Brahmavaivarta Purana · Chapter 1.17

sautiruvāca //
dṛṣṭvā dvijaṃ devasaṃghaḥ pratyutthānaṃ cakāra ca //
parasparaṃ ca sambhāṣā babhūva tatra saṃsadi

mā taṃ bubudhire devāḥ śrīhariṃ viprarūpiṇam //
paurvāparyyaṃ vismṛtāśca mohitā viṣṇumāyayā

surānsambodhya vipraśca vācā madhurayā dvija //
uvāca satyaṃ paramaṃ prāṇināṃ yacchubhāvaham

brāhmaṇa uvāca //
upabarhaṇabhāryyeyaṃ kanyā citrarathasya ca //
yayāce jīvadānaṃ ca svāminaḥ śokakarṣitā

adhunā kimanuṣṭhānamasya kāryasya niścitam //
tanmāṃ brūta surāḥ sarve nityaṃ yatsamayocitam

śaptukāmā surānsarvānsādhvī tejasvinī varā //
ahaṃ kṣemāya yuṣmākamāgato bodhitā satī

stutiḥ kṛtā ca yuṣmābhiḥ śvetadvīpe harerapi//
yuṣmākamīśo viṣṇuśca kathamevātra nāgataḥ

babhūvākāśavāṇīti paścādyāsyati keśava //
viparītaṃ kathaṃ bhūtaṃ vāṇīvākyamacañcalam//

brāhmaṇasya vacaḥ śrutvā svayaṃ brahmā jagadguruḥ //
uvāca vacanaṃ satyaṃ hitaṃ paramamaṅgalam

brahmovāca //
matputro nāradaḥ śapto gandharvaścopabarhaṇaḥ //
yogena prāṇāṃstatyāja punaḥ śāpānmamaiva hi

kālaṃ lakṣayugaṃ vyāpya sthitirasya mahītale //
śūdrayoniṃ tataḥ prāpya bhavitā matsutaḥ punaḥ

asya kālāvaśeṣasya kiñcidasti dvijottama //
tattu varṣasahasraṃ caivāyurasyāsti sāmpratam

dāsyāmi jīvadānaṃ ca svayaṃ viṣṇoḥ prasādataḥ //
yathainaṃ na spṛśecchāpastatkariṣyāmi niścitam

nāgato hariratreti tvayā yatkathitaṃ dvija //
hariḥ sarvatra sarvātmā vigrahaḥ kuta ātmanaḥ

svecchāmayaḥ paraṃ brahma bhaktānugrahavigrahaḥ //
sarvaṃ paśyati sarvajñaḥ sarvatrāsti sanātanaḥ

viṣiśca vyāptivacano nuśca sarvatravācakaḥ //
sarvavyāpī ca sarvātmā tena viṣṇuḥ prakīrttitaḥ

apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthāṃ gato'pi vā //
yaḥ smaretpuṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantaraḥ śuciḥ

karmārambhe ca madhye vā śeṣe viṣṇuṃ ca yaḥ smaret //
paripūrṇaṃ tasya karma vaidikaṃ ca bhaveddvija

ahaṃ sraṣṭā ca jagatāṃ vidhātā saṃharo haraḥ //
dharmaśca karmaṇāṃ sākṣī yasyājñāparipālakaḥ

kālaḥ saṃharate lokānyamaḥ śāstā ca pāpinām //
upaiti mṛtyuḥ sarvāṃśca bhiyā yasyājñayā sadā

sarveśā yā ca sarvādyā prakṛtiḥ sarvasūḥ purā //
sā bhītā yasya purato yasyājñāparipālikā

maheśvara uvāca //
putrāṇāṃ brahmaṇasteṣāṃ kasya vaṃśodbhavo bhavān //
vedānadhītya bhavatā jñātaḥ kaḥ sāra eva ca

śiṣyaḥ kasya munīndrasya kastvaṃ nāmnā ca bho dvija //
bibharttyarkātiriktaṃ ca śiśurūpo'si sāmpratam

viḍambayasi devāṃśca viṣṇumasmākamīśvaram //
hṛdisthaṃ ca na jānāsi paramātmānamīśvaram

yasmingate pateddeho dehināṃ paramātmani //
prayānti sarve tatpaścānnaradevānugā iva

jīvastatpratibimbaśca mano jñānaṃ ca cetanā //
prāṇāścendriyavargāśca buddhirmedhā dhṛtiḥ smṛtiḥ

nidrā dayā ca tandrā ca kṣuttṛṣṇā puṣṭireva ca //
śraddhā saṃtuṣṭiricchā ca kṣamā lajjādikāḥ smṛtāḥ

prayāti yatpuraḥ śaktirīśvare gamanonmukhe //
ete sarve ca śaktiśca yasyājñā paripālakāḥ

īśvare ca sthite dehī kṣamaśca sarvakarmasu //
gate'spṛśyaḥ śavastyājyaḥ kastaṃ dehī na manyate

svayaṃ brahmā ca jagatāṃ vidhātā sarvakārakaḥ //
pādāravindamaniśaṃ dhyāyate draṣṭumakṣamaḥ

yugalakṣaṃ tapastaptaṃ śrīkṛṣṇasya ca vedhasā //
tadā babhūva jñānī ca jagatsraṣṭuṃ kṣamastadā

asaṃkhyakālaṃ suciraṃ tapastaptaṃ harermayā //
tṛptiṃ jagāma na manastṛpyate kena maṅgale

adhunā pañcavaktreṇa yannāmaguṇakīrtanam //
gāyanbhramāmi sarvatra nispṛhaḥ sarvakarmasu

matto yāti ca mṛtyuśca yannāmaguṇakīrttanāt //
śaśvajapantaṃ tannāma dṛṣṭvā mṛtyuḥ palāyate

sarvabrahmāṇḍasaṃharttā'pyahaṃ mṛtyuṃjayābhidhaḥ //
suciraṃ tapasā yasya guṇanāmānukīrttanāt

kāle tatra vilīno'hamāvirbhūtastataḥ punaḥ //
na kālo mama saṃharttā na mṛtyuryatprasādataḥ

goloke yaḥ sa vaikuṇṭhe śvetadvīpe sa eva ca //
aṃśāṃśinorna bhedaśca brahmanvahnisphuliṅgavat

manvantaraṃ tu divyānāṃ yugānāmekasaptatiḥ //
aṣṭāviṃśatime śakre gate ca brahmaṇo dinam

etatsaṃkhyāviśiṣṭasya śatavarṣāyuṣo vidheḥ //
pāte locanapātaśca yadviṣṇoḥ paramātmanaḥ

ahaṃ kalānāmṛṣabhaḥ kṛṣṇasya paramātmanaḥ //
paraṃ mahimnaḥ ko gacchenna jānāmi ca kiñcana

ityuktvā śaṅkarastatra virarāma ca śaunaka //
dharmaśca vaktumārebhe yaḥ sākṣī sarvakarmaṇām

dharma uvāca //
yatpāṇipādau sarvatra cakṣuśca sarvadarśanam //
sarvāntarātmā pratyakṣo'pratyakṣaśca durātmanaḥ

adhunā'pi sabhāṃ viṣṇurnāyāta iti yadvacaḥ //
tvayoktaṃ tatkayā buddhyā munīnāṃ ca matibhramaḥ

mahannindā bhavedyatra naiva sādhu śṛṇoti tām //
nindakaḥ śrotṛbhiḥ sārddhaṃ kumbhīpākaṃ vrajedyugam

śrutvā daivānmahannindāṃ śrīviṣṇoḥ smaraṇād budhaḥ //
mucyate sarvapāpebhyaḥ puṇyaṃ prāpnoti durlabham

kāmato'kāmato vā'pi viṣṇunindāṃ karoti yaḥ //
śṛṇoti yo hasati vā sabhāmadhye narādhamaḥ

kumbhīpāke pacati sa yāvaddhi brahmaṇo vayaḥ //
sthalaṃ bhavedapūtaṃ ca surāpātraṃ yathā dvija

prāṇī ca narakaṃ yāti śrutaṃ tatraiva ceddhruvam //
viṣṇunindā ca trividhā brahmaṇā kathitā purā

apratyakṣaṃ ca kurute kiṃ vā taṃ ca na manyate///
devānyasāmyaṃ kurute jñānahīno narādhamaḥ

tasyātra niṣkṛtirnāsti yāvadvai brahmaṇaḥ śatam //
gurornindāṃ yaḥ karoti piturnindāṃ narādhamaḥ //
sa yāti kālasūtraṃ ca yāvaccandradivākarau

viṣṇurguruśca sarveṣāṃ janako jñānadāyakaḥ //
poṣṭā pātā bhayatrātā varadātā jagattraye

eṣāṃ ca vacanaṃ śrutvā trayāṇāṃ viprapuṅgava //
prahasyovāca tāndevānvācā madhurayā punaḥ

brāhmaṇa uvāca //
kā kṛtā viṣṇunindā'ho he devā dharmaśālinaḥ //
nāgato hariratreti vyarthā''kāśasarasvatī

iti proktaṃ mayā bhadraṃ brūta dharmārthamīśvarāḥ //
sabhāyāṃ pākṣikāḥ santo ghnanti sma śatapūruṣam

yūyaṃ ca bhāvukā brūta viṣṇuḥ sarvatra santatam //
iti cettatkathaṃ yātāḥ śvetadvīpaṃ varāya ca

aṃśāṃśinorna bhedaścedātmanaśceti niścitam//
kalāṃ hitvā niṣevante santaḥ pūrṇatamaṃ katham

koṭijanmadurārādhyamasādhyamasatāmapi //
āśā balavatī puṃsāṃ kṛṣṇaṃ sevitumicchati

kiṃ kṣudrāḥ kiṃ mahāntaśca vāñchanti paramaṃ padam //
labdhumicchati candraṃ ca bāhubhyāṃ vāmano yathā

yo viṣṇurviṣayī viśve śvetadvīpanivāsakṛt//
yūyaṃ brahmeśadharmāśca dikpālāśca digīśvarāḥ

brahmaviṣṇuśivādyāśca suralokāścarācarāḥ //
evaṃ katividhāḥ santi prativiśveṣu santatam

viśvānāṃ ca surāṇāṃ ca kaḥ saṃkhyāṃ kartumīśvaraḥ //
sarveṣāmīśvaraḥ kṛṣṇo bhaktānugrahavigrahaḥ

ūrdhvaṃ ca sarvabrahmāṇḍādvaikuṇṭhaṃ satyamīpsitam //
tasmādūrdhvaṃ ca golokaḥ pañcāśatkoṭiyojanam

caturbhujaśca vaikuṇṭhe lakṣmīkāntaḥ sanātanaḥ //
sunandanandakumudapārṣadādibhirāvṛtaḥ

goloke dvibhujaḥ kṛṣṇo rādhākāntaḥ sanātanaḥ //
gopāṅganādibhiryukto dvibhujairvopapārṣadaiḥ

paripūrṇatamaṃ brahma sa cātmā sarvadehinām //
svecchāmayaśca viharedrāse vṛndāvane sadā

tajjyotirmaṇḍalākāraṃ sūryyakoṭisamaprabham //
dhyāyante yoginaḥ santaḥ santataṃ ca nirāmayam

navīnanīradaśyāmaṃ dvibhujaṃ pītavāsasam //
koṭikandarpalāvaṇyalīlādhāma manoharam

kiśoranayanaṃ śaśvacchāntaṃ sasmitamī śvaram //
dhyāyante vaiṣṇavāḥ santaḥ sevante satyavigraham

yūyaṃ ca vaiṣṇavā brūta kasya vaṃśodbhavo bhavān//
śiṣyaḥ kasya munīndrasyetyevaṃ māṃ ca punaḥ punaḥ

yasya vaṃśodbhavo'haṃ ca yasya śiṣyaśca bālakaḥ //
tasyedaṃ vacanaṃ jñānaṃ devasaṃghā nibodhata //

śīghraṃ jīvaya gandharvaṃ deveśvara sureśvara //
vyakte vicāre mūrkhaḥ ko vāgyuddhe kiṃ prayojanam

ityuktvā bālakastatra viprarūpī janārdanaḥ //
virarāma sabhāmadhye prajahāsa ca śaunaka

iti śrībrahmavaivarte mahāpurāṇe brahmakhaṇḍe viṣṇusurasaṃghasaṃvāde viṣṇupraśaṃsāpraṇayane saptadaśo'dhyāyaḥ