Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.103

4.103.1

atha tryadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
athā''gatya madhupurīṃ praṇamya pitaraṃ vibhuḥ /
sabalo vaṭamūle ca sasmāra garuḍaṃ hariḥ

4.103.2

sādaraṃ lavaṇodaṃ ca viśvakarmāṇamīpsitam /
tatyāja gopaveṣaṃ ca nṛpaveṣaṃ dadhāra saḥ

4.103.3

etasminnantare cakramājagām hariṃ svayam /
paraṃ sudarśanaṃ nāma sūryakoṭisamaprabham

4.103.4

tejasā hariṇā tulyaṃ paraṃ vairivimardanam /
avyarthamastramastrāṇāṃ pravaraṃ paramaṃ param

4.103.5

ratnayānaṃ puraḥ kṛtvā garuḍo harisaṃnidhim /
viśvakarmā saśiṣyaśca jaladhiḥ kampitastathā

4.103.6

hariṃ praṇemuste sarve mūrdhnā ca bhaktipūrvakam /
sasmitaḥ sādaraṃ yatnāttānuvāca kramādvibhuḥ

4.103.7

śrīkṛṣṇa uvāca
he samudra mahābhāga sthalaṃ ca śātayojanam /
dehi me nagarārthaṃ ca paścāddāsyāmi niścitam

4.103.8

nagaraṃ kuru he kāro triṣu lokeṣu durlabham /
ramaṇīyaṃ ca sarveṣāṃ kamanīyaṃ ca yoṣitām

4.103.9

vāñchitaṃ cāpi bhaktānāṃ vaikuṇṭhasadṛśaṃ param /
sarveṣāmapi svargāṇāṃ paraṃ pāramabhīpsitam

4.103.10

divāniśaṃ khagaśreṣṭha saṃnidhau viśvakarmaṇaḥ /
sthitiṃ kuru mahābhāga yāvannirmāti dvārakām

4.103.11

divāniśaṃ ca matpārśve cakraśreṣṭha sthitiṃ kuru /
omityuktvā tu prayayuḥ sarve cakraṃ vinā mune

4.103.12

kaṃsasya pitaraṃ bhadramugrasenaṃ mahābalam /
nṛpaṃ cakāra nagare kṣatriyāṇāṃ satāmapi

4.103.13

vijitya ca jarāsaṃdhaṃ nihatya yavanaṃ tathā /
upāyena mahābhāga nirmāṇakramamīśvaraḥ

4.103.14

śrībhagavānuvāca
śatayojanaparyantaṃ nagaraṃ sumanoharam /
padmarāgairmarakatairindranīlairanuttamaiḥ

4.103.15

rucakaiḥ pāribhadraiśca palaṅkaiśca syamantakaiḥ /
gandhakairgālimaiścaiva candrakāntādibhistathā

4.103.16

sūryakāntādibhiścaiva putraiśca sphaṭikākṛtaiḥ /
haridvarṇaiśca maṇibhiḥ śyāmairgauramukhaiścaṣaiḥ

4.103.17

gorocanābhiḥ pītaiśca dāḍimībījarūpakaiḥ /
padmabījanibhaiścaiva nīlaiḥ kamalavarṇakaiḥ

4.103.18

maṇibhiḥ kajjalākārairujjvalaiśca pariṣkṛtaiḥ /
śvetacampakavarṇābhaistaptakāñcanasaṃnibhaiḥ

4.103.19

svarṇamūlyaśataguṇairīṣadraktaiḥ suśobhanaiḥ /
gariṣṭhaiśca variṣṭhaiśca maṇiśreṣṭhaiśca pūjitaiḥ

4.103.20

yathāvidhānaṃ yadyogaṃ yatra yanmuktamīpsitam /
maṇīnāṃ haraṇaṃ caiva yakṣasaṃghā himālayāt

4.103.21

divāniśaṃ kariṣyanti yāvannirmāṇapūrvakam /
yakṣaiśca saptabhirlakṣaiḥ kuberapreritairapi

4.103.22

vetālalakṣaiḥ kūṣmāṇḍalakṣaiḥ śaṃkarayojitaiḥ /
dānavairbrahmarakṣobhiḥ śailakanyāniyojitaiḥ

4.103.23

kuru divyaṃ ca patnīnāṃ sahasrāṇāṃ ca ṣoḍaśa /
anyapatnījanasyāpi cāṣṭādhikaśatasya ca

4.103.24

śibiraṃ parikhāyuktamuccaiḥ prākāraveṣṭitam /
yuktadvādaśaśālaṃ ca siṃhadvārapariṣkṛtam

4.103.25

yuktaṃ citrairvicitraiśca kṛtrimaiśca kapāṭakaiḥ /
niṣiddhavṛkṣarahitaṃ prasiddhaiśca pariṣkṛtam

4.103.26

sulakṣaṇaṃ candravedhaṃ prāṅgaṇaṃ ca tathaiva ca /
yadūnāmāśramaṃ divyaṃ kiṃkarāṇāṃ tathaiva ca

4.103.27

sarvatra siddhaṃ nilayamugrasenasya bhūbhṛtaḥ /
āśramaṃ sarvatobhadraṃ vasudevasya matpituḥ

4.103.28

viśvakarmovāca
ke te vṛkṣāḥ praśastāśca niṣiddhāścāpi kecana /
bhadrābhadrapradāścāpi tānvadasva jagadguro

4.103.29

keṣāmasthiniyuktaṃ ca śibiraṃ ca śubhāśubham /
diśi kutra jalaṃ bhadramabhadraṃ ca vada prabho

4.103.30

bhadrapradaśca ko vṛkṣo diśi kṛtra pravartate /
kiṃ pramāṇaṃ gṛhāṇāṃ ca prāṅgaṇānāṃ sureśvara

4.103.31

maṅgalaṃ kusumodyānaṃ diśi kutra tarostathā /
prākārāṇāṃ kiṃ pramāṇaṃ parikhāṇāṃ sureśvara

4.103.32

dvārāṇāṃ ca gṛhāṇāṃ ca prākārāṇāṃ pramāṇakam /
kasya kasya taroḥ kāṣṭhaṃ praśastaṃ śibire prabho

4.103.33

amaṅgalaṃ vā keṣāṃ ca sarvaṃ māṃ vaktumarhasi

4.103.34

śrībhagavānuvāca
āśrame nārikelaśca gṛhiṇāṃ ca dhanapradaḥ /
śibirasya yadīśāne pūrve putrapradastaruḥ

4.103.35

sarvatra maṅgalārhaśca tarurājo manoharaḥ /
rasālavṛkṣaḥ pūrvasminnṛṇāṃ saṃpatpradastathā

4.103.36

śubhapradaśca sarvatra surakāro niśāmaya /
bilvaśca panasaścaiva jambīro badarī tathā

4.103.37

prajāpradaśca pūrvasmindakṣiṇe dhanadastathā /
saṃpatpradaśca sarvatra yato hi vardhate gṛhī

4.103.38

jambūvṛkṣaśca dāḍimbaḥ kadalyāmrātakastathā /
bandhupradaśca pūrvasmindakṣiṇe mitradastathā

4.103.39

sarvatra śubhadaścaiva dhanaputraśubhapradaḥ /
harṣaprado guvākaśca dakṣiṇe paścime tathā

4.103.40

īśāne sukhadaścaiva sarvatraiva niśāmaya /
sarvatra campakaḥ śuddho bhuvi bhadrapradastathā

4.103.41

alābuścāpi kūṣmāṇḍamāyāmbuśca sakiṃśukaḥ /
kharjūrī karkaṭī cāpi śibire maṅgalapradā

4.103.42

vāstūkakārabilvaśca vārtākaśca śubhapradaḥ /
latāphalaṃ ca śubhadaṃ sarvaṃ sarvatra niścitam

4.103.43

praśastaṃ kathitaṃ kāro niṣiddhaṃ ca niśāmaya /
vanyavṛkṣo niṣiddhaśca śibire nagare'pi ca

4.103.44

vaṭo niṣiddhaḥ śibire nityaṃ corabhayaṃ yataḥ /
nagareṣu prasiddhaśca darśanātpuṇyadastathā

4.103.45

niṣiddhaḥ śālmaliścaiva śibire nagare pure /
duḥkhapradaśca satataṃ bhūmipānāṃ sadā'pi ca

4.103.46

na niṣiddhaḥ prasiddhaśca grāmeṣu nagareṣu ca /
vidyāmatiniṣiddhastu satataṃ duḥkhadastadā

4.103.47

he kāro tintiḍīvṛkṣo yatnāttaṃ parivarjayet /
śatena dhanahāniḥ syātprajāhānirbhaveddhruvam

4.103.48

śibire'tiniṣiddhaśca nagare kiṃcideva ca /
na niṣiddhaḥ prasiddhaśca grāmeṣu nagareṣu ca

4.103.49

vidyāmatiniṣiddhaśca prājñastaṃ parivarjayet /
kharjūraśca gahuścaiva niṣiddhaḥ śibire tathā

4.103.50

na niṣiddhaḥ prasiddhaśca grāmeṣu nagareṣu ca /
vṛkṣaśca caṇakādīnāṃ dhānyaṃ ca maṅgalapradam

4.103.51

grāmeṣu nagare cāpi śibire ca tathaiva ca /
ikṣuvṛkṣaśca śubhadaḥ saṃtataṃ śubhadastathā

4.103.52

aśokaśca śirīṣaśca kadambaśca śubhapradaḥ /
kacciddharidrā śubhadā śubhadaścā''rdrakastathā

4.103.53

harītakī ca śubhadā grāmeṣu nagareṣu ca /
na vādyā bhadradā nityaṃ tathā cā''malakī ghruvam

4.103.54

gajānāmasthi śubhadamaśvānāṃ ca tathaiva ca /
kalyāṇamuccaiḥśravasāṃ vāstau sthāpanakāriṇām

4.103.55

na śubhapradamanyeṣāmucchinnakāraṇaṃ param /
vānarāṇāṃ narāṇāṃ ca gardabhānāṃ gavāmapi

4.103.56

kukkurāṇāṃ śṛgālānāṃ mārjārāṇāmabhadrakam /
bheṭakānāṃ sūkarāṇāṃ sarveṣāṃ ca śubhapradam

4.103.57

īśāne cāpi pūrvasminpaścime ca tathottare /
śibirasya jalaṃ bhadramanyatrāśubhameva ca

4.103.58

dīrghe prasthe samānaṃ ca na kuryānmandire budhaḥ /
caturasre gṛhe kāro gṛhiṇāṃ dhananāśanam

4.103.59

dīrghaprasthaḥ parimito netrāṅkenāpi saṃhṛtam /
śūnyena rahitaṃ bhadraṃ śūnyaṃ śūnyapradaṃ nṛṇām

4.103.60

prasthe hastadvayātpūrvaṃ dīrghe hastatrayaṃ tathā /
gṛhāṇāṃ śubhadaṃ dvāraṃ prākārasya gṛhasya ca

4.103.61

na madhyadeśe kartavyaṃ kiṃcinnyūnādhike śubham /
caturasraṃ candravedhaṃ śibiraṃ maṅgalapradam

4.103.62

abhadradaṃ sūryavedhaṃ śibiraṃ maṅgalapradam /
abhadradaṃ sūryavedhaṃ prāṅgaṇaṃ ca tathaiva ca

4.103.63

śibirābhyantare bhadrā sthāpitā tulasī nṛṇām /
dhanaputrapradātrī ca puṇyadā haribhaktidā

4.103.64

prabhāte tulasīṃ dṛṣṭvā svarṇadānaphalaṃ labhet /
mālatī yūthikā kundaṃ mādhavī ketakī tathā

4.103.65

nāgeśvaraṃ mallikāṃ ca kāñcanaṃ bakulaṃ śubham /
aparājitā ca śubhadā teṣāmudyānamīpsitam

4.103.66

pūrve ca dakṣiṇe caiva śubhadaṃ nātra saṃśayaḥ /
ūrdhvaṃ ṣoḍaśahastebhyo naiva kuryādgṛhaṃ gṛhī

4.103.67

urdhvaṃ viṃśatihastebhyaḥ prākāraṃ na śubhapradam /
sūtradhāraṃ tailākāraṃ svarṇakāraṃ ca hīrakam

4.103.68

vāṭīmūle grāmamadhye na kuryātsthāpanaṃ budhaḥ /
brāhmaṇaṃ kṣattriyaṃ vaiśyaṃ sacchūdraṃ gaṇakaṃ śubham

4.103.69

bhaṭṭaṃ vaidyaṃ puṣpakāraṃ sthāpayecchibirāntike /
prasthe ca parikhāmānaṃ śatahastaṃ praśastakam

4.103.70

paritaḥ śibirāṇāṃ ca gambhīraṃ daśahastakam /
saṃketapūrvakaṃ caiva parikhādvāramīpsitam

4.103.71

śatroragamyaṃ mitrasya gamyameva sukhena ca /
śālmalīnāṃ tintiḍīnāṃ hintālānāṃ tathaiva ca

4.103.72

nimbāṇāṃ sindhuvārāṇāṃ badarīṇāmabhadrakam /
dhattūrāṇāṃ vaṭānāṃ cāpyeraṇḍānāmavāñchitam

4.103.73

eteṣāmatiriktānāṃ śibire kāṣṭhamīpsitam /
vṛkṣaṃ ca vajrahastaṃ ca bhūdharo varjayedadhaḥ

4.103.74

putradāradhanaṃ hanyādityāha kamalodbhavaḥ /
kathitaṃ lokaśikṣārthaṃ kuru kāṣṭhaṃ vinā purīm

4.103.75

śubhakṣaṇaṃ cāpyadhunā gaccha vatsa yathāsukham /
viśvakarmā hariṃ natvā jagām pakṣiṇā saha

4.103.76

samudrasya samīpaṃ ca vaṭamūlaṃ manoharam /
suṣvāpa tatra naktaṃ ca kāruśca pakṣiṇā saha

4.103.77

svapne dvāravatīṃ ramyāṃ dadarśa garuḍastathā /
yatkiṃcitkathitaṃ kāruṃ kṛṣṇena paramātmanā

4.103.78

tadeva lakṣaṇaṃ sarvaṃ dadarśa nagare mune /
kāruṃ hasanti svapne ca sarve te śilpakāriṇaḥ

4.103.79

garuḍaṃ garuḍāścānye balavantaśca pakṣiṇaḥ /
buddho dadarśa garuḍo viśvakarmā ca lajjitaḥ

4.103.80

atīva dvārakāṃ ramyāṃ śatayojanavistṛtām /
brahmādīnāṃ ca nagaraṃ vijitya ca virājitām //
tejasā''cchāditāṃ sūryaṃ ratnānāṃ ca pariṣkṛtām

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo dvārakānirmāṇārambhe tryadhikaśatatamo'dhyāyaḥ // १०३

Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc