Brahmanda Purana · Chapter 3.11

iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne mohinīprādurbhāvamalakāsuravadho nāma daśamo 'dhyāyaḥ
samāptaścopoddhātakhaṇḍaḥ /
agastya uvāca
kathaṃ bhaṇḍāsuro jātaḥ kathaṃ vā tripurāṃbikā /
kathaṃ babhañja taṃ saṃkhye tatsarvaṃ vada vistarāt

hayagrīva uvāca
purā dākṣāyaṇīṃ tyaktvā pituryajñavināśanam

ātmānamātmanā paśyañjñānānandarasātmakaḥ /
upāsyamāno munibhiradvandvaguṇalakṣaṇaḥ

gaṅgākūle himavataḥ paryante praviveśa ha /
sāpi śaṅkaramā rādhya cirakālaṃ manasvinī

yogena svāṃ tanuṃ tyaktvā sutāsīddhimabhūbhṛtaḥ

sa śailo nāradācchrutvā rudrāṇīti svakanyākām /
tasya śuśrūṣaṇārthāya sthāpayāmāsa cāntike

etasminnantare devāstārakeṇa hi pīḍitāḥ /
brahmaṇoktāḥ samāhūya madanaṃ cedamabruvan

sargādau bhagavānbrahma sṛjamāno 'khilāḥ prajāḥ /
na nirvṛtirabhūttasya kadācidapi mānase /
tapaścacāra suciraṃ manovākkāyakarmabhiḥ

tataḥ prasanno bhagavānsalakṣmīko janārdanaḥ /
vareṇa cchandayāmāsa varadaḥ sarvadehinām

brahmovāca /
yadi tuṣṭo 'si bhagavannanāyāsena vai jagat /
carācarayutaṃ caitatsṛjāmi tvatprasādataḥ

evamukto vidhātrā tu mahāla kṣmīmudaikṣata /
tadā prādurabhūstvaṃ hi jaganmohanarūpadhṛk

tavāyudhārthaṃ dattaṃ ca puṣpabāṇekṣukārmukam /
vijayatvamajeyatvaṃ prādā tpramudito hariḥ

asau sṛjati bhūtāni kāraṇena svakarmaṇā /
sākṣibhūtaḥ svajanato bhavānbhajatu nirvṛntim

eṣa dattavaro brahmā tvayi vinyasya tadbharam /
manaso nirvṛtiṃ prāpya vartate 'dyāpi manmatha

amoghaṃ balavīryaṃ te na te moghaḥ parākramaḥ

sukumārāṇyamoghāni kusumāstrāṇi te sadā /
brahmadattavaro 'yaṃ hi tārako nāma dānavaḥ

bādhate sakalāṃllokānasmānapi viśeṣataḥ /
śivaputrādṛte 'nyatra na bhayaṃ tasya vidyate

tvāṃ vināsminmahākārye na kaścitpravadedapi /
svakarācca bhavetkāryaṃ bhavato nānyataḥ kvacit

ātmyaikyadhayānanirataḥ śivo gauryā samanvitaḥ /
himācalatale ramye vartate munibhirvṛtaḥ

taṃ niyojaya gauryāṃ tu janiṣyati ca tatsutaḥ /
īṣatkāryamidaṃ kṛtvā trāyasvāsmānmahābala

evamabhyarthito devaiḥ stūyamāno muhurmuhuḥ /
jagāmātmavināśāya yato himavatastaṭam

kimapyārādhayāntaṃ tu dhyānasaṃmīlitekṣaṇam /
dadarśeśānamāsīnaṃ kusumaṣurudāyudhaḥ

etasminnantare tatra himavattanayā śivam /
ārirādhayiṣuścā gādbibhrāṇā rūpamadbhutam

sametya śambhuṃ girijāṃ gandhapuṣpopahārakaiḥ /
śuśrūṣaṇaparāṃ tatra dadarśātibalaḥ smaraḥ

adṛśyaḥ sarvabhūtānānnātidūre 'sya saṃsthitaḥ /
sumanomārgaṇairagryaissa vivyādha maheśvaram

vismṛtya sa hi kāryāṇi bāṇaviddho 'ntike sthitām /
gaurīṃ vilokayāmāsa manmathāviṣṭacetanaḥ

dhṛtimālaṃbya tu punaḥ kimetaditi cintayan /
dadarśāgre tu sannaddhaṃ manmathaṃ kusumāyudham

taṃ dṛṣṭvā kupitaḥ śūlī trailokyadahanakṣamaḥ /
tārtīyaṃ cakṣurunmīlya dadāha makaradhvajam

śivenaivamavajñātā duḥkhitā śailakanyakā /
anujñayā tataḥ pitrostapaḥ kartumagādvanam

atha tadbhasma saṃvīkṣya citrakarmā gaṇeśvaraḥ /
tadbhasmanā tu puruṣaṃ citrākāraṃ cakāra saḥ

taṃ vicitratanuṃ rudro dadarśāgre tu pūruṣam /
tatkṣaṇājjāta jīvo 'bhūnmūrtimāniva manmathaḥ /
mahābalo 'titejasvī madhyāhnārkasamaprabhaḥ

taṃ citrakarmā bāhubhyāṃ samāliṅgya mudānvitaḥ /
stuhi vāla mahādevaṃ sa tu sarvārthasiddhidaḥ

ityuktvā śatarudrīyamupādiśadameyadhīḥ /
nanāma śataśo rudraṃ śatarudriyamājapan

tataḥ prasanno bhagavānmahādevo vṛṣadhvajaḥ /
vareṇa cchandayāmāsa varaṃ vavre sa bālakaḥ

pratidvandvibalārthaṃ tu madbalenopayokṣyati /
tadastraśastramukhyāni vṛthā kurvantu no mama

tatheti tatpratiśrutya vicārya kimapi prabhuḥ /
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi rājyamasmai dadau punaḥ

etaddṛṣṭvā tu caritaṃ dhātā bhaṇḍiti bhaṇḍiti /
yaduvāca tato nāmnā bhaṇḍo lokeṣu kathyate

iti dattvā varaṃ tasmai sarvairmunigaṇairvṛtaḥ /
dattvāstrāṇi ca śastrāṇi tatraivāntaradhācca saḥ