Brahmanda Purana · Chapter 3.8

iti brahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne steyapānakathanaṃ nāma saptamo 'dhyāyaḥ
indra uvāca
agamyāgamanaṃ kiṃ vā ko doṣaḥ kā ca niṣkṛtiḥ /
etanme muniśārdūla vistarādvaktumarhasi

bṛhaspatiruvāca
agamyāgamanaṃ nāma mātṛsvasṛgurustriyaḥ /
mātulasya priyā ceti gatvemā nāsti niṣkṛtiḥ

mātṛsaṅge tu yadaghaṃ tadeva svasṛsaṅgame /
gurustrīsaṃgame tadvadguravo bahavaḥ smṛtāḥ

brahmopadeśamārabhya yāvadvedāntadarśanam /
ekena vakṣyate yena sa mahāgururucyate

brahmopadeśamekatra vedaśāstrāṇyathaikataḥ /
ācāryaḥ sa tu vijñeyastadekaikāstu deśikāḥ

gurorātmāntameva syādāyāryasya priyāgame /
dvādaśābdaṃ caretkṛccha3mekaikaṃ tu ṣaḍabdataḥ

mātulasya priyāṃ gatvā ṣaḍabdaṃ kṛcchramācaret /
brāhmaṇastu sajātīyāṃ pramadāṃ yadi gacchati

upoṣitastrirātraṃ tu prāṇāyāmaśataṃ caret /
kulaṭāṃ tu sajātīyāṃ trirātreṇa viśudhyati

pañcāhātkṣatriyāṅgatvā saptāhā dvaiśyajāmapi /
cakrīkirātakaivartakarmakārādiyoṣitaḥ

śuddhiḥ syāddvādaśāhena dharāśaktyarcanena ca /
anantyajāṃ brāhmaṇo gatvā pramādādabdataḥ śuciḥ

devadāsī brahmadāsī svatantrāśūdradāsikā /
dāsī caturvidhā proktā dve cādye kṣatriyāsame

anyāveśyāṅganātulyā tadanyā hīnajātivat /
ātmadāsīṃ dvijo mohāduktārthe doṣamāpnuyāt

svastrīmṛtumatīṃ gatvā prājāpatyaṃ caredvratam /
dviguṇena parāṃ nārīṃ caturbhiḥ kṣatriyāṅganām

aṣṭabhirvaiśyanārīṃ ca śūdrāṃ ṣauḍaśabhistathā /
dvātriṃśatā saṃkarajāṃ veśyāṃ śūdrāmivācaret

rajasvalāṃ tu yo bhāryāṃ mohato gantumicchati /
snātvānyavastrasaṃyuktamuktārthenaiva śudhyati

upoṣya taccheṣadinaṃ snātvā karma samācaret /
tathaivānyāṅganāṃ gatvā taduktārthaṃ samācaret

pitroranujñayā kanyāṃ yo gacchedvidhinā vinā /
trirātropoṣaṇācchuddhistāmevodvāhayettadā

kanyāṃ dattvā tu yo 'nyasmai dattā yaścānuyacchati /
pitroranujñayā pādadinārdhena viśudhyati

jñātaḥ pitṛbhyāṃ yo māsaṃ kanyābhāve tu gacchati /
vṛṣalaḥ sa tu vijñeyaḥ sarvakarmabahiṣkṛtaḥ

jñātaḥ pitṛbhyāṃ yo gatvā paroḍhāṃ tadvināśane /
vidhavā jāyate neyaṃ pūrvagantāramāpnuyāt

anugrahāddvijātīnāmudvāhavidhinā tathā /
tyāgakarmāṇi kurvīta śrautasmārtādikāni ca

ādāvudvāhitā vāpi tadvināśe 'nyadaḥ pitā /
bhogecchoḥ sādhanaṃ sā tu na yegyākhilakarmasu

brahmādipipīlakāntaṃ jagatsthāvarajaṅgamam /
pañcabhūtātmakaṃ proktaṃ caturvāsanayānvitam

janmādyāhāramathananidrābhītyaśca sarvadā /
āhāreṇa vinā janturnāhāro madanātsmṛtaḥ

dustaro madanastasmātsarveṣāṃ prāṇināmapi /
punnārīrūpavatkṛtvā madananenaiva viśvasṛk

pravṛttimakarodādau sṛṣṭisthitilayātmikām /
tatpravṛttyā pravartante tannivṛttyākṣayāṃ gatim

pravṛttyaiva yathā muktiṃ prāpnuyurye na dhīyutāḥ /
tadrahasyaṃ tadopāyaṃ śṛṇu vakṣyāmi sāṃpratam

sarvātmako vāsudevaḥ puruṣastu purātanaḥ /
iyaṃ hi mūlaprakṛtirlakṣmīḥ sarvajagatprasūḥ

pañcāpañcātmatṛptyarthaṃ mathanaṃ kriyatetarām /
evaṃ mantrānubhāvātsyānmathanaṃ kriyate yadi

tāvubhau mantrakarmāṇau na doṣo vidyate tayoḥ

tapobalavatāmetatkevalānāmadhogatiḥ /
svastrīviṣaya evedaṃ tayorapi vidherbalāt

parasparātmyaikyahṛdordevyā bhaktyārdracetasoḥ /
tayorapi manākcenna niṣiddhadivaseṣvagham

iyamaṃbā jagaddhātrī puruṣo 'yaṃ sadāśivaḥ /
pañcaviṃśatitattvānāṃ prītaye mathyate 'dhunā

etanmantrānubhāvācca mathanaṃ kriyate yadi /
tāvubhau puṇyakarmāṇau na doṣo vidyate tayoḥ

idaṃ ca śṛṇu devendra rahasyaṃ paramaṃ mahat /
sarveṣāmeva pāpānāṃ yaugapadyena nāśanam

bhaktiśraddhāsamāyuktaḥ snātvāntarjalasaṃsthitaḥ /
aṣṭottarasahasraṃ tu japetpañcadaśākṣarīm

ārādhya ca parāṃ śaktiṃ mucyate sarvakilbiṣaiḥ /
tena naśyanti pāpāni kalpakoṭikṛtānyapi /
sarvāpadbhyo vimucyeta sarvābhīṣṭaṃ ca vindati

indra uvāca
bhagavansarvadharmajña sarvabhūtahite rata /
saṃyogajasya pāpasya viśeṣaṃ vaktumarhasi

bṛhaspatiruvāca
saṃyogajaṃ tu yatpāpaṃ taccaturdhā nigadyate /
kartā pradhānaḥ sahakṛnnimitto 'numataḥ kramāt

kramāddaśāṃśato 'ghaṃ syācchuddhiḥ pūrvoktamārgataḥ

madyaṃ kalañjaṃ niryāsaṃ chatrākaṃ gṛñjanaṃ tathā /
laśunaṃ ca kaliṅgaṃ ca mahākośātakīṃ tathā

biṃbīṃ ca kavakaṃ caiva hastinīṃ śiśulaṃbikām /
auduṃbaraṃ ca vārtākaṃ katakaṃ bilvamallikā

kramāddaśaguṇaṃ nyūnamaghameṣāṃ vinirdiśet /
puragrāmāṅgavaiśyāṅgaveśyopāyanavikrayī

sevakaḥ purasaṃsthaśca kugrāmastho 'bhiśastakaḥ /
vaidyo vaikhānasaḥ śaivo nārījīvo 'nnavikrayī

śastrajīvī parivrāṭ ca vaidikācāranindakaḥ /
kramāddaśaguṇānnyūnameṣāmannādane bhavet

svatantraṃ tailakḷptaṃ tu hyuktārthaṃ pāpamādiśet /
taireva dṛṣṭaṃ tadbhuktamuktapāpaṃ vinirdiśet

brahmakṣatraviśāṃ caiva saśūdrāṇāṃ yathaudanam /
tailapakvamadṛṣṭaṃ ca bhuñjanpādamaghaṃ bhavet

dvijātmadāsīkḷptaṃ ca tayā dṛṣṭe tadardhake /
veśyāyāstu tripādaṃ syāttathā dṛṣṭe tadodane

śūdrāvatsyāttu gopānnaṃ vinā gavyacatuṣṭayam /
tailājyaguḍasaṃyuktaṃ pakvaṃ vaiśyānna duṣyati

vaiśyāvadbrāhmaṇī bhraṣṭā tayā dṛṣṭena kiñcana

bruvasyānnaṃ dvijo bhuktvā prāṇāyāmaśataṃ caret /
athavāntarjale japtvādrupadāṃ vā trivārakam

idaṃ viṣṇustryaṃbakaṃ vā tthaivāntarjale japet /
upoṣya rajanīmekāṃ tataḥ pāpādviśudhyati

athavā prokṣayedannamabliṅgaiḥ pāvamānikaiḥ /
annasūktaṃ japitvā tu bhṛgurvai vāruṇīti ca

brahmārpaṇamiti ślokaṃ japtvā niyamamāśritaḥ /
upoṣya rajanīmekāṃ tataḥ śuddho bhaviṣyati

strī bhuktvā tu bruvādyannamekādyānbhojaye ddvijān /
āpadi brāhmaṇo hyeṣāmannaṃ bhuktvā na doṣabhāk

idaṃ viṣṇuriti mantreṇa saptavārābhimantritam /
so 'haṃbhāvena taddhyātvā bhuktvā doṣairna lipyate

athavā śaṅkaraṃ dhyāyañjaptvā traiyyaṃbakaṃ manum /
so 'haṃbhāvena tajjñānānna doṣaiḥ pravilipyate

idaṃ rahasyaṃ devendra śṛṇuṣva vacanaṃ mama /
dhyātvā devīṃ parāṃ śaktiṃ japtvā pañcadaśākṣarīm

tanniveditabuddhyādau yo 'śnāti pratyahaṃ dvijaḥ /
nāsyānnadoṣajaṃ kiñcinna dāridrayabhayaṃ tathā

na vyādhijaṃ bhayaṃ tasya na ca śatrubhayaṃ tathā /
japato muktirevāsya sadā sarvatra maṅgalam

eṣa te kathitaḥ śakra pāpānāmapi vistaraḥ /
prāyaścittaṃ tathā teṣāṃ kimanyacchrotumicchasi