Brahmanda Purana · Chapter 3.7
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne hiṃsādyasvarūpakathanaṃ nāma ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ
indra uvāca
bhagavansarvamākhyātaṃ hiṃsādyasya tu lakṣaṇam /
steyasya lakṣaṇaṃ kiṃ vā tanme vistarato vada
bṛhaspatiruvāca
pāpānāmadhikaṃ pāpaṃ hananaṃ jīvajātinām /
etasmādadhikaṃ pāpaṃ viśvaste śaraṇaṃ gate
viśvasya hatvā pāpiṣṭhaṃ śūdraṃ vāpyantyajātijam /
brahmahatyādhikaṃ pāpaṃ tasmānnāstyasya niṣkṛtiḥ
brahmajñasya daridrasya kṛcchrārjitadhanasya ca /
bahuputrakalatrasya tena jīvitumicchataḥ /
taddravyasteyadoṣasya prāyaścittaṃ na vidyate
viśvastadravyaharaṇaṃ tasyāpyadhikamucyate /
viśvaste vāpyaviśvaste na daridradhanaṃ haret
tato devadvijātīnāṃ hemaratnāpahārakam /
yo hanyādavicāreṇa so 'śvamedhaphalaṃ labhet
gurudevadvijasuhṛtputrasvātmasukheṣu ca /
steyādadhaḥkrameṇaiva daśottaraguṇaṃ tvagham
antyajātpādajādvaiśyātkṣatriyādbrāhmaṇādapi /
daśottaraguṇaiḥ pāpairlipyate dhanahārakaḥ
atraivodāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
rahasyātirahasyaṃ ca sarvapāpapraṇāśanam
purā kāñcīpure jāto vajrākhyo nāma corakaḥ /
tasminpuravare ramye sarvaiśvaryasamanvitāḥ /
sarve nīrogiṇo dāntāḥ sukhino dayayāñcitāḥ
sarvaiśvaryasamṛddhe 'sminnagare sa tu taskaraḥ /
stokāstokakrameṇaiva bahudravyamapāharat
tadaraṇye 'vaṭaṃ kṛtvā sthāpayāmāsa lobhataḥ /
tadgopanaṃ niśārdhāyāṃ tasmindūraṃ gate sati
kirātaḥ kaścidāgatya taṃ dṛṣṭvā tu daśāṃśataḥ /
jahārāviditastena kāṣṭhabhāraṃ vahanyayau
so 'pi tacchilayācchādya mṛdbhirāpūryayatnataḥ /
punaśca tatpuraṃ prāyādvajro 'pi dhanatṛṣmayā
evaṃ bahudhanaṃ tdṛtvā niścikṣepa mahītale /
kirāto 'pi gṛhaṃ prāpya babhāṣe muditaḥ priyām
mayā kāṣṭhaṃ samāhartuṃ gacchatā pathi nirjane /
labdhaṃ dhanamidaṃ bhīru samādhatsva dhanārthini
tacchrutvā tatsamādāya nidhāyābhyantare tataḥ /
cintayantī tato vākyamidaṃ svapatimabravīt
nityaṃ saṃcarate vipro māmakānāṃ gṛheṣu yaḥ /
māṃ vilokyaivamacirādbahubhāgyavatī bhavet
cāturvarṇyāsu narīṣu stheyaṃ cedrājavallabhā /
kiṃ tu bhille kirāte ca śailūṣe cāntyajātije /
lakṣmīrna tiṣṭhati ciraṃ śāpādvalmīkajanmanaḥ
tathāpi bahubhāgyānāṃ puṇyānāmapi pātriṇe /
dṛṣṭapūrvaṃ tu tadvākyaṃ na kadācidvṛthā bhavet
atha vātmaprayāsena kṛcchrādyallabhyate dhanam /
tadeva tiṣṭhati cirādanyadgacchati kālataḥ
svayamāgatavittaṃ tu dharmārthairviniyojayet /
kuruṣvaitena tasmāttvaṃ vāpīkūpādikāñchubhān
iti tadvacanaṃ śrutvā bhāvibhāgyaprabodhitam /
bahūdakasamaṃ deśaṃ tatra tatra vyalokayat
nirmame 'tha mahendrasya digbhāge vimalodakam /
subahudravyasaṃ sādhyaṃ taṭākaṃ cākṣayodakam
datteṣu karmakāribhyo nikhileṣu dhaneṣu ca /
asaṃbūrṇaṃ tu tatkarma dṛṣṭvā cintākulo 'bhavat
taṃ cora vajranāmānamajñāto 'nucarāmyaham /
tenaiva bahudhā kṣiptaṃ dhanaṃ bhūri mahītale
stokaṃstokaṃ hariṣyāmi tatratatra dhanaṃ bahu /
iti niścitya manasā tenājñātastamanvagāt
tathaivātdṛtya taddravyaṃ tena setumapūrayat /
madhye jalāvṛtastena prāsādaścāpi śārṅgiṇaḥ
tattaṭākamabhūddivyamaśoṣitajalaṃ mahat /
setumadhye cakārāsau śaṅkarāyatanaṃ mahat
kānanaṃ ca kṣayaṃ nītaṃ bahusattvasamākulam /
tenāgryāṇi mahārhāṇi kṣetrāṇyapi cakāra saḥ
devatābhyo dvijebhyaśca padattāni vibhajya vai /
brāhmaṇāṃśca samāmantrya devavrātamukhānbahūn
saṃtoṣya hemavastrādyairidaṃ vacanamabravīt /
kva cāhaṃ vīradattākhyaḥ kirātaḥ kāṣṭhavikrayī
kva vā mahāsetubandhaḥ kva devālayakalpanā /
kva vā kṣetrāṇi kḷptāni brāhmaṇāyatanāni ca
kṛpayaiva kṛtaṃ sarvaṃ bhavatāṃ bhūsurottamāḥ /
pratigṛhya tathaivaitaddevavrātamukhā dvijāḥ
dvijavarmeti nāmāsmai tasyai śīlavatīti ca /
cakruḥ saṃtuṣṭamanaso mahātmāno mahaujasaḥ
teṣāṃ saṃrakṣaṇārthāya bandhumiḥ sahito vaśī /
tatraiva vasatiṃ cakre mudito bhāryayā saha
purohitābhidhānena devarātapurantviti /
nāma cakre purasyāsya toṣa yannakhilāndvijān
tataḥ kālavaśaṃ prāpto dvijavarmā mṛtastadā /
yamasya brahmaṇo viṣṇordūtā rudrasya cāgatāḥ
anyo 'nyamabhavatteṣāṃ yuddhaṃ devāsuropamam /
atrāntare samāgatya nārado munirabravīt
mā kurvantu mitho yuddhaṃ śṛṇvantu vacanaṃ mama /
ayaṃ kirātaścairyeṇa setubandhaṃ purākarot
vāyubhūtascaredeko yāvaddravyavato mṛtiḥ /
sa bahubhyo hareddravyaṃ teṣāṃ yāvattathā mṛtiḥ
gateṣvakhiladūteṣu śrutvā nāradabhāṣitam /
cacāra dvādaśābdaṃ tu vāyubhūtoṃ'tarikṣagaḥ
bhāryāṃ tasyāha sa munistava doṣo na kiñcana /
tvayā kṛtena puṇyena brahmalokamito vraja
vāyubhūtaṃ patiṃ dṛṣṭvā necchati brahmamandiram /
nirvedaṃ paramāpannā munimevamabhāṣata
vinā patimahaṃ tena na gaccheyaṃ pitāmaham /
hahaivāste patiryāvatsvadehaṃ labhate tathā
tatastu yā gatistasya tāmevānucarāmyaham /
parihāro 'thavā kiṃ tu mayā kāryastu tena vā
iti tasyā vacaḥ śrutvā prītaḥ prāha tapodhanaḥ /
bhogātmakaṃ śarīraṃ tu karma kāryakaraṃ tava
mama prabhāvādbhavitā parihāraṃ vadāmi te /
nirāhāro mahātīrthesnātvā nityaṃ hi sāṃbikam
pūjayitvā śivaṃ bhaktyā kandamūlaphalāśanaḥ /
dhyātvā hṛdi maheśānaṃ śatarudramanuṃ japet
brahmahā mucyate pāpairaṣṭottarasahasrataḥ /
pāpairanyaiśca sakalairmucyate nātra saṃśayaḥ
ityādiśya dadau tasyai rudrādhyāyaṃ tapodhanaḥ /
anugṛhyeti tāṃ nārīṃ tatraivāntarddhimāgamat
bhartuḥ priyārthe saṃkalpya jajāpa paramaṃ japam /
vimuktasteyadoṣeṇa svaśarīramavāpa saḥ
tato vajrābhidhaścauraḥ kāladharmamupāgataḥ /
anye taddravyavanto 'pi kāladharmamupāgatāḥ
yamastu tānsamāhūya vākyaṃ caitaduvāca ha
bhavadbhistu kṛtaṃ pāpaṃ daivātsukṛtamapyuta /
kimicchatha phalaṃ bhoktuṃ duṣkṛtasya śubhasya vā
iti tasya vacaḥ śrutvā procurvajrādikāstataḥ /
sukṛtasya phalaṃ tvādau paścātpāpasya bhujyate
punarāha yamo yūyaṃ putramitra kalatrakaiḥ /
etasyaiva balātsarve tridivaṃ gacchata drutam
te 'dhiruhya vimānāgryaṃ dvijavarmāṇamāśritāḥ /
yathocitaphalopetāstridivaṃ jagmurañjasā
dvijavarmākhilāṃllokānatītya pramadāsakhaḥ /
gāṇapatyamanuprāpya kailāse 'dyāpi modate
indra uvāca
tāratamyavibhāgaṃ ca kathaya tvaṃ mahāmate /
setubandhādikānāṃ ca puṇyānāṃ puṇyavardhanam
bṛhaspatiruvāca
puṇyasyārddhaphalaṃ prāpya dvijavarmā mahāyaśāḥ /
vajraḥ prāpya tadardhaṃ tu tadardhena yutāḥ pare
manovākkāyaceṣṭābhiścaturdhākriyate kṛtiḥ /
vinaśyettena tenaiva kṛtaistatparihārakaiḥ
indra uvāca
āsavasya tu kiṃ rūpaṃ ko doṣaḥ kaścavā guṇaḥ /
annaṃ doṣakaraṃ kiṃ tu tanme vistarato vada
bṛhaspatiruvāca
paiṣṭikaṃ tālajaṃ kairaṃ mādhūkaṃ guḍasaṃbhavam /
kramānnyūnataraṃ pāpaṃ tadarddhārddhārddhatastathā
kṣatriyāditrivarṇānāmāsavaṃ peyamucyate /
strīṇāmapi tṛtīyādi peyaṃ syādbrāhmaṇīṃ vinā
patihīnā ca kanyā ca tyajedṛtumatī tathā /
abhartṛsannidhau nārī madyaṃ pibati lolupā
unmādinīti sākhyātā tāṃ tyajedantyajāmiva
daśāṣṭaṣaṭcatasrastu dvijātīnāmayaṃ bhavet /
strīṇāṃ madyaṃ tadarddhaṃ syātpādaṃ syādbhartṛsaṅgame
madyaṃ pītvā dvijo mohātkṛcchracāndrāyamaṃ caret /
japeccāyutagāyatrīṃ jātavedasameva vā
ambikā hṛdayaṃ vāpi japecchuddho bhavennaraḥ /
kṣatriyo 'pi trivarṇānāṃ dvijādardhor'dhataḥ kramāt
strīṇāmardhārdhakḷptiḥ syātkārayedvā dvijairapi /
antarjale sahasraṃ vā japecchuddhimavāpnuyāt
lakṣmīḥ sarasvatī gaurī caṇḍikā tripurāṃbikā /
bhairavo bhairavī kālī mahāśāstrī ca mātaraḥ
anyāśca śaktayastāsāṃ pūjane madhu śasyate /
brāhmaṇastu vinā tena yajedvedāṅgapāragaḥ
tanniveditamaśnantastadananyāstadātmakāḥ /
tāsāṃ pravāhā gacchanti nirlepāste parāṃ gatim
kṛtasyākhilapāpasya jñānato 'jñānato 'pi vā /
prāyaścittamidaṃ proktaṃ parāśakteḥ padasmṛtiḥ
anabhyarcya parāṃ śaktiṃ pibenmadyaṃ tu yo 'dhamaḥ /
raurave narake 'bdaṃ tu nivasedbrindusaṃkhyayā
bhogecchayā tu yo madyaṃ pibetsa mānuṣādhamaḥ /
prāyaścitaṃ na caivāsya śilāgnipatanādṛte
dvijo mohānna tu pibetsnehādvā kāmato 'pi vā /
anugrahācca mahatāmanutāpācca karmaṇaḥ
arcanācca parāśakteryamaiśca niyamairapi /
cāndrāyaṇena kṛcchreṇa dinasaṃkhyākṛtena ca /
śuddhyecca brāhmaṇo doṣāddviguṇādbuddhipūrvataḥ
Original text: Brahmāṇḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0