Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahmavaivarta Purana · Chapter 2.14

2.14.1

nārāyaṇa uvāca //
lakṣmīṃ tau ca samārādhya cogreṇa tapasā mune //
pratyekaṃ varamiṣṭaṃ ca saṃprāpaturabhīpsitam

2.14.2

mahālakṣmyā vareṇaiva tau pṛdhvīśau babhūvatuḥ//
dhanavantau putravantau dharmadhvajakuśadhvajau

2.14.3

kuśadhvajasya patnī ca devī mālāvatī satī //
sā suṣāva ca kālena kamalāṃśāṃ sutāṃ satīm

2.14.4

sā ca bhūtalasambandhājjñānayuktā babhūva ha //
kṛtvā vedadhvaniṃ spaṣṭamuttasthau sūtikāgṛhe/

2.14.5

vedadhvaniṃ sā cakāra jātamātreṇa kanyakā //
tasmāttāṃ te vedavatīṃ pravadanti manīṣiṇaḥ

2.14.6

jātamātreṇa susnātā jagāma tapase vanam //
sarvairniṣiddhā yatnena nārāyaṇaparāyaṇā

2.14.7

ekamanvantaraṃ caiva puṣkare ca tapasvinī //
atyugrāṃ vai tapasyāṃ tu līlayā ca cakāra sā

2.14.8

tathā'pi puṣṭā na kṛśā navayauvanasaṃyutā //
śuśrāva khe ca sahasā sā vācamaśarīriṇīm //

2.14.9

janmāntare te bharttā ca bhaviṣyati hariḥ svayam //
brahmādibhirdurārādhyaṃ patiṃ lapsyasi sundari

2.14.2.14.10

iti śrutvā tu sā ruṣṭā cakāra ca punastapaḥ //
atīva nirjanasthāne parvate gandhamādane

2.14.11

tatraivaṃ suciraṃ taptvā viśvasya samuvāsa sā //
dadarśa puratastatra rāvaṇaṃ durnivāraṇam

2.14.12

dṛṣṭvā sā'tithibhaktyā ca pādyaṃ tasmai dadau kila //
susvādu phalamūlaṃ ca jalaṃ cāpi suśītalam

2.14.13

tacca bhuktvā sa pāpiṣṭhaścāvātsīttatsamīpataḥ //
cakāra praśnamiti tāṃ kā tvaṃ kalyāṇi ceti ca

2.14.14

tāṃ ca dṛṣṭvā varārohāṃ pīnonnatapayodharām //
śaratpadmanibhāsyāṃ ca sasmitāṃ sudatīṃ satīm

2.14.15

mūrcchāmavāpa kṛpaṇaḥ kāmabāṇaprapīḍitaḥ //
tāṃ kareṇa samākṛṣya sambhogaṃ kartumudyataḥ

2.14.16

sā satī kopadṛṣṭyā ca stambhitaṃ taṃ cakāra ha //
sa jaḍo hastapādaiśca kiṃcidvaktuṃ na ca kṣamaḥ

2.14.17

tuṣṭāva manasā devīṃ padmāṃśāṃ padmalocanām//
sā tatstavena santuṣṭā prākṛtaṃ taṃ mumoca ha

2.14.18

śaśāpa ca madarthe tvaṃ vinaśyasi sabāndhavaḥ //
spṛṣṭā'haṃ ca tvayā kāmādvisṛjāmyavalokaya

2.14.19

ityuktvā sā ca yogena dehatyāgaṃ cakāra ha //
gaṃgāyāṃ tāṃ ca saṃnyasya sva gṛhaṃ rāvaṇo yayau

2.14.2.14.20

aho kimadbhutaṃ dṛṣṭaṃ kiṃ kṛtaṃ vā mayā'dhunā //
iti saṃcintya saṃsmṛtya vilalāpa punaḥ punaḥ //

2.14.21

sā ca kālāntare sādhvī babhūva janakātmajā//
sītādevīti vikhyātā yadarthe rāvaṇo hataḥ

2.14.22

mahātapasvinī sā ca tapasā pūrvajanmanaḥ //
lebhe rāmaṃ ca bharttāraṃ paripūrṇatamaṃ harim

2.14.23

saṃprāpya tapasā''rādhya svāminaṃ ca jagatpatim//
sā ramā suciraṃ reme rāmeṇa saha sundarī

2.14.24

jātismarā sma smarati tapasaśca kramaṃ purā //
sukhena tajjahau sarvaṃ duḥkhaṃ cāpi sukhaṃ labhet //

2.14.25

nānāprakāravibhavaṃ cakāra suciraṃ satī //
samprāpya sukumāraṃ tamatīva navayauvanam

2.14.26

guṇinaṃ rasikaṃ śāntaṃ kāntaveṣamanuttamam //
strīṇāṃ manojñaṃ ruciraṃ tathā lebhe yathepsitam

2.14.27

piturvacaḥpālanārthaṃ satyasandho raghūttamaḥ//
jagāma kānanaṃ paścātkālena ca balīyasā

2.14.28

tasthau samudranikaṭe sītayā lakṣmaṇena ca //
dadarśa tatra vahniṃ ca viprarūpadharaṃ hariḥ

2.14.29

taṃ rāmaṃ duḥkhitaṃ dṛṣṭvā sa ca duḥkhī babhūva ha //
uvāca kiṃcitsatyeṣṭaṃ satyaṃ satyaparāyaṇaḥ

2.14.2.14.30

vahniruvāca//
bhagavañchrūyatāṃ vākyaṃ kālena yadupasthitam //
sītāharaṇakālo'yaṃ tavaiva samupasthitaḥ

2.14.31

daivaṃ ca durnivāryyaṃ vai na ca daivātparaṃ balam //
matprasū mayi saṃnyasya cchāyāṃ rakṣāntike'dhunā

2.14.32

dāsyāmi sītāṃ tubhyaṃ ca parīkṣāsamaye punaḥ //
devaiḥ prasthāpito'haṃ ca na ca vipro hutāśanaḥ

2.14.33

rāmastadvacanaṃ śrutvā na prakāśya ca lakṣmaṇam //
svacchandaṃ svīcakārāsau hṛdayena vidūyatā

2.14.34

vahniryogena sītāvanmāyāsītāṃ cakāra ha //
tattulyaguṇarūpāṃ tāṃ dadau rāmāya nārada

2.14.39

sītāṃ gṛhītvā sa yayau gopyaṃ vaktuṃ niṣedhya ca //
lakṣmaṇo naiva bubudhe gopyamanyasya kā kathā

2.14.36

etasminnantare rāmo dadarśa kanakaṃ mṛgam //
sītā taṃ prerayāmāsa tadarthe yatnapūrvakam

2.14.37

saṃnyasya lakṣmaṇaṃ rāmo jānakyā rakṣaṇe vane //
svayaṃ jagāma hantuṃ taṃ vivyadhe sāyakena ca

2.14.38

lakṣmaṇeti ca śabdaṃ vai kṛtvā māyāmṛgastadā //
prāṇāṃstatyāja sahasā puro dṛṣṭvā hariṃ smaran

2.14.39

mṛgarūpaṃ parityajya divyarūpaṃ vidhāya ca //
ratnanirmitayānena vaikuṇṭhaṃ sa jagāma ha

2.14.2.14.40

vaikuṇṭhasya mahādvāraṃ kiṅkaro dvārapālayoḥ //
jaya vijayayoścaiva balavāṃśca jayābhidhaḥ

2.14.41

śāpena sanakādīnāṃ samprāpto rākṣasīṃ tanum //
punarjagāma taddvāramādau sa dvārapālayoḥ

2.14.42

atha śabdaṃ ca sā śrutvā lakṣmaṇeti ca viklavam //
sītā taṃ prerayāmāsa lakṣmaṇaṃ rāmasannidhau

2.14.43

gate ca lakṣmaṇe rāmaṃ rāvaṇo durnivāraṇaḥ //
sītāṃ gṛhītvā prayayau laṅkāmeva svalīlayā

2.14.44

viṣasāda ca rāmaśca vane dṛṣṭvā ca lakṣmaṇam //
tūrṇaṃ ca svāśramaṃ gatvā sītāṃ naiva dadarśa saḥ

2.14.45

mūrcchāṃ samprāpya suciraṃ vilalāpa bhṛśaṃ punaḥ //
punarbabhrāma gahane tadanveṣaṇapūrvakam

2.14.46

kāle saṃprāpya tadvārtāṃ gṛdhadvārā nadītaṭe //
sahāyaṃ vānaraṃ kṛtvā cābadhnātsāgaraṃ hariḥ //

2.14.47

laṅkāṃ gatvā raghuśreṣṭhaścāvadhītsāyakena ca //
sabāndhavaṃ rāvaṇaṃ ca sītāṃ samprāpa duḥkhitām

2.14.48

tāṃ ca vahniparīkṣāṃ va kārayāmāsa satvaram //
hutāśanastatra kāle vāstavīṃ jānakīṃ dadau

2.14.49

chāyā covāca vahniṃ ca rāmaṃ ca vinayānvitā //
kariṣyāmīti kimahaṃ tadupāyaṃ vadasva me

2.14.2.14.50

vahniruvāca //
tvaṃ gaccha tapase devi puṣkaraṃ ca supuṇyadam //
kṛtvā tapasyāṃ tatraiva svargalakṣmīrbhaviṣyasi

2.14.51

sā ca tadvacanaṃ śrutvā pratepe puṣkare tapaḥ //
divyaṃ trilakṣavarṣa ca svarge lakṣmīrbabhūva ha

2.14.52

sā ca kālena tapasā yajñakuṇḍasamudbhavā //
kāminī pāṇḍavānāṃ ca draupadī drupadātmajā

2.14.53

kṛte yuge vedavatī kuśadhvajasutā śubhā //
tretāyāṃ rāmapatnī ca sīteti janakātmajā

2.14.54

tacchāyā draupadī devī dvāpare drupadātmajā //
trihāyaṇīti sā proktā vidyamānā yugatraye

2.14.55

nārada uvāca //
priyāḥ pañca kathaṃ tasyā babhūvurmunipuṅgava //
iti vai cittasandehaṃ dūrīkuru mahāprabho

2.14.56

nārāyaṇa uvāca //
laṅkāyāṃ vastutaḥ sītā rāmaṃ saṃprāpa nārada //
rūpayauvanasampannā chāyā sā bahuvihvalā

2.14.57

rāmāgnyorājñayā taptvā yayāce śaṅkaraṃ varam//
kāmāturā pativyagrā prārthayantī punaḥ punaḥ

2.14.58

patiṃ dehi patiṃ dehi patiṃ dehi trilocana//
patiṃ dehi patiṃ dehi pañcavāraṃ pativratā

2.14.59

śivastatprārthanāṃ śrutvā sasmito rasikeśvaraḥ //
priye tava priyāḥ pañca bhavantīti varaṃ dadau

2.14.2.14.60

tenāsītpāṇḍavānāṃ ca pañcānāṃ kāminī priyā //
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ prastutaṃ vastutaḥ śṛṇu

2.14.61

atha saṃprāpya laṅkāyāṃ sītāṃ rāmo manoharām//
vibhīṣaṇāya tāṃ laṅkāṃ dattvā'yodhyāṃ yayau punaḥ

2.14.62

ekādaśasahasrābdaṃ kṛtvā rājyaṃ ca bhārate //
jagāma sarvairlokaiśca sārddhaṃ vaikuṇṭhameva ca

2.14.63

kamalāṃśā vedavatī kamalāyāṃ viveśa sā //
kathitaṃ puṇyamākhyānaṃ puṇyadaṃ pāpanāśanam

2.14.64

satataṃ mūrtimantaśca vedāścatvāra eva ca //
santi yasyāśca jihvāgre sā ca vedavatī smṛtā

2.14.65

kuśadhvajasutākhyānamuktaṃ saṃkṣepatastava //
dharmadhvajasutākhyānaṃ nibodha kathayāmi te

2.14.14

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe dvitīye prakṛtikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde tulasyupākhyāne vedavatīprastāve caturdaśo'dhyāyaḥ

Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc