Brahmavaivarta Purana · Chapter 1.27
nārada uvāca //
bhakṣyaṃ kiṃ vā'pyabhakṣyaṃ ca dvijānāṃ gṛhiṇāṃ prabho //
yatīnāṃ vaiṣṇavānāṃ ca vidhavābrahmacāriṇām
kiṃ karttavyamakarttavyamabhogyaṃ bhogyameva vā //
sarvaṃ kathaya sarvajña sarveśaḥ sarvakāraṇam
maheśvara uvāca //
kaścittapasvī vipraśca nirāhārī ciraṃ muniḥ //
kaścitsamīraṇāhārī phalāhārī ca kaścana
annāhārī yathā kāle gṛhī ca gṛhiṇīyutaḥ //
yeṣāmicchā ca yā brahmanrucīnāṃ vividhā gatiḥ
haviṣyānnaṃ brāhmaṇānāṃ praśastaṃ gṛhiṇāṃ sadā //
nārāyaṇocchiṣṭamiṣṭamabhakṣyamaniveditam
annaṃ viṣṭhā jalaṃ mūtraṃ yadviṣṇoraniveditam//
viṇmūtraṃ sarvathā proktamannaṃ ca harivāsare
brāhmaṇaḥ kāmato'nnaṃ ca yo bhuṅkte harivāsare//
trailokyajanitaṃ pāpaṃ so'pi bhuṅkte na saṃśayaḥ
na bhoktavyaṃ na bhoktavyaṃ na bhoktavyaṃ ca nārada //
gṛhibhirbrāhmaṇairannaṃ saṃprāpte harivāsare
gṛhī śaivaśca śāktaśca brāhmaṇo jñānadurbalaḥ //
prayāti kālasūtraṃ ca bhuktvā ca harivāsare
kṛmibhiḥ śālimānaiśca bhakṣitastatra tiṣṭhati //
viṇmūtrabhojanaṃ kṛtvā yāvadindrāścaturdaśa
janmāṣṭamīdine rāmanavamīdivase hareḥ//
śivarātrau ca yo bhuṅkte so'pi dviguṇapātakī
upavāsāsamarthaśca phalaṃ mūlaṃ jalaṃ pibet //
naṣṭe śarīre sa bhavedanyathā cātmaghātakaḥ
sakṛdbhuṅkte haviṣyānnaṃ viṣṇornaivedyameva ca//
na bhavetpratyavāyī sa copavāsaphalaṃ labhet
ekādaśyāmanāhāraṃ gṛhī vipraśca bhārate //
sa ca tiṣṭhati vaikuṇṭhe yāvadvai brahmaṇo vayaḥ
gṛhiṇāṃ śaivaśāktānāmidamuktaṃ ca nārada //
viśeṣato vaiṣṇavānāṃ yatīnāṃ brahmacāriṇām
nityaṃ naivedyabhojo yaḥ śrīviṣṇossa hi vaiṣṇavaḥ //
nityaṃ śatopavāsānāṃ jīvanmuktaphalaṃ bhavet
vāñchanti tasya saṃsparśaṃ tīrthānyakhiladevatāḥ //
ālāpaṃ darśanaṃ caiva sarvapāpapraṇāśanam
dviḥ svinnamannaṃ pṛthukaṃ śuddhaṃ deśaviśeṣake //
nātyantaśastaṃ viprāṇāṃ bhakṣaṇe na nivedane
abhakṣyaṃ vai yatīnāṃ ca vidhavābrahmacāriṇām //
tāmbūlaṃ ca yathā brahmaṃstathaitadvastu na dhruvam
tāmbūlaṃ vidhavāstrīṇāṃ yatīnāṃ brahmacāriṇām //
tapasvināṃ ca viprendra gomāṃsasadṛśaṃ dhruvam
sarveṣāṃ brāhmaṇānāṃ yadabhakṣyaṃ śṛṇu nārada //
yaduktaṃ sāmavede ca hariṇā cāhnikakrame
tāmrapātre payaḥpānamucchiṣṭe ghṛtabhojanam //
dugdhaṃ lavaṇasārddhaṃ ca sadyo gomāṃsabhakṣaṇam
nārikelodakaṃ kāṃsye tāmrapātre sthitaṃ laghu //
aikṣavaṃ tāmrapātrasthaṃ surātulyaṃ na saṃśayaḥ
utthāya vāmahastena yastoyaṃ pibati dvijaḥ //
surāpī ca sa vijñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
anivedyaṃ harerannaṃ bhuktaśeṣaṃ ca nityaśaḥ //
pītaśeṣajalaṃ caiva gomāṃsasadṛśaṃ mune
vāniṅgaṇaphalaṃ caiva gomāṃsaṃ kārttike smṛtam //
māghe ca mūlakaṃ caiva kalambī śayane tathā
śvetavarṇaṃ ca tālaṃ ca masūraṃ matsyameva ca //
sarveṣāṃ brāhmaṇānāṃ ca tyājyaṃ sarvatra deśake
matsyāṃśca kāmato bhuktvā sopavāsastryahaṃ vaset //
prāyaścittaṃ tataḥ kṛtvā śuddhimāpnoti vāḍavaḥ
pratipatsu ca kūṣmāṇḍamabhakṣyaṃ hyarthanāśanam //
dvitīyāyāṃ ca bṛhatībhojanena smareddharim
abhakṣyaṃ ca paṭolaṃ ca śatruvṛddhikaraṃ param //
tṛtīyāyāṃ caturthyāṃ ca mūlakaṃ dhananāśanam
kalaṅkakāraṇaṃ caiva paṃcamyāṃ bilvabhakṣaṇam //
tiryyagyoniṃ prāpayettu ṣaṣṭhyāṃ vai nimbabhakṣaṇam
rogavṛddhikaraṃ caiva narāṇāṃ tālabhakṣaṇam//
saptamyāṃ ca tathā tālaṃ śarīrasya ca nāśakam
nārikelaphalaṃ bhakṣyamaṣṭamyāṃ buddhināśanam //
tumbī navamyāṃ gomāṃsaṃ daśamyāṃ ca kalambikā
ekādaśyāṃ tathā śimbī dvādaśyāṃ pūtikā tathā //
trayodaśyāṃ ca vārttākī na bhakṣyā putranāśanam
caturdaśyāṃ māṣabhakṣyaṃ mahāpāpakaraṃ param //
pañcadaśyāṃ tathā māṃsamabhakṣyaṃ gṛhiṇāṃ mune
gṛhiṇāṃ prokṣitaṃ māṃsaṃ bhakṣyamanyadineṣu ca //
prātaḥ snāne tathā śrāddhe pārvaṇe vratavāsare
praśastaṃ sārṣapaṃ tailaṃ pakvatailaṃ ca nārada //
kuhūpūrṇendusaṃkrāṃticaturdaśyaṣṭamīṣu ca
ravau śrāddhe vratāhe ca duṣṭaṃ strītilatailakam //
māṃsaṃ ca raktaśākaṃ ca kāṃsyapātre ca bhojanam
niṣiddhaṃ śayanaṃ caiva kūrmamāṃsaṃ ca mantritam //
niṣiddhaṃ sarvavarṇānāṃ divā svastrīniṣevaṇam
rātrau ca dadhi bhakṣyaṃ ca śayanaṃ sandhyayordine //
rajasvalāstrīgamanametannarakakāraṇam
udakyavīrayorannaṃ puṃścalyannamabhakṣakam //
śūdrānnaṃ yājakānnaṃ ca śūdraśrāddhānnameva ca
abhakṣyānnaṃ ca viprarṣe yadannaṃ vṛṣalīpateḥ //
brahmanvārdhuṣikānnaṃ ca gaṇakānnamabhakṣakam
agradānidvijānnaṃ ca cikitsākārakasya ca //
hastacitrāharau tailamagrāhyaṃ cāpyabhakṣakam
mūle mṛge bhādrapade māṃsaṃ gomāṃsatulyakam //
amāyāṃ kṛttikāyāṃ ca dvijaiḥ kṣauraṃ vivarjitam
kṛtvā tu maithunaṃ kṣauraṃ yo devāṃstarpayetpitṝn //
rudhiraṃ tadbhavettoyaṃ dātā ca narakaṃ vrajet
yatkarttavyamakarttavyaṃ yadbhojyaṃ yadabhojyakam //
sarvaṃ tubhyaṃ nigaditaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe brahmakhaṇḍe sautiśaunakasaṃvāde nāradaṃ prati śivopadeśe bhakṣyābhakṣyādivivaraṇaṃ nāma saptaviṃśatitamo'dhyāyaḥ
Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0