Brahmavaivarta Purana · Chapter 2.13

nārada uvāca //
nārāyaṇapriyā sādhvī kathaṃ sā ca babhūva ha//
tulasī kutra sambhūtā kā vā sā pūrvajanmani

kasya vā sā kule jātā kasya kanyā tapasvinī //
kena vā tapasā sā ca saṃprāpa prakṛteḥ param

nirvikalpaṃ nirīhaṃ ca sarvasākṣisvarūpakam //
nārāyaṇaṃ paraṃ brahma paramātmānamīśvaram//

sarvārādhyaṃ ca sarveśaṃ sarvajñaṃ sarvakāraṇam //
sarvādhāraṃ sarvarūpaṃ sarveṣāṃ paripālanam

kathametādṛśī devī vṛkṣatvaṃ samavāpa ha//
kathaṃ sā'pyasuragrastā saṃbabhūva tapasvinī

sandigdhaṃ me mano lolaṃ prerayenmāṃ muhurmuhuḥ //
chettumarhasi sandehaṃ sarvasandehabhañjanā/

nārāyaṇa uvāca //
manuśca dakṣasāvarṇiḥ puṇyavānvaiṣṇavaḥ śuciḥ //
yaśasvī kīrtimāṃścaiva viṣṇoraṃśasamudbhavaḥ

tatputro dharmasāvarṇirdharmiṣṭho vaiṣṇavaḥ śuciḥ //
tatputro viṣṇusāvarṇirvaiṣṇavaśca jitendriyaḥ

tatputro devasāvarṇirviṣṇuvrataparāyaṇaḥ //
tatputro rājasāvarṇirmahāviṣṇuparāyaṇaḥ

vṛṣadhvajaśca tatputro vṛṣadhvajaparāyaṇaḥ //
yasyāśrame svayaṃ śambhurāsīddaivayugatrayam

putrādapi paraḥ sneho nṛpe tasmiñchivasya ca //
na ca nārāyaṇaṃ mene na ca lakṣmīṃ sarasvatīm

pūjāṃ ca sarvadevānāṃ dūrībhūtāṃ cakāra saḥ //
bhādre māsi mahālakṣmīpūjāṃ matto'tyajannṛpaḥ

māghe sarasvatīpūjāṃ dūrībhūtāṃ cakāra saḥ //
yajñaṃ ca viṣṇupūjāṃ ca nininde na cakāra saḥ

na ko'pi devo bhūpendraṃ śaśāpa śivakāraṇāt //
bhraṣṭaśrīrbhava bhūpeti cāśapattaṃ divākaraḥ

śūlaṃ gṛhītvā taṃ sūryyaṃ dhṛtavācchaṅkaraḥ svayam //
pitrā sārddha dineśaśca brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayau

śivastriśūlahastaśca brahmalokaṃ yayau krudhā //
brahmā sūryyaṃ puraskṛtya vaikuṇṭhaṃ ca yayau bhiyā

śūlaṃ gṛhītvā tatrāpi dhṛtavāñchaṅkaro ravim //
brahmakaśyapamārttaṇḍāḥ saṃtrastāḥ śuṣkatālukāḥ

nārāyaṇaṃ ca sarveśaṃ te yayuḥ śaraṇaṃ bhiyā //
mūrdhnā praṇemuste gatvā tuṣṭuvuśca punaḥ punaḥ

sarve nivedanaṃ cakrurbhiyaste kāraṇaṃ harau

nārāyaṇaśca kṛpayā'bhayaṃ tebhyo dadau mune //
sthirā bhavata he bhītā bhayaṃ kiṃ vo mayi sthite

smaranti ye yatra tatra māṃ vipattau bhayānvitāḥ //
tāṃstatra gatvā rakṣāmi cakra hastastvarānvitaḥ

pātā'haṃ jagatāṃ devaḥ karttā'haṃ satataṃ sadā //
sṛṣṭvā ca brahmarūpeṇa saṃharttā śivarūpataḥ

śivo'haṃ tvamahaṃ cāpi sūryyo'haṃ triguṇātmakaḥ //
vidhāya nānārūpaṃ ca kuryāṃ sṛṣṭyādikāḥ kriyāḥ

yūyaṃ gacchata bhadraṃ vo bhaviṣyati bhayaṃ kutaḥ //
adyaprabhṛti vo nāsti madvarācchaṅkarādbhayam

āśutoṣaḥ sa bhagavāñcharaṇyaśca satāṃ gatiḥ //
bhaktādhīnaśca bhakteśo bhaktātmā bhaktavatsalaḥ

sudarśanaṃ śivaścaiva mama prāṇādhikapriyau //
brahmāṇḍeṣu na tejasvī he brahmannanayoḥ paraḥ

śaktaḥ sraṣṭuṃ mahādevaḥ sūryyakoṭiṃ ca līlayā //
koṭiṃ ca brahmaṇāmevaṃ kimasādhyaṃ ca śūlinaḥ

bāhyajñānaṃ tanna kiṃciddhyāyato māṃ divāniśam //
mannāma madgaṇaṃ bhaktyā pañcavaktreṇa gīyate

ahameva cintayāmi tatkalyāṇaṃ divāniśam //
ye yathā māṃ prapadyante tāṃstathaiva bhajāmyaham

śivasvarūpo bhagavāñchivādhiṣṭhātṛdevatā //
śivo bhavati yasmācca śivaṃ tena vidurbudhāḥ

etasminnantare tatra cāgamacchaṅkaraḥ svayam //
śūlahasto vṛṣārūḍho raktapaṅkajalocanaḥ

avaruhya vṛṣāttūrṇaṃ bhaktinamrātmakandharaḥ //
nanāma bhaktyā taṃ śāntaṃ lakṣmīkāntaṃ parātparam

ratnasiṃhāsanasthaṃ ca ratnālaṅkārabhūṣitam //
kirīṭinaṃ kuṇḍalinaṃ cakriṇaṃ vanamālinam

navīnanīradaśyāmaṃ sundaraṃ ca caturbhujam //
caturbhujaiḥ sevitaṃ ca śvetacāmaravāyunā

candanokṣitasarvāṃgaṃ bhūṣitaṃ pītavāsasā//
lakṣmīpradattatāmbūlaṃ bhuktavantaṃ ca nārada

vidyādharīnṛtyagītaṃ śṛṇvantaṃ sasmitaṃ mudā //
īśvaraṃ paramātmānaṃ bhaktānugrahavigraham

taṃ nanāma mahādevo brahmāṇaṃ ca nanāma saḥ //
nanāma sūryyo bhaktyā ca saṃtrastaścandraśekharam

kaśyapaśca mahābhaktyā tuṣṭāva ca nanāma ca //
śivaḥ saṃstūya sarveśaṃ samuvāsa sukhāsane //

sukhāsane sukhāsīnaṃ viśrāntaṃ candraśekharam //
śvetacāmaravātena sevitaṃ viṣṇupārṣadaiḥ

akrodhaṃ sattvasaṃsargātprasannaṃ sasmitaṃ mudā //
stūyamānaṃ pañcavaktraiḥ paraṃ nārāyaṇaṃ vibhum

tamuvāca prasannātmā prasannaṃ surasaṃsadi //
pīyūṣatulyaṃ madhuraṃ vacanaṃ sumanoharam

śrībhagavānuvāca //
atyantamupahāsyaṃ ca śivapraśnaṃ śive śivam //
laukikaṃ vaidikaṃ caiva tvāṃ pṛcchāmi tathā 'pi śam

tapasāṃ phaladātāraṃ dātāraṃ sarvasampadām//
sampatpraśnaṃ tapaḥpraśnamayogyaṃ tvāṃ ca sāmpratam

jñānādhideve sarvajñe jñānaṃ pṛcchāmi kiṃ vṛthā //
nirāpadi vipatpraśnamalaṃ mṛtyuñjaye hare

tvāmeva vāgdhanaṃ praśnamalaṃ svāśrayamāgame //
āgato'si kathaṃ vegādityuvāca ramāpatiḥ

śrīmahādeva uvāca //
vṛṣadhvajaṃ ca madbhaktaṃ mama prāṇādhikapriyam //
sūryyaḥ śaśāpa iti me heturāgamakopayoḥ

putravātsalyaśokena sūryyaṃ hantuṃ samudyataḥ //
sa brahmāṇaṃ prapannaśca sa sūryyaśca vidhistvayi

tvāṃ ye śaraṇamāpannā dhyānena vacasā'pi vā //
nirāpadaste niśśaṅkā jarā mṛtyuśca tairjitaḥ

sākṣādye śaraṇāpannāstatphalaṃ kiṃ vadāmi bhoḥ //
harismṛtiścābhayadā sarvamaṅgaladā sadā

kiṃ me bhaktasya bhavitā tanme brūhi jagatprabho //
śrīhatasyāsya mūḍhasya sūryyaśāpena hetunā

śrībhagavānuvāca //
kālo'tiyāto daivena yugānāmekaviṃśatiḥ //
vaikuṇṭhe ghaṭikārddhena śīghraṃ yāhi nṛpālayam//

vṛṣadhvajo mṛtaḥ kālāddurnivāryyātsudāruṇāt //
haṃsadhvajaśca tatputro mṛtaḥ so'pi śriyā hataḥ

tatputrau ca mahābhāgau dharmadhvajakuśadhvajau //
hataśriyau sūryyaśāpāttau vai paramavaiṣṇavau

rājyabhraṣṭau śriyā bhraṣṭau kamalātāpasāvubhau //
tayośca bhāryyayorlakṣmīḥ kalayā ca janiṣyati

sampadyuktau tadā tau ca nṛpaśreṣṭhau bhaviṣyataḥ //
mṛtaste sevakaḥ śambho gaccha yūyaṃ ca gacchata

ityuktvā ca salakṣmīkaḥ sabhāto'bhyantaraṃ gataḥ //
devā jagmuśca saṃhṛṣṭāḥ svāśramaṃ paramaṃ mudā

śivaśca tapase śīghraṃ paripūrṇatamo yayau

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe dvitīye prakṛtikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde tulasyupākhyāne trayodaśo'dhyāyaḥ