Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahmasūtra2 with Śaṃkara's Śārīrakamīmāṃsābhāṣya and Govindānanda's Ratnaprabhāvyākhyā (with commentary) · Chapter 56

56.1

karmāṅgavidyāprasaṅgādbrahmajñānasya karmāṅgatvamāśaṅkyāha- puruṣārtho 'taḥ śabdāditi bādarāyaṇaḥ /
pūrvapāde parāparavidyānāṃ guṇopasaṃhāroktyā svarūpaṃ niścitamasminpāde tāsāṃ karmānaṅgatayā puruṣārthahetutvaṃ nirūpyate /
tato 'ṅgākāṅkṣāyāṃ yajñādīni bahiraṅgāni śamāddīnyantaraṅgāni ca nirūpyanta ityekavidyāviṣayatvaṃ pādayoḥ saṃgatiḥ tatrādau tattvajñānaṃ viṣayīkṛtya vādivipratipattyā saṃśayamāha- atheti /
pūrvapakṣe jñānakarmaṇoraṅgāṅgitvena samuccayaḥ /
siddhānte kevalajñānānmuktiriti phalabhedaḥ /
'ya ātmeti'prajāpatyuktabrahmavidyāyāṃ lokādikaṃ saguṇavidyāphalaṃ mokṣānande 'ntarbhāvābhiprāyeṇoktamiti mantavyam

56.2

END BsCom_3,4.1.1
START BsCom_3,4.1.2
athātra pratyavatiṣṭhate -
śeṣatvātpuruṣārthavādo yathānyeṣv iti jaiminiḥ | BBs_3,4.2 |
kartṛtvamātmanaḥ karmaśeṣatvāttadvijñānamapi vrīhiprokṣaṇādivadviṣayadvāreṇa karmasaṃbandhyevetyatastasminnavagataprayojana ātmajñāne yā phalaśrutiḥ sārthavāda iti jaiminirācāryo manyate yathānyeṣu dravyasaṃskārakarmasu 'yasya parṇamayī juhūrbhavati na sa pāpaṃ ślokaṃ śṛṇoti /
yadaṅ ke cakṣureva bhrātṛvyasya vṛṅ kte /
yatprayājānuyājā ijyante varma vā etadyajñasya kriyate karma yajamānasya bhrātṛvyābhibhūtyai' ityevañjātīyakā phalaśrutirarthavādaḥ /
tadvat /
kathaṃ punarasyānarabhyādhītasyātmajñānasya prakaraṇādīnāmanyatamenāpi hetunā vinā kratupraveśa āśaṅkyate /
kartṛdvāreṇa vākyāttadvijñānasya kratusaṃbandha iti cet /
na /
vākyāttadviniyogānupapatteḥ /
avyabhicāriṇā hi kenaciddvāreṇānārabhyādhītānāmapi vākyanimittaḥ kratusaṃbandho 'vakalpate /
kartā tu vyabhicāri dvāraṃ lokikavaidikakarmasādhāraṇyāt /
tasmānna taddvāreṇātmajñānasya kratusaṃbandhasiddhiriti /
na /
vyatirekavijñānasya vaidikebhyaḥ karmabhyo 'nyatrānupayogāt /
nahi dehavyatiriktātmajñānaṃ lokikeṣu karmasūpayujyate /
sarvathā dṛṣṭārthapravṛttyupapatteḥ /
vaidikeṣu tu dehapātottarakālaphaleṣu dehavyatiriktātmajñānamantareṇa pravṛttirnopapadyata ityupayujyate vyatirekavijñānam /
nanvapahatapāpmatvādiviśeṣaṇādasaṃsāryātmaviṣayamaupaniṣadaṃ darśanaṃ na pravṛttyaṅgaṃ syāt /
na /
priyādisaṃsūcitasya saṃsāriṇa evātmano draṣṭavyatvenopadeśāt /
apahatapāpmatvādi viśeṣaṇaṃ tu stutyarthaṃ bhaviṣyati /
nanu tatra tatra prasīdhitametadadhikamasaṃsāri brahma jagatkāraṇaṃ tadeva ca saṃsāriṇa ātmanaḥ pāramārthikaṃ svarūpamupaniṣatsūpadiśyata iti /
satyaṃ prasāditaṃ tasyaiva tu sthūṇānikhananavatphaladvāreṇākṣepasamādhāne kriyete dārḍhyāya

Original text: Brahmasūtra2 with Śaṃkara's Śārīrakamīmāṃsābhāṣya and Govindānanda's Ratnaprabhāvyākhyā (subcommentary) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc