Brahmavaivarta Purana · Chapter 1.28
nārada uvāca //
śrutaṃ sarvaṃ jagannātha tvatprasādājjagadguro //
bhavānbrahmasvarūpaṃ ca vada brahmanirūpaṇam
prabho kiṃ brahma sākāraṃ kiṃ nirākāramīśvara //
kiṃ tadviśeṣaṇaṃ kiṃ vā'pyaviśeṣaṇameva ca
kiṃ vā dṛśyamadṛśyaṃ vā liptaṃ dehiṣu kiṃ na vā //
kiṃ vā tallakṣaṇaṃ śāstre vede vā kiṃ nirūpitam
brahmātiriktā prakṛtiḥ kiṃ vā brahmasvarūpiṇī //
prakṛterlakṣaṇaṃ kiṃ vā sārabhūtaṃ śrutau śrutam
prādhānyaṃ tasya sṛṣṭau ca dvayormadhye varaṃ param //
vicāryya manasā sarvaṃ sarvajña vada māṃ dhruvam
nāradasya vacaḥ śrutvā pañcavaktraḥ prahasya ca //
bhagavānkartumārebhe parabrahmanirūpaṇam
mahādeva uvāca //
yadyatpṛṣṭaṃ tvayā vatsa nigūḍhaṃ jñānamuttamam //
sudurlabhaṃ ca vedeṣu purāṇeṣu ca nārada
ahaṃ brahmā ca viṣṇuśca śeṣo dharmo mahānvirāṭ//
sarvaṃ nirūpitaṃ brahmannasmābhiḥ śrutibhirmune
yadviśeṣaṇayuktaṃ ca dṛśyaṃ pratyakṣameva ca //
tannirūpitamasmābhirvede vedavidāṃvara
vaikuṇṭhe ca purā pṛṣṭe dharmeṇa brahmaṇā tadā //
yaduvāca hariḥ kiñcinnibodha kathayāmi te
sārabhūtaṃ ca tattvānāmajñānāndhakalocanam//
dvaidhabhramatamodhvaṃsa suprakṛṣṭapradīpakam
paramātmasvarūpaṃ ca paraṃ brahma sanātanam//
sarvadehasthitaṃ sākṣisvarūpaṃ dehikarmaṇām
prāṇāḥ pañca svayaṃ viṣṇurmano brahmā prajāpatiḥ //
sarvajñānasvarūpo'haṃ śaktiḥ prakṛtirīśvarī
ātmādhīnā vayaṃ sarve sthite tasminvayaṃ sthitāḥ //
gate gatāśca parame naradevamivānugāḥ
jīvastatpratibimbaṃ ca sarvabhogī hi karmaṇām //
yathā'rkacandrayo rbimbaṃ jalapūrṇaghaṭeṣu ca
bimbaṃ ghaṭeṣu bhagneṣu pralīnaṃ candrasūryyayoḥ //
tathā layaprasaṃge sa jīvo brahmaṇi līyate
ekameva paraṃ brahma śeṣe vatsa bhavakṣaye //
vayaṃ pralīnāstatraiva jagadetaccarācaram
tacca jyotiḥsvarūpaṃ ca maṇḍalākārameva ca ///
grīṣmamadhyāhnamārttaṇḍakoṭikoṭisamaprabham
ākāśamiva vistīrṇaṃ sarvavyāpakamavyayam//
sukhadṛśyaṃ yathā candrabimbaṃ yogibhireva ca
vadanti yoginastatra paraṃ brahma sanātanam //
divāniśaṃ ca dhyāyante satyaṃ tatsarvamaṅgalam
nirīhaṃ ca nirākāraṃ paramātmānamīśvaram //
svecchāmayaṃ svatantraṃ ca sarvakāraṇakāraṇam
paramānandarūpaṃ ca paramānandakāraṇam //
paraṃ pradhānaṃ puruṣaṃ nirguṇaṃ prakṛteḥ param //
tatraiva līnā prakṛtiḥ sarvabījasvarūpiṇī
yathā'gnau dāhikā śaktiḥ prabhā sūryye yathā mune//
yathā dugdhe ca dhāvalyaṃ jale śaityaṃ yathaiva ca
yathā śabdaśca gagane yathā gandhaḥ kṣitau sadā //
tathā hi nirguṇaṃ brahma nirguṇā prakṛtistathā
sṛṣṭyunmukhena tad brahma cāṃśena puruṣaḥ smṛtaḥ //
sa eva saguṇo vatsa prākṛto viṣayī smṛtaḥ
triguṇā sā hi tatraiva parā cchāyāmayī smṛtā
yathā mṛdā kulālaśca ghaṭaṃ kartuṃ kṣamaḥ sadā//
tathā prakṛtyā tadbrahma sṛṣṭiṃ sraṣṭuṃ kṣamo mune
svarṇena kuṇḍalaṃ karttuṃ svarṇakāraḥ kṣamo yathā //
tathā brahma tayā sārddha sṛṣṭiṃ kartumiheśvaraḥ
kulālasṛṣṭā na ca mṛnnityā caiva sanātanī //
na svarṇakārasṛṣṭaṃ tatsvarṇaṃ vā nityameva ca
nityaṃ tatparamaṃ brahma nityā ca prakṛtiḥ smṛtā //
dvayoḥ samaṃ ca prādhānyamiti kecidvadanti hi
mṛdaṃ svarṇaṃ samāhartuṃ kulālasvarṇakārakau //
na samarthau ca mṛtsvarṇaṃ tayorāharaṇe kṣamam
tasmāttatprakṛterbrahma parameva ca nārada //
iti kecidvadantyevaṃ dvayorvai nityatā dhruvam
kecidvadanti tadbrahma svayaṃ ca prakṛtiḥ pumān //
brahmātiriktā prakṛtirvadantīti ca kecana
tadbrahma paramaṃ dhāma sarvakāraṇakāraṇam //
tadbrahmalakṣaṇaṃ brahmannidaṃ kiṃcicchrutau śrutam
brahma cātmā ca sarveṣāṃ nirliptaṃ sākṣirūpi ca //
sarvavyāpi ca sarvādi lakṣaṇaṃ ca śrutau śrutam
tadbrahmaśaktiḥ prakṛtiḥ sarvabījasvarūpiṇī //
yatastacchaktimadbrahma cedaṃ prakṛtilakṣaṇam
tejorūpaṃ ca tadbrahma dhyāyante yoginaḥ sadā //
vaiṣṇavāstanna manyante madbhaktāḥ sūkṣmabuddhayaḥ
tattejaḥ kasya nāścaryyaṃ dhyāyante puruṣaṃ vinā //
kāraṇena vinā kārya kuto vā prabhavedbhuvi
dhyāyante vaiṣṇavāstasmāttatra rūpaṃ manoharam //
svecchāmayasya puṃsaśca sākārasyātmanaḥ sadā
tattejomaṇḍalākāre sūryyakoṭisamaprabhe //
nityaṃ sthalaṃ ca pracchannaṃ golokābhidhameva ca
lakṣakoṭyā yojanānāṃ caturasraṃ manoharam //
ratnendrasāranirmāṇairgopībhiścāvṛtaṃ sadā
sudṛśyaṃ vartulākāraṃ yathā candrasya maṇḍalam //
nānāratnaiśca khacitaṃ nirādhāraṃ tadicchayā
ūrdhvaṃ ca nityavaikuṇṭhātpañcāśatkoṭiyojanam //
gogopagopīsaṃyuktaṃ kalpavṛkṣasamanvitam
kāmadhenubhirākīrṇaṃ rāsamaṇḍalamaṇḍitam //
vṛndāvanavanācchatraṃ virajāveṣṭitaṃ mune
śataśṛṅgaṃ śātakumbhaiḥ sudīptaṃ śrīmadīpsitam // /
lakṣakoṭyā parimitairāśramaiḥ sumanoharaiḥ
śatamandirasaṃyuktamāśramaṃ sumanoharam //
prākāraparikhāyuktaṃ pārijātavanānvitam//
kaustubhendreṇa maṇinā rājitaṃ paramojjvalam //
hīrasārasusaṃklṛptasopānaiścātisundaraiḥ
maṇīndrasāraracitaiḥ kapāṭairdarpaṇānvitaiḥ //
nānācitravicitrāḍhyairāśramaṃ ca susaṃskṛtam
ṣoḍaśadvārasaṃyuktaṃ sudīptaṃ ratnadīpakaiḥ //
ratnasiṃhāsane ramye mahārghamaṇinirmite
nānācitravicitrāḍhye vasantaṃ varamīśvaram //
navīnanīradaśyāmaṃ kiśoravayasaṃ śiśum
śaranmadhyāhnamārttaṇḍaprabhāmocakalocanam //
śaratpārvaṇapūrṇenduśubhadīptimadānanam
koṭikandarpalāvaṇyalīlāninditamanmatham //
koṭicandraprabhājuṣṭaṃ puṣṭaṃ śrīyuktavigraham
sasmitaṃ muralīhastaṃ supraśastaṃ sumaṅgalam //
paramottamapītāṃśukayugena samujjvalam
candanokṣitasarvāṃgaṃ kaustubhena virājitam //
ājānu mālatīmālāvanamālāvibhūṣitam
tribhaṅgabhaṅgyā saṃyuktaṃ maṇimāṇikyabhūṣitam //
mayūrapucchacūḍaṃ ca sadratnamukuṭojjvalam
ratnakeyūravalayaratnamañjīrarañjitam //
ratnakuṇḍalayugmena gaṇḍasthalasuśobhitam
muktāpaṅktisadṛkṣābhadaśanaṃ sumanoharam //
pakvabimbādharoṣṭhaṃ ca nāsikonnatiśobhanam //
vīkṣitaṃ gopikābhiśca veṣṭitābhissamantataḥ //
sthirayauvanayuktābhiḥ sasmitābhiśca sādaram
bhūṣitābhiśca sadratnanirmitairbhūṣaṇaiḥ param //
surendraiśca munīndraiśca munibhirmānavendrakaiḥ
brahmaviṣṇuśivānantadharmādyairvanditaṃ mudā //
bhaktapriyaṃ bhaktanāthaṃ bhaktānugrahakārakam
rāseśvaraṃ surasikaṃ rādhāvakṣasthalasthitam //
evaṃrūpamarūpaṃ taṃ mune dhyāyanti vaiṣṇavāḥ //
satataṃ dhyeyamasmākaṃ paramātmānamīśvaram //
akṣaraṃ paramaṃ brahma bhagavantaṃ sanātanam
svecchāmayaṃ nirguṇaṃ ca nirīhaṃ prakṛteḥ param //
sarvādhāraṃ sarvabījaṃ sarvajñaṃ sarvameva ca
sarveśvaraṃ sarvapūjyaṃ sarvasiddhikaraṃ pradam //
sa eva bhagavānādirgoloke dvibhujaḥ svayam
gopaveṣaśca gopālaiḥ pārṣadaiḥ pariveṣṭitaḥ //
paripūrṇatamaḥ śrīmān śrīkṛṣṇo rādhikeśvaraḥ
sarvāntarātmā sarvatra pratyakṣaḥ sarvagaḥ smṛtaḥ //
kṛṣiśca sarvavacano nakāraścātmavācakaḥ //
sarvātmā ca paraṃ brahma tena kṛṣṇaḥ prakīrtitaḥ
kṛṣiśca sarvavacano nakāraścādivācakaḥ //
sarvādipuruṣo vyāpī tena kṛṣṇaḥ prakīrtitaḥ
sa evāṃśena bhagavānvaikuṇṭhe ca caturbhujaḥ //
caturbhujaiḥ pārṣadaistairāvṛtaḥ kamalāpatiḥ
sa eva kalayā viṣṇuḥ pātā ca jagatāṃ prabhuḥ //
śvetadvīpe sindhukanyāpatireva caturbhujaḥ
etatte kathitaṃ sarvaṃ parabrahmasvarūpakam //
asmākaṃ cintanīyaṃ ca sevyaṃ vanditamīpsitam
ityuktvā śaṅkarastatra virarāma ca śaunaka //
gandharvarājastotreṇa tuṣṭuve taṃ ca nāradaḥ
munistotreṇa santuṣṭo bhagavānādiracyutaḥ //
jñānaṃ mṛtyuñjayastasmai pradadau varamīpsitam
munīndrastaṃ saṃpraṇamya prahṛṣṭavadanekṣaṇaḥ //
tadājñayā puṇyarūpaṃ yayau nārāyaṇāśramam
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe brahmakhaṇḍe sautiśaunakasaṃvāde brahmasvarūpavaikuṇṭhādivarṇanaṃ nāradaprasthānaṃ nāmāṣṭāviṃśatitamo'dhyāyaḥ
Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0