Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahmavaivarta Purana · Chapter 1.28

1.28.1

nārada uvāca //
śrutaṃ sarvaṃ jagannātha tvatprasādājjagadguro //
bhavānbrahmasvarūpaṃ ca vada brahmanirūpaṇam

1.28.2

prabho kiṃ brahma sākāraṃ kiṃ nirākāramīśvara //
kiṃ tadviśeṣaṇaṃ kiṃ vā'pyaviśeṣaṇameva ca

1.28.3

kiṃ vā dṛśyamadṛśyaṃ vā liptaṃ dehiṣu kiṃ na vā //
kiṃ vā tallakṣaṇaṃ śāstre vede vā kiṃ nirūpitam

1.28.4

brahmātiriktā prakṛtiḥ kiṃ vā brahmasvarūpiṇī //
prakṛterlakṣaṇaṃ kiṃ vā sārabhūtaṃ śrutau śrutam

1.28.5

prādhānyaṃ tasya sṛṣṭau ca dvayormadhye varaṃ param //
vicāryya manasā sarvaṃ sarvajña vada māṃ dhruvam

1.28.6

nāradasya vacaḥ śrutvā pañcavaktraḥ prahasya ca //
bhagavānkartumārebhe parabrahmanirūpaṇam

1.28.7

mahādeva uvāca //
yadyatpṛṣṭaṃ tvayā vatsa nigūḍhaṃ jñānamuttamam //
sudurlabhaṃ ca vedeṣu purāṇeṣu ca nārada

1.28.8

ahaṃ brahmā ca viṣṇuśca śeṣo dharmo mahānvirāṭ//
sarvaṃ nirūpitaṃ brahmannasmābhiḥ śrutibhirmune

1.28.9

yadviśeṣaṇayuktaṃ ca dṛśyaṃ pratyakṣameva ca //
tannirūpitamasmābhirvede vedavidāṃvara

1.28.1.28.10

vaikuṇṭhe ca purā pṛṣṭe dharmeṇa brahmaṇā tadā //
yaduvāca hariḥ kiñcinnibodha kathayāmi te

1.28.11

sārabhūtaṃ ca tattvānāmajñānāndhakalocanam//
dvaidhabhramatamodhvaṃsa suprakṛṣṭapradīpakam

1.28.12

paramātmasvarūpaṃ ca paraṃ brahma sanātanam//
sarvadehasthitaṃ sākṣisvarūpaṃ dehikarmaṇām

1.28.13

prāṇāḥ pañca svayaṃ viṣṇurmano brahmā prajāpatiḥ //
sarvajñānasvarūpo'haṃ śaktiḥ prakṛtirīśvarī

1.28.14

ātmādhīnā vayaṃ sarve sthite tasminvayaṃ sthitāḥ //
gate gatāśca parame naradevamivānugāḥ

1.28.15

jīvastatpratibimbaṃ ca sarvabhogī hi karmaṇām //
yathā'rkacandrayo rbimbaṃ jalapūrṇaghaṭeṣu ca

1.28.16

bimbaṃ ghaṭeṣu bhagneṣu pralīnaṃ candrasūryyayoḥ //
tathā layaprasaṃge sa jīvo brahmaṇi līyate

1.28.17

ekameva paraṃ brahma śeṣe vatsa bhavakṣaye //
vayaṃ pralīnāstatraiva jagadetaccarācaram

1.28.18

tacca jyotiḥsvarūpaṃ ca maṇḍalākārameva ca ///
grīṣmamadhyāhnamārttaṇḍakoṭikoṭisamaprabham

1.28.19

ākāśamiva vistīrṇaṃ sarvavyāpakamavyayam//
sukhadṛśyaṃ yathā candrabimbaṃ yogibhireva ca

1.28.1.28.20

vadanti yoginastatra paraṃ brahma sanātanam //
divāniśaṃ ca dhyāyante satyaṃ tatsarvamaṅgalam

1.28.21

nirīhaṃ ca nirākāraṃ paramātmānamīśvaram //
svecchāmayaṃ svatantraṃ ca sarvakāraṇakāraṇam

1.28.22

paramānandarūpaṃ ca paramānandakāraṇam //
paraṃ pradhānaṃ puruṣaṃ nirguṇaṃ prakṛteḥ param //
tatraiva līnā prakṛtiḥ sarvabījasvarūpiṇī

1.28.23

yathā'gnau dāhikā śaktiḥ prabhā sūryye yathā mune//
yathā dugdhe ca dhāvalyaṃ jale śaityaṃ yathaiva ca

1.28.24

yathā śabdaśca gagane yathā gandhaḥ kṣitau sadā //
tathā hi nirguṇaṃ brahma nirguṇā prakṛtistathā

1.28.25

sṛṣṭyunmukhena tad brahma cāṃśena puruṣaḥ smṛtaḥ //
sa eva saguṇo vatsa prākṛto viṣayī smṛtaḥ

1.28.26

triguṇā sā hi tatraiva parā cchāyāmayī smṛtā

1.28.27

yathā mṛdā kulālaśca ghaṭaṃ kartuṃ kṣamaḥ sadā//
tathā prakṛtyā tadbrahma sṛṣṭiṃ sraṣṭuṃ kṣamo mune

1.28.28

svarṇena kuṇḍalaṃ karttuṃ svarṇakāraḥ kṣamo yathā //
tathā brahma tayā sārddha sṛṣṭiṃ kartumiheśvaraḥ

1.28.29

kulālasṛṣṭā na ca mṛnnityā caiva sanātanī //
na svarṇakārasṛṣṭaṃ tatsvarṇaṃ vā nityameva ca

1.28.1.28.30

nityaṃ tatparamaṃ brahma nityā ca prakṛtiḥ smṛtā //
dvayoḥ samaṃ ca prādhānyamiti kecidvadanti hi

1.28.31

mṛdaṃ svarṇaṃ samāhartuṃ kulālasvarṇakārakau //
na samarthau ca mṛtsvarṇaṃ tayorāharaṇe kṣamam

1.28.32

tasmāttatprakṛterbrahma parameva ca nārada //
iti kecidvadantyevaṃ dvayorvai nityatā dhruvam

1.28.33

kecidvadanti tadbrahma svayaṃ ca prakṛtiḥ pumān //
brahmātiriktā prakṛtirvadantīti ca kecana

1.28.34

tadbrahma paramaṃ dhāma sarvakāraṇakāraṇam //
tadbrahmalakṣaṇaṃ brahmannidaṃ kiṃcicchrutau śrutam

1.28.35

brahma cātmā ca sarveṣāṃ nirliptaṃ sākṣirūpi ca //
sarvavyāpi ca sarvādi lakṣaṇaṃ ca śrutau śrutam

1.28.36

tadbrahmaśaktiḥ prakṛtiḥ sarvabījasvarūpiṇī //
yatastacchaktimadbrahma cedaṃ prakṛtilakṣaṇam

1.28.37

tejorūpaṃ ca tadbrahma dhyāyante yoginaḥ sadā //
vaiṣṇavāstanna manyante madbhaktāḥ sūkṣmabuddhayaḥ

1.28.38

tattejaḥ kasya nāścaryyaṃ dhyāyante puruṣaṃ vinā //
kāraṇena vinā kārya kuto vā prabhavedbhuvi

1.28.39

dhyāyante vaiṣṇavāstasmāttatra rūpaṃ manoharam //
svecchāmayasya puṃsaśca sākārasyātmanaḥ sadā

1.28.1.28.40

tattejomaṇḍalākāre sūryyakoṭisamaprabhe //
nityaṃ sthalaṃ ca pracchannaṃ golokābhidhameva ca

1.28.41

lakṣakoṭyā yojanānāṃ caturasraṃ manoharam //
ratnendrasāranirmāṇairgopībhiścāvṛtaṃ sadā

1.28.42

sudṛśyaṃ vartulākāraṃ yathā candrasya maṇḍalam //
nānāratnaiśca khacitaṃ nirādhāraṃ tadicchayā

1.28.43

ūrdhvaṃ ca nityavaikuṇṭhātpañcāśatkoṭiyojanam //
gogopagopīsaṃyuktaṃ kalpavṛkṣasamanvitam

1.28.44

kāmadhenubhirākīrṇaṃ rāsamaṇḍalamaṇḍitam //
vṛndāvanavanācchatraṃ virajāveṣṭitaṃ mune

1.28.45

śataśṛṅgaṃ śātakumbhaiḥ sudīptaṃ śrīmadīpsitam // /
lakṣakoṭyā parimitairāśramaiḥ sumanoharaiḥ

1.28.46

śatamandirasaṃyuktamāśramaṃ sumanoharam //
prākāraparikhāyuktaṃ pārijātavanānvitam//

1.28.47

kaustubhendreṇa maṇinā rājitaṃ paramojjvalam //
hīrasārasusaṃklṛptasopānaiścātisundaraiḥ

1.28.48

maṇīndrasāraracitaiḥ kapāṭairdarpaṇānvitaiḥ //
nānācitravicitrāḍhyairāśramaṃ ca susaṃskṛtam

1.28.49

ṣoḍaśadvārasaṃyuktaṃ sudīptaṃ ratnadīpakaiḥ //
ratnasiṃhāsane ramye mahārghamaṇinirmite

1.28.1.28.50

nānācitravicitrāḍhye vasantaṃ varamīśvaram //
navīnanīradaśyāmaṃ kiśoravayasaṃ śiśum

1.28.51

śaranmadhyāhnamārttaṇḍaprabhāmocakalocanam //
śaratpārvaṇapūrṇenduśubhadīptimadānanam

1.28.52

koṭikandarpalāvaṇyalīlāninditamanmatham //
koṭicandraprabhājuṣṭaṃ puṣṭaṃ śrīyuktavigraham

1.28.53

sasmitaṃ muralīhastaṃ supraśastaṃ sumaṅgalam //
paramottamapītāṃśukayugena samujjvalam

1.28.54

candanokṣitasarvāṃgaṃ kaustubhena virājitam //
ājānu mālatīmālāvanamālāvibhūṣitam

1.28.55

tribhaṅgabhaṅgyā saṃyuktaṃ maṇimāṇikyabhūṣitam //
mayūrapucchacūḍaṃ ca sadratnamukuṭojjvalam

1.28.56

ratnakeyūravalayaratnamañjīrarañjitam //
ratnakuṇḍalayugmena gaṇḍasthalasuśobhitam

1.28.57

muktāpaṅktisadṛkṣābhadaśanaṃ sumanoharam //
pakvabimbādharoṣṭhaṃ ca nāsikonnatiśobhanam //

1.28.58

vīkṣitaṃ gopikābhiśca veṣṭitābhissamantataḥ //
sthirayauvanayuktābhiḥ sasmitābhiśca sādaram

1.28.59

bhūṣitābhiśca sadratnanirmitairbhūṣaṇaiḥ param //
surendraiśca munīndraiśca munibhirmānavendrakaiḥ

1.28.1.28.60

brahmaviṣṇuśivānantadharmādyairvanditaṃ mudā //
bhaktapriyaṃ bhaktanāthaṃ bhaktānugrahakārakam

1.28.61

rāseśvaraṃ surasikaṃ rādhāvakṣasthalasthitam //
evaṃrūpamarūpaṃ taṃ mune dhyāyanti vaiṣṇavāḥ //

1.28.62

satataṃ dhyeyamasmākaṃ paramātmānamīśvaram //
akṣaraṃ paramaṃ brahma bhagavantaṃ sanātanam

1.28.63

svecchāmayaṃ nirguṇaṃ ca nirīhaṃ prakṛteḥ param //
sarvādhāraṃ sarvabījaṃ sarvajñaṃ sarvameva ca

1.28.64

sarveśvaraṃ sarvapūjyaṃ sarvasiddhikaraṃ pradam //
sa eva bhagavānādirgoloke dvibhujaḥ svayam

1.28.65

gopaveṣaśca gopālaiḥ pārṣadaiḥ pariveṣṭitaḥ //
paripūrṇatamaḥ śrīmān śrīkṛṣṇo rādhikeśvaraḥ

1.28.66

sarvāntarātmā sarvatra pratyakṣaḥ sarvagaḥ smṛtaḥ //
kṛṣiśca sarvavacano nakāraścātmavācakaḥ //
sarvātmā ca paraṃ brahma tena kṛṣṇaḥ prakīrtitaḥ

1.28.67

kṛṣiśca sarvavacano nakāraścādivācakaḥ //
sarvādipuruṣo vyāpī tena kṛṣṇaḥ prakīrtitaḥ

1.28.68

sa evāṃśena bhagavānvaikuṇṭhe ca caturbhujaḥ //
caturbhujaiḥ pārṣadaistairāvṛtaḥ kamalāpatiḥ

1.28.69

sa eva kalayā viṣṇuḥ pātā ca jagatāṃ prabhuḥ //
śvetadvīpe sindhukanyāpatireva caturbhujaḥ

1.28.1.28.70

etatte kathitaṃ sarvaṃ parabrahmasvarūpakam //
asmākaṃ cintanīyaṃ ca sevyaṃ vanditamīpsitam

1.28.71

ityuktvā śaṅkarastatra virarāma ca śaunaka //
gandharvarājastotreṇa tuṣṭuve taṃ ca nāradaḥ

1.28.72

munistotreṇa santuṣṭo bhagavānādiracyutaḥ //
jñānaṃ mṛtyuñjayastasmai pradadau varamīpsitam

1.28.73

munīndrastaṃ saṃpraṇamya prahṛṣṭavadanekṣaṇaḥ //
tadājñayā puṇyarūpaṃ yayau nārāyaṇāśramam

1.28.28

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe brahmakhaṇḍe sautiśaunakasaṃvāde brahmasvarūpavaikuṇṭhādivarṇanaṃ nāradaprasthānaṃ nāmāṣṭāviṃśatitamo'dhyāyaḥ

Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc