Brahmavaivarta Purana · Chapter 2.62
nārada uvāca //
kathaṃ rājā mahājñānaṃ saṃprāpa munisattamāt //
vaiśyo muktiṃ medhasaśca tanme vyākhyātumarhasi
śrīnārāyaṇa uvāca //
dhruvasya pautro balavānnandirutkalanandanaḥ //
svāyambhuvamanorvaṃśyaḥ satyavādī jitendriyaḥ
akṣauhiṇīnāṃ śatakaṃ gṛhītvā sainyameva ca //
kolāṃ ca veṣṭayāmāsa surathasya mahāmateḥ
yuddhaṃ babhūva niyataṃ pūrṇamabdaṃ ca nārada //
ciraṃjīvī vaiṣṇavaśca jigāya surathaṃ nṛpaḥ
ekākī suratho bhīto nandinā ca bahiṣkṛtaḥ //
niśāyāṃ hayamāruhya jagāma gahanaṃ vanam
dadarśa tatra vaiśyaṃ ca puṣpabhadrānadītaṭe //
tayorbabhūva saṃprītiḥ kṛtabāndhavayormune
vaiśyena sārddhaṃ nṛpatiragacchanmedhasāśramam //
puṣkaraṃ duṣkaraṃ puṇyakṣetraṃ vai bhārate satām //
dadarśa tatra nṛpatirmuniṃ taṃ tīvratejasam //
śiṣyebhyaśca pravocantaṃ brahmatattvaṃ sudurlabham
rājā nanāma vaiśyaśca śirasā munipuṅgavam //
munistau pūjayāmāsa dadau tābhyāṃ śubhāśiṣam
praśnaṃ cakāra kuśalaṃ jātināma pṛthakpṛthak //
dadau pratyuttaraṃ rājā krameṇa munipuṅgavam
suratha uvāca //
rājā'haṃ suratho brahmaṃścaitravaṃśasamudbhavaḥ //
bahirbhūtaḥ svarājyācca nandinā balinā'dhunā //
kimupāyaṃ kariṣyāmi kathaṃ rājyaṃ bhavenmama //
tanmāṃ brūhi mahābhāga tvāmeva śaraṇāgatam
ayaṃ vaiśyaḥ samādhiśca svagṛhācca bahiṣkṛtaḥ //
putraiḥ kalatrairdaivena dhanalobhena dhārmikaḥ
brāhmaṇāya dadau nityaṃ ratnakoṭiṃ dine dine //
niṣiddhyamānaḥ putraiśca kalatrairbāndhavairayam
kopānnirākṛtastaiśca punaranveṣitaḥ śucā //
ayaṃ gṛhaṃ ca na yayau virakto jñānavāñchuciḥ
putrāśca pitṛśokena gṛhaṃ tyaktvā yayurvanam //
dattvā dānāni viprebhyo viraktāḥ sarvakarmasu
sudurlabhaṃ harerdāsyaṃ vaiśyasyāsya ca vāñchitam //
kathaṃ prāpnoti niṣkāmastanme vyākhyātumarhasi
śrīmedhā uvāca //
karoti māyayā cchannaṃ viṣṇumāyā duratyayā //
nirguṇasya ca kṛṣṇasya triguṇā viśvamājñayā
kṛpāṃ karoti yeṣāṃ sā dharmiṇāṃ ca kṛpāmayī //
tebhyo dadāti kṛpayā kṛṣṇabhaktiṃ sudurlabhām
yeṣāṃ māyāvināṃ māyā na karoti kṛpāṃ nṛpa //
māyayā tānnibadhnāti mohajālena durgatān
naśvare'nityasaṃsāre bhrāmayedbarbarā sadā //
kurvantī nityabuddhiṃ ca vihāya parameśvaram
devamanyaṃ niṣevante tanmantraṃ ca japaṃti ca //
mithyā kiñcinnimittaṃ ca kṛtvā manasi lobhataḥ
saptajanmasu saṃsevya devatāśca hareḥ kalāḥ //
tadā prakṛtyā kṛpayā sevante prakṛtiṃ tadā
saptajanmasu saṃsevya viṣṇumāyāṃ kṛpāmayīm //
śive bhaktiṃ labhante te jñānānande sanātane
jñānādhiṣṭhātṛdevaṃ ca haressaṃsevya śaṅkaram //
acirādviṣṇubhaktiṃ ca prāpnuvanti maheśvarāt
sevante saguṇaṃ sattvaṃ viṣṇuṃ viṣayiṇaṃ tadā //
sattvajñānācca paśyanti jñānaṃ vai nirmalaṃ narāḥ //
niṣevya saguṇaṃ viṣṇuṃ sāttvikā vaiṣṇavā narāḥ //
labhante nirguṇe bhaktiṃ śrīkṛṣṇe prakṛteḥ pare
gṛhṇanti santastadbhaktā mantraṃ tasya nirāmayam //
niṣevya nirguṇaṃ devaṃ te bhavanti ca nirguṇāḥ
asaṃkhyabrahmaṇāṃ pātaṃ te ca paśyanti vaiṣṇavāḥ //
dāsyaṃ kurvanti satataṃ goloke ca nirāmaye
kṛṣṇabhaktātkṛṣṇamantraṃ yo gṛhṇāti narottamaḥ //
puruṣāṇāṃ sahasraṃ ca svapitṝṇāṃ samuddharet
mātāmahānāṃ sāhasramuddharenmātaraṃ tathā //
dāsādikaṃ samuddhṛtya golokaṃ sa prayāti ca
bhavārṇave mahāghore karṇadhārasvarūpiṇī //
dīnānpārayate nityaṃ kṛṣṇabhaktyā ca naukayā
svakarmabandhanaṃ chettuṃ vaiṣṇavānāṃ ca vaiṣṇavī //
tīkṣṇaśastrasvarūpā sā kṛṣṇasya paramātmanaḥ
vivecikā cāvaraṇī śakteḥ śaktirdvidhā nṛpa //
pūrvaṃ dadāti bhaktāya cetarāya parātparā
satyasvarūpaḥ śrīkṛṣṇastasmātsarvaṃ ca naśvaram //
buddhirviveciketyevaṃ vaiṣṇavānāṃ sanātanī
nityarūpā mameyaṃ śrīriti cāvaraṇī ca dhīḥ //
avaiṣṇavānāmasatāṃ karmmabhogabhujāmaho
ahaṃ pracetasaḥ putraḥ pautraśca brahmaṇo nṛpa //
bhajāmi kṛṣṇamātmānaṃ jñānaṃ saṃprāpya śaṅkarāt
gaccha rājannadītīraṃ bhaja durgāṃ sanātanīm //
buddhimāvaraṇīṃ tubhyaṃ devo dāsyati kāmine
niṣkāmāya ca vaiśyāya vaiṣṇavāya ca vaiṣṇavī //
buddhiṃ vivecikāṃ śuddhāṃ dāsyatyeva kṛpāmayī
ityuktvā ca muniśreṣṭho dadau tābhyāṃ kṛpānidhiḥ //
pūjāvidhānaṃ durgāyāḥ stotraṃ ca kavacaṃ manum //
vaiśyo muktiṃ ca saṃprāpa tāṃ niṣevya kṛpāmayīm //
rājā rājyaṃ manutvaṃ ca paramaiśvaryyamīpsitam
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ durgopākhyānamuttamam //
sukhadaṃ mokṣadaṃ sāraṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe dvitīye prakṛti
khaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde durgopākhyāne surathamedhassaṃvāde surathavaiśyayorabhilaṣitasiddhirnāma dviṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0