Brahmavaivarta Purana · Chapter 2.14
nārāyaṇa uvāca //
lakṣmīṃ tau ca samārādhya cogreṇa tapasā mune //
pratyekaṃ varamiṣṭaṃ ca saṃprāpaturabhīpsitam
mahālakṣmyā vareṇaiva tau pṛdhvīśau babhūvatuḥ//
dhanavantau putravantau dharmadhvajakuśadhvajau
kuśadhvajasya patnī ca devī mālāvatī satī //
sā suṣāva ca kālena kamalāṃśāṃ sutāṃ satīm
sā ca bhūtalasambandhājjñānayuktā babhūva ha //
kṛtvā vedadhvaniṃ spaṣṭamuttasthau sūtikāgṛhe/
vedadhvaniṃ sā cakāra jātamātreṇa kanyakā //
tasmāttāṃ te vedavatīṃ pravadanti manīṣiṇaḥ
jātamātreṇa susnātā jagāma tapase vanam //
sarvairniṣiddhā yatnena nārāyaṇaparāyaṇā
ekamanvantaraṃ caiva puṣkare ca tapasvinī //
atyugrāṃ vai tapasyāṃ tu līlayā ca cakāra sā
tathā'pi puṣṭā na kṛśā navayauvanasaṃyutā //
śuśrāva khe ca sahasā sā vācamaśarīriṇīm //
janmāntare te bharttā ca bhaviṣyati hariḥ svayam //
brahmādibhirdurārādhyaṃ patiṃ lapsyasi sundari
iti śrutvā tu sā ruṣṭā cakāra ca punastapaḥ //
atīva nirjanasthāne parvate gandhamādane
tatraivaṃ suciraṃ taptvā viśvasya samuvāsa sā //
dadarśa puratastatra rāvaṇaṃ durnivāraṇam
dṛṣṭvā sā'tithibhaktyā ca pādyaṃ tasmai dadau kila //
susvādu phalamūlaṃ ca jalaṃ cāpi suśītalam
tacca bhuktvā sa pāpiṣṭhaścāvātsīttatsamīpataḥ //
cakāra praśnamiti tāṃ kā tvaṃ kalyāṇi ceti ca
tāṃ ca dṛṣṭvā varārohāṃ pīnonnatapayodharām //
śaratpadmanibhāsyāṃ ca sasmitāṃ sudatīṃ satīm
mūrcchāmavāpa kṛpaṇaḥ kāmabāṇaprapīḍitaḥ //
tāṃ kareṇa samākṛṣya sambhogaṃ kartumudyataḥ
sā satī kopadṛṣṭyā ca stambhitaṃ taṃ cakāra ha //
sa jaḍo hastapādaiśca kiṃcidvaktuṃ na ca kṣamaḥ
tuṣṭāva manasā devīṃ padmāṃśāṃ padmalocanām//
sā tatstavena santuṣṭā prākṛtaṃ taṃ mumoca ha
śaśāpa ca madarthe tvaṃ vinaśyasi sabāndhavaḥ //
spṛṣṭā'haṃ ca tvayā kāmādvisṛjāmyavalokaya
ityuktvā sā ca yogena dehatyāgaṃ cakāra ha //
gaṃgāyāṃ tāṃ ca saṃnyasya sva gṛhaṃ rāvaṇo yayau
aho kimadbhutaṃ dṛṣṭaṃ kiṃ kṛtaṃ vā mayā'dhunā //
iti saṃcintya saṃsmṛtya vilalāpa punaḥ punaḥ //
sā ca kālāntare sādhvī babhūva janakātmajā//
sītādevīti vikhyātā yadarthe rāvaṇo hataḥ
mahātapasvinī sā ca tapasā pūrvajanmanaḥ //
lebhe rāmaṃ ca bharttāraṃ paripūrṇatamaṃ harim
saṃprāpya tapasā''rādhya svāminaṃ ca jagatpatim//
sā ramā suciraṃ reme rāmeṇa saha sundarī
jātismarā sma smarati tapasaśca kramaṃ purā //
sukhena tajjahau sarvaṃ duḥkhaṃ cāpi sukhaṃ labhet //
nānāprakāravibhavaṃ cakāra suciraṃ satī //
samprāpya sukumāraṃ tamatīva navayauvanam
guṇinaṃ rasikaṃ śāntaṃ kāntaveṣamanuttamam //
strīṇāṃ manojñaṃ ruciraṃ tathā lebhe yathepsitam
piturvacaḥpālanārthaṃ satyasandho raghūttamaḥ//
jagāma kānanaṃ paścātkālena ca balīyasā
tasthau samudranikaṭe sītayā lakṣmaṇena ca //
dadarśa tatra vahniṃ ca viprarūpadharaṃ hariḥ
taṃ rāmaṃ duḥkhitaṃ dṛṣṭvā sa ca duḥkhī babhūva ha //
uvāca kiṃcitsatyeṣṭaṃ satyaṃ satyaparāyaṇaḥ
vahniruvāca//
bhagavañchrūyatāṃ vākyaṃ kālena yadupasthitam //
sītāharaṇakālo'yaṃ tavaiva samupasthitaḥ
daivaṃ ca durnivāryyaṃ vai na ca daivātparaṃ balam //
matprasū mayi saṃnyasya cchāyāṃ rakṣāntike'dhunā
dāsyāmi sītāṃ tubhyaṃ ca parīkṣāsamaye punaḥ //
devaiḥ prasthāpito'haṃ ca na ca vipro hutāśanaḥ
rāmastadvacanaṃ śrutvā na prakāśya ca lakṣmaṇam //
svacchandaṃ svīcakārāsau hṛdayena vidūyatā
vahniryogena sītāvanmāyāsītāṃ cakāra ha //
tattulyaguṇarūpāṃ tāṃ dadau rāmāya nārada
sītāṃ gṛhītvā sa yayau gopyaṃ vaktuṃ niṣedhya ca //
lakṣmaṇo naiva bubudhe gopyamanyasya kā kathā
etasminnantare rāmo dadarśa kanakaṃ mṛgam //
sītā taṃ prerayāmāsa tadarthe yatnapūrvakam
saṃnyasya lakṣmaṇaṃ rāmo jānakyā rakṣaṇe vane //
svayaṃ jagāma hantuṃ taṃ vivyadhe sāyakena ca
lakṣmaṇeti ca śabdaṃ vai kṛtvā māyāmṛgastadā //
prāṇāṃstatyāja sahasā puro dṛṣṭvā hariṃ smaran
mṛgarūpaṃ parityajya divyarūpaṃ vidhāya ca //
ratnanirmitayānena vaikuṇṭhaṃ sa jagāma ha
vaikuṇṭhasya mahādvāraṃ kiṅkaro dvārapālayoḥ //
jaya vijayayoścaiva balavāṃśca jayābhidhaḥ
śāpena sanakādīnāṃ samprāpto rākṣasīṃ tanum //
punarjagāma taddvāramādau sa dvārapālayoḥ
atha śabdaṃ ca sā śrutvā lakṣmaṇeti ca viklavam //
sītā taṃ prerayāmāsa lakṣmaṇaṃ rāmasannidhau
gate ca lakṣmaṇe rāmaṃ rāvaṇo durnivāraṇaḥ //
sītāṃ gṛhītvā prayayau laṅkāmeva svalīlayā
viṣasāda ca rāmaśca vane dṛṣṭvā ca lakṣmaṇam //
tūrṇaṃ ca svāśramaṃ gatvā sītāṃ naiva dadarśa saḥ
mūrcchāṃ samprāpya suciraṃ vilalāpa bhṛśaṃ punaḥ //
punarbabhrāma gahane tadanveṣaṇapūrvakam
kāle saṃprāpya tadvārtāṃ gṛdhadvārā nadītaṭe //
sahāyaṃ vānaraṃ kṛtvā cābadhnātsāgaraṃ hariḥ //
laṅkāṃ gatvā raghuśreṣṭhaścāvadhītsāyakena ca //
sabāndhavaṃ rāvaṇaṃ ca sītāṃ samprāpa duḥkhitām
tāṃ ca vahniparīkṣāṃ va kārayāmāsa satvaram //
hutāśanastatra kāle vāstavīṃ jānakīṃ dadau
chāyā covāca vahniṃ ca rāmaṃ ca vinayānvitā //
kariṣyāmīti kimahaṃ tadupāyaṃ vadasva me
vahniruvāca //
tvaṃ gaccha tapase devi puṣkaraṃ ca supuṇyadam //
kṛtvā tapasyāṃ tatraiva svargalakṣmīrbhaviṣyasi
sā ca tadvacanaṃ śrutvā pratepe puṣkare tapaḥ //
divyaṃ trilakṣavarṣa ca svarge lakṣmīrbabhūva ha
sā ca kālena tapasā yajñakuṇḍasamudbhavā //
kāminī pāṇḍavānāṃ ca draupadī drupadātmajā
kṛte yuge vedavatī kuśadhvajasutā śubhā //
tretāyāṃ rāmapatnī ca sīteti janakātmajā
tacchāyā draupadī devī dvāpare drupadātmajā //
trihāyaṇīti sā proktā vidyamānā yugatraye
nārada uvāca //
priyāḥ pañca kathaṃ tasyā babhūvurmunipuṅgava //
iti vai cittasandehaṃ dūrīkuru mahāprabho
nārāyaṇa uvāca //
laṅkāyāṃ vastutaḥ sītā rāmaṃ saṃprāpa nārada //
rūpayauvanasampannā chāyā sā bahuvihvalā
rāmāgnyorājñayā taptvā yayāce śaṅkaraṃ varam//
kāmāturā pativyagrā prārthayantī punaḥ punaḥ
patiṃ dehi patiṃ dehi patiṃ dehi trilocana//
patiṃ dehi patiṃ dehi pañcavāraṃ pativratā
śivastatprārthanāṃ śrutvā sasmito rasikeśvaraḥ //
priye tava priyāḥ pañca bhavantīti varaṃ dadau
tenāsītpāṇḍavānāṃ ca pañcānāṃ kāminī priyā //
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ prastutaṃ vastutaḥ śṛṇu
atha saṃprāpya laṅkāyāṃ sītāṃ rāmo manoharām//
vibhīṣaṇāya tāṃ laṅkāṃ dattvā'yodhyāṃ yayau punaḥ
ekādaśasahasrābdaṃ kṛtvā rājyaṃ ca bhārate //
jagāma sarvairlokaiśca sārddhaṃ vaikuṇṭhameva ca
kamalāṃśā vedavatī kamalāyāṃ viveśa sā //
kathitaṃ puṇyamākhyānaṃ puṇyadaṃ pāpanāśanam
satataṃ mūrtimantaśca vedāścatvāra eva ca //
santi yasyāśca jihvāgre sā ca vedavatī smṛtā
kuśadhvajasutākhyānamuktaṃ saṃkṣepatastava //
dharmadhvajasutākhyānaṃ nibodha kathayāmi te
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe dvitīye prakṛtikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde tulasyupākhyāne vedavatīprastāve caturdaśo'dhyāyaḥ
Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0