarmaṇaḥ /
sthitiṃ kuru mahābhāga yāvannirmāti dvārakām
divāniśaṃ ca matpārśve cakraśreṣṭha sthitiṃ kuru /
omityuktvā tu prayayuḥ sarve cakraṃ vinā mune
kaṃsasya pitaraṃ bhadramugrasenaṃ mahābalam /
nṛpaṃ cakāra nagare kṣatriyāṇāṃ satāmapi
vijitya ca jarāsaṃdhaṃ nihatya yavanaṃ tathā /
upāyena mahābhāga nirmāṇakramamīśvaraḥ
śrībhagavānuvāca
śatayojanaparyantaṃ nagaraṃ sumanoharam /
padmarāgairmarakatairindranīlairanuttamaiḥ
rucakaiḥ pāribhadraiśca palaṅkaiśca syamantakaiḥ /
gandhakairgālimaiścaiva candrakāntādibhistathā
sūryakāntādibhiścaiva putraiśca sphaṭikākṛtaiḥ /
haridvarṇaiśca maṇibhiḥ śyāmairgauramukhaiścaṣaiḥ
gorocanābhiḥ pītaiśca dāḍimībījarūpakaiḥ /
padmabījanibhaiścaiva nīlaiḥ kamalavarṇakaiḥ
maṇibhiḥ kajjalākārairujjvalaiśca pariṣkṛtaiḥ /
śvetacampakavarṇābhaistaptakāñcanasaṃnibhaiḥ
svarṇamūlyaśataguṇairīṣadraktaiḥ suśobhanaiḥ /
gariṣṭhaiśca variṣṭhaiśca maṇiśreṣṭhaiśca pūjitaiḥ
yathāvidhānaṃ yadyogaṃ yatra yanmuktamīpsitam /
maṇīnāṃ haraṇaṃ caiva yakṣasaṃghā himālayāt
divāniśaṃ kariṣyanti yāvannirmāṇapūrvakam /
yakṣaiśca saptabhirlakṣaiḥ kuberapreritairapi
vetālalakṣaiḥ kūṣmāṇḍalakṣaiḥ śaṃkarayojitaiḥ /
dānavairbrahmarakṣobhiḥ śailakanyāniyojitaiḥ
kuru divyaṃ ca patnīnāṃ sahasrāṇāṃ ca ṣoḍaśa /
anyapatnījanasyāpi cāṣṭādhikaśatasya ca
śibiraṃ parikhāyuktamuccaiḥ prākāraveṣṭitam /
yuktadvādaśaśālaṃ ca siṃhadvārapariṣkṛtam
yuktaṃ citrairvicitraiśca kṛtrimaiśca kapāṭakaiḥ /
niṣiddhavṛkṣarahitaṃ prasiddhaiśca pariṣkṛtam
sulakṣaṇaṃ candravedhaṃ prāṅgaṇaṃ ca tathaiva ca /
yadūnāmāśramaṃ divyaṃ kiṃkarāṇāṃ tathaiva ca
sarvatra siddhaṃ nilayamugrasenasya bhūbhṛtaḥ /
āśramaṃ sarvatobhadraṃ vasudevasya matpituḥ
viśvakarmovāca
ke te vṛkṣāḥ praśastāśca niṣiddhāścāpi kecana /
bhadrābhadrapradāścāpi tānvadasva jagadguro
keṣāmasthiniyuktaṃ ca śibiraṃ ca śubhāśubham /
diśi kutra jalaṃ bhadramabhadraṃ ca vada prabho
bhadrapradaśca ko vṛkṣo diśi kṛtra pravartate /
kiṃ pramāṇaṃ gṛhāṇāṃ ca prāṅgaṇānāṃ sureśvara
maṅgalaṃ kusumodyānaṃ diśi kutra tarostathā /
prākārāṇāṃ kiṃ pramāṇaṃ parikhāṇāṃ sureśvara
dvārāṇāṃ ca gṛhāṇāṃ ca prākārāṇāṃ pramāṇakam /
kasya kasya taroḥ kāṣṭhaṃ praśastaṃ śibire prabho
amaṅgalaṃ vā keṣāṃ ca sarvaṃ māṃ vaktumarhasi
śrībhagavānuvāca
āśrame nārikelaśca gṛhiṇāṃ ca dhanapradaḥ /
śibirasya yadīśāne pūrve putrapradastaruḥ
sarvatra maṅgalārhaśca tarurājo manoharaḥ /
rasālavṛkṣaḥ pūrvasminnṛṇāṃ saṃpatpradastathā
śubhapradaśca sarvatra surakāro niśāmaya /
bilvaśca panasaścaiva jambīro badarī tathā
prajāpradaśca pūrvasmindakṣiṇe dhanadastathā /
saṃpatpradaśca sarvatra yato hi vardhate gṛhī
jambūvṛkṣaśca dāḍimbaḥ kadalyāmrātakastathā /
bandhupradaśca pūrvasmindakṣiṇe mitradastathā
sarvatra śubhadaścaiva dhanaputraśubhapradaḥ /
harṣaprado guvākaśca dakṣiṇe paścime tathā
īśāne sukhadaścaiva sarvatraiva niśāmaya /
sarvatra campakaḥ śuddho bhuvi bhadrapradastathā
alābuścāpi kūṣmāṇḍamāyāmbuśca sakiṃśukaḥ /
kharjūrī karkaṭī cāpi śibire maṅgalapradā
vāstūkakārabilvaśca vārtākaśca śubhapradaḥ /
latāphalaṃ ca śubhadaṃ sarvaṃ sarvatra niścitam
praśastaṃ kathitaṃ kāro niṣiddhaṃ ca niśāmaya /
vanyavṛkṣo niṣiddhaśca śibire nagare'pi ca
vaṭo niṣiddhaḥ śibire nityaṃ corabhayaṃ yataḥ /
nagareṣu prasiddhaśca darśanātpuṇyadastathā
niṣiddhaḥ śālmaliścaiva śibire nagare pure /
duḥkhapradaśca satataṃ bhūmipānāṃ sadā'pi ca
na niṣiddhaḥ prasiddhaśca grāmeṣu nagareṣu ca /
vidyāmatiniṣiddhastu satataṃ duḥkhadastadā
he kāro tintiḍīvṛkṣo yatnāttaṃ parivarjayet /
śatena dhanahāniḥ syātprajāhānirbhaveddhruvam
śibire'tiniṣiddhaśca nagare kiṃcideva ca /
na niṣiddhaḥ prasiddhaśca grāmeṣu nagareṣu ca
vidyāmatiniṣiddhaśca prājñastaṃ parivarjayet /
kharjūraśca gahuścaiva niṣiddhaḥ śibire tathā
na niṣiddhaḥ prasiddhaśca grāmeṣu nagareṣu ca /
vṛkṣaśca caṇakādīnāṃ dhānyaṃ ca maṅgalapradam
grāmeṣu nagare cāpi śibire ca tathaiva ca /
ikṣuvṛkṣaśca śubhadaḥ saṃtataṃ śubhadastathā
aśokaśca śirīṣaśca kadambaśca śubhapradaḥ /
kacciddharidrā śubhadā śubhadaścā''rdrakastathā
harītakī ca śubhadā grāmeṣu nagareṣu ca /
na vādyā bhadradā nityaṃ tathā cā''malakī ghruvam
gajānāmasthi śubhadamaśvānāṃ ca tathaiva ca /
kalyāṇamuccaiḥśravasāṃ vāstau sthāpanakāriṇām
na śubhapradamanyeṣāmucchinnakāraṇaṃ param /
vānarāṇāṃ narāṇāṃ ca gardabhānāṃ gavāmapi
kukkurāṇāṃ śṛgālānāṃ mārjārāṇāmabhadrakam /
bheṭakānāṃ sūkarāṇāṃ sarveṣāṃ ca śubhapradam
īśāne cāpi pūrvasminpaścime ca tathottare /
śibirasya jalaṃ bhadramanyatrāśubhameva ca
dīrghe prasthe samānaṃ ca na kuryānmandire budhaḥ /
caturasre gṛhe kāro gṛhiṇāṃ dhananāśanam
dīrghaprasthaḥ parimito netrāṅkenāpi saṃhṛtam /
śūnyena rahitaṃ bhadraṃ śūnyaṃ śūnyapradaṃ nṛṇām
prasthe hastadvayātpūrvaṃ dīrghe hastatrayaṃ tathā /
gṛhāṇāṃ śubhadaṃ dvāraṃ prākārasya gṛhasya ca
na madhyadeśe kartavyaṃ kiṃcinnyūnādhike śubham /
caturasraṃ candravedhaṃ śibiraṃ maṅgalapradam
abhadradaṃ sūryavedhaṃ śibiraṃ maṅgalapradam /
abhadradaṃ sūryavedhaṃ prāṅgaṇaṃ ca tathaiva ca
śibirābhyantare bhadrā sthāpitā tulasī nṛṇām /
dhanaputrapradātrī ca puṇyadā haribhaktidā
prabhāte tulasīṃ dṛṣṭvā svarṇadānaphalaṃ labhet /
mālatī yūthikā kundaṃ mādhavī ketakī tathā
nāgeśvaraṃ mallikāṃ ca kāñcanaṃ bakulaṃ śubham /
aparājitā ca śubhadā teṣāmudyānamīpsitam
pūrve ca dakṣiṇe caiva śubhadaṃ nātra saṃśayaḥ /
ūrdhvaṃ ṣoḍaśahastebhyo naiva kuryādgṛhaṃ gṛhī
urdhvaṃ viṃśatihastebhyaḥ prākāraṃ na śubhapradam /
sūtradhāraṃ tailākāraṃ svarṇakāraṃ ca hīrakam
vāṭīmūle grāmamadhye na kuryātsthāpanaṃ budhaḥ /
brāhmaṇaṃ kṣattriyaṃ vaiśyaṃ sacchūdraṃ gaṇakaṃ śubham
bhaṭṭaṃ vaidyaṃ puṣpakāraṃ sthāpayecchibirāntike /
prasthe ca parikhāmānaṃ śatahastaṃ praśastakam
paritaḥ śibirāṇāṃ ca gambhīraṃ daśahastakam /
saṃketapūrvakaṃ caiva parikhādvāramīpsitam
śatroragamyaṃ mitrasya gamyameva sukhena ca /
śālmalīnāṃ tintiḍīnāṃ hintālānāṃ tathaiva ca
nimbāṇāṃ sindhuvārāṇāṃ badarīṇāmabhadrakam /
dhattūrāṇāṃ vaṭānāṃ cāpyeraṇḍānāmavāñchitam
eteṣāmatiriktānāṃ śibire kāṣṭhamīpsitam /
vṛkṣaṃ ca vajrahastaṃ ca bhūdharo varjayedadhaḥ
putradāradhanaṃ hanyādityāha kamalodbhavaḥ /
kathitaṃ lokaśikṣārthaṃ kuru kāṣṭhaṃ vinā purīm
śubhakṣaṇaṃ cāpyadhunā gaccha vatsa yathāsukham /
viśvakarmā hariṃ natvā jagām pakṣiṇā saha
samudrasya samīpaṃ ca vaṭamūlaṃ manoharam /
suṣvāpa tatra naktaṃ ca kāruśca pakṣiṇā saha
svapne dvāravatīṃ ramyāṃ dadarśa garuḍastathā /
yatkiṃcitkathitaṃ kāruṃ kṛṣṇena paramātmanā
tadeva lakṣaṇaṃ sarvaṃ dadarśa nagare mune /
kāruṃ hasanti svapne ca sarve te śilpakāriṇaḥ
garuḍaṃ garuḍāścānye balavantaśca pakṣiṇaḥ /
buddho dadarśa garuḍo viśvakarmā ca lajjitaḥ
atīva dvārakāṃ ramyāṃ śatayojanavistṛtām /
brahmādīnāṃ ca nagaraṃ vijitya ca virājitām //
tejasā''cchāditāṃ sūryaṃ ratnānāṃ ca pariṣkṛtām
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo dvārakānirmāṇārambhe tryadhikaśatatamo'dhyāyaḥ // १०३
Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0