Brahmanda Purana · Chapter 3.12
iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne bhaṇḍāsuraprādurbhāvo nāmaikādaśo 'dhyāyaḥ
rudrakopānalājjāto yato bhaṇḍo mahābalaḥ /
tasmādraudrasvabhāvo hi dānavaścābhavattataḥ
athāgacchanmahātejāḥ śukro daityapurohitaḥ /
samāyātāśca śataśo daiteyāḥ sumahābalāḥ
athāhūya mayaṃ bhaṇḍo daityavaṃśyādiśilpinam /
niyukto bhṛguputreṇa nijagādārthavadvacaḥ
yatra sthitvā tu daityendraistrailokyaṃ śāsitaṃ purā /
tadgatvā śoṇitapuraṃ kuruṣva tvaṃ yathāpuram
tacchrutvā vacanaṃ śilpī sa gatvātha puraṃ mahat /
cakre 'marapuraprakhyaṃ manasaivekṣaṇena tu
athābhiṣiktaḥ śukreṇa daiteyaiśca mahābalaiḥ /
śuśabhe parayā lakṣmyā tejasā ca samanvitaḥ
hiraṇyāya tu yaddattaṃ kirīṭaṃ brahmaṇā purā /
sajīvamavināśyaṃ ca daityendrairapi bhūṣitam /
dadhau bhṛgusutotsṛṣṭaṃ bhaṇḍo bālārkasannibham
cāmare candrasaṃkāśe sajīve brahma nirmite /
na rogo na ca duḥkhāni saṃdadhau yanniṣevaṇāt
tasyātapatraṃ pradadau brahmaṇaiva purā kṛtam /
yasya cchāyāniṣaṇṇāstu bādhyante nāstrakoṭibhiḥ
dhanuśca vijayaṃ nāma śaṅkhaṃ ca ripughātinam /
anyānyapi mahārhāṇi bhūṣaṇāni pradattavān
tasya siṃhāsanaṃ prādādakṣayyaṃ sūryasannibham /
tataḥ siṃhāsanāsīnaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ /
babhūvātīva tejasvī ratnamuttejitaṃ yathā
babhūvuratha daiteyāstayāṣṭau tu mahābalāḥ /
indraśatruramitraghno vidyunmālī vibhīṣaṇaḥ /
ugrakarmogradhanvā ca vijayaśruti pāragaḥ
sumohinī kumudinī citrāṅgī suṃdarī tathā /
catasro vanitāstasya babhūvuḥ priyadarśanāḥ
tamasevanta kālajñā devāḥ sarve savāsavāḥ /
syandanāsturagā nāgāḥ pādātāśca sahasraśaḥ
saṃbabhūvurmahākāyā mahānto jitakāśinaḥ /
babhūvurdānavāḥ sarve bhṛguputramatānugāḥ
arcayanto mahādevamāsthitāḥ śivaśāsane /
babhūvurdānavāstatra putrapautradhanānvitāḥ /
gṛhegṛhe ca yajñāśca saṃbabhūvuḥ samantataḥ
ṛco yajūṃṣi sāmāni mīmāṃsānyāyakādayaḥ /
pravartante sma daityānāṃ bhūyaḥ pratigṛhaṃ tadā
yathāśrameṣu mukhyeṣu munīnāṃ ca dvijanmanām /
tathā yajñeṣu daityānāṃ bubhujurhavyabhojinaḥ
evaṃ kṛtavato 'pyasya bhaṇḍasya jitakāśinaḥ /
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi vyatītāni kṣaṇārdhavat
vardhamānamatho daityaṃ tapasā ca balena ca /
hīyamānabalaṃ cendraṃ saṃprekṣya kamalāpatiḥ
sasarja sahasā kāñcinmāyāṃ lokavimohinīm /
tāmuvāca tato māyāṃ devadevo janārdanaḥ
tvaṃ hi sarvāṇi bhūtāni mohayantī nijaujasā /
vicarasva yathākāmaṃ tvāṃ na jñāsyati kaścana
tvaṃ tu śīghramito gatvā bhaṇḍaṃ daiteyanāyakam /
mohayitvācireṇaiva viṣayānupabhokṣyase
evaṃ labdhvā varaṃ māyā taṃ praṇamya janārdanam /
yayāce 'psaraso mukhyāḥ sahāyārthaṃ tu kāścana
tayā saṃprārthito bhūyaḥ preṣayāmāsa kāścana /
tābhirviśvācimukhyābhiḥ sahitā sā mṛgekṣaṇā /
prayayau mānasasyāgyaṃ taṭamujjvalabhūruham
yatra krīḍati daityendro nijanārībhiranvitaḥ /
tatra sā mṛgaśāvākṣī mūle caṃpakaśākhinaḥ /
nivāsamakarodramyaṃ gāyantī madhurasvaram
athāgatastu daityendro balibhirbhantribhirvṛtaḥ /
śrutvā tu vīṇāninadaṃ dadarśa ca varāṅganām
tāṃ dṛṣṭvā cārusarvāṅgīṃ vidyullekhāmivāparām /
māyāmaye mahāgarte patito madanābhidhe
athāsya mantriṇo 'bhūvantdṛdaye smaratāpi tāḥ
tena daiteyanāthena ciraṃ saṃprarthitā satī /
taiśca saṃprarthitāstāśca pratiśūśruvurañjasā
yāstvalabhyā mahāyajñairaśvamedhādikairapi /
tā labdhvā mohinīmukhyā nirvṛtiṃ paramāṃ yayuḥ
visasmarustadā vedāṃstathā devamumāpatim /
vijahuste tathā yajñakriyāścānyāḥ śubhāvahāḥ
avamānahataścāsītteṣāmapi purohitaḥ /
muhūrttamiva teṣāṃ tu yayāvabdāyutaṃ tadā
mohiteṣvatha daityeṣu sarve devāḥ savāsavāḥ /
vimuktopadravā brahmannāmodaṃ paramaṃ yayuḥ
kadācidatha devendraṃ vīkṣya siṃhāsane sthitam /
sarvadevaiḥ parivṛtaṃ nārado munirāyayau
praṇamya muniśārdūlaṃ jvalantamiva pāvakam /
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā deveśo vākyamabravīt
bhagavansarvadharmajña parāparavidāṃ vara /
tatraiva gamanaṃ te syādyaṃ dhanyaṃ kartumicchasi
bhaviṣyacchobhanākāraṃ tavāgamanakāraṇam /
tvadvākyāmṛtamākarṇya śravaṇānandanirbharam /
aśeṣaduḥkhānyuttīrya kṛtārthaḥ syāṃ munīśvara
nārada uvāca
atha saṃmohito bhaṇḍo daityendro viṣṇumāyayā /
tayā vimukto lokāṃstrīndahetāgnirivāparaḥ
adhikastava tejobhirastrairmāyābalena ca /
tasya tejo 'pahārastu kartavyo 'tibalasya tu
vinārādhanato devyāḥ parāśaktestu vāsava /
aśakyo 'nyena tapasā kalpakoṭiśatairapi
puraivodayataḥ śatrorārādhayata bāliśāḥ /
ārādhitā bhagavatī sā vaḥ śreyo vidhāsyati
evaṃ saṃbodhitastena śakro devagaṇeśvaraḥ /
taṃ muniṃ pūjayāmāsa sarvadevaiḥ samanvitaḥ /
tapase kṛtasannāho yayau haimavataṃ taṭam
tatra bhāgīrathītīre sarvartukusumojjvale /
parāśaktermahāpūjāṃ cakre 'khilasuraiḥ samam /
indraprasthamabhūnnāmrā tadādyakhilasiddhidam
brahmātmajopadiṣṭena kurvatāṃ vidhinā parām /
devyāstu mahatīṃ pūjāṃ japadhyānaratātmanām
ugre tapasi saṃsthānāmananyā rpitacetasām /
daśavarṣasahasrāṇi daśāhāni ca saṃyayuḥ
mohitānatha tāndṛṣṭvā bhṛguputro mahāmatiḥ /
bhaṇḍāsuraṃ samabhyetya nijagāda purohitaḥ
tvāmevāśritya rācaindra sadā dānavasattamāḥ /
nirbhayāstriṣu lokeṣu carantīcchavihāriṇaḥ
jātimātraṃ hi bhavato hanti sarvānsadā hariḥ /
tenaiva nirmitā māyā yayā saṃmohito bhavān
bhavantaṃ mohitaṃ dṛṣṭvā randhrānveṣaṇa tatparaḥ /
bhavatāṃ vijayārthāya karotīndro mahattapaḥ
yadi tuṣṭā jagaddhātrī tasyaiva vijayo bhavet /
imāṃ māyāmayīṃ tyaktvā mantribhiḥ sahito bhavān /
gatvā haimavataṃ śailaṃ pareṣāṃ vighnamācara
evamuktastu guruṇā hitvā paryaṅkamuttamam /
mantrivṛddhānu pāhūya yathāvṛttāntamāha saḥ
tacchrutvā nṛpatiṃ prāha śrutavarmā vimṛśya ca /
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇāṃ rājyaṃ tava śivārpitam
tasmādapyadhikaṃ vīra gatamāsīdanekaśaḥ /
aśakyapratikāryo 'yaṃ yaḥ kālaśivacoditaḥ
aśakyapratikāryo 'yaṃ tadabhyarcanato vinā /
kāle tu bhogaḥ karttavyo duḥkhasya ca sukhasya vā
athāha bhīmakarmākhyo nopekṣyo 'riryathābalam /
kriyāvighne kṛte 'smābhirvijayaste bhaviṣyati
tava yuddhe mahārāja parārthaṃ balahāriṇī /
dattā vidyā śivenaiva tasmātte vijayaḥ sadā
anumene ca tadvākyaṃ bhaṇḍo dānavanāyakaḥ /
nirgatya sahasenābhiryayau haimavataṃ taṭam
tapovighnakarāndṛṣṭvā dānavāñjagadaṃbikā /
alaṅghyamakarodagre mahāprākāramujjvalam
taṃ dṛṣṭvā dānavendro 'pi kimetaditi vismitaḥ /
saṃkruddho dānavāstreṇa babhañjātibalena tu
punareva tadagre 'bhūdalaṅghyaḥ sarvadānavaiḥ /
vāyavyāstreṇa taṃ dhīro babhañja ca nanāda ca
paunaḥ punyena tadbhasma prābhūtpunarupasthitam /
etaddṛṣṭvā tu daityendro viṣaṇmaḥ svapuraṃ yayau
tāṃ ca dṛṣṭvā jagaddhātrīṃ dṛṣṭvā prākāramujjvalam /
bhayādvivyathire devā vimuktasakalakriyāḥ
tānuvāca tataḥ śakro daityendro 'yamihāgataḥ /
aśakyaḥ samare yoddhumasmābhirakhilairapi
palāyitānāmapi no gatiranyā na kutracit /
kuṇḍaṃ yojanavistāraṃ samyakkṛtvā tu śobhanam
mahāyāgavidhānena praṇidhāya hutāśanam /
yajāmaḥ paramāṃ śāktiṃ mahāmāsairvayaṃ surāḥ
brahmabhūtā bhaviṣyāmo bhokṣyāmo vā triviṣṭapam /
evamuktāstu te sarvedevāḥ sendrapurogamāḥ
vidhivajjuhuvurmāṃsānyutkṛtyotkṛtya mantrataḥ /
huteṣu sarvamāṃseṣu pādeṣu ca kareṣu ca
hotumicchatsu deveṣu kalevaramaśeṣataḥ /
prādurbabhūva paramantejaḥ puñjo hyanuttamaḥ
tanmadhyataḥ samudabhūccakrākāramanuttamam /
tanmadhye tu mahādevīmudayārkasamaprabhām
jagadujjīvanakarīṃ brahmaviṣṇuśivātmikām /
saundaryasārasīmāṃ tāmānandarasasāgarām
japākusumasaṃkāśāṃ dāḍimīkusumāṃbarām /
sarvābharaṇasaṃyuktāṃ śṛṅgāraikarasālayām
kṛpātaraṅgitāpāṅganayanālokakaumudīm /
pāśāṅkuśekṣukodaṇḍapañcabāṇalasatkarām
tāṃ vilokya mahādevīṃ devāḥ sarve savāsavāḥ /
praṇemurmuditātmāno bhūyobhūyo 'khilātmikam
tayā vilokitāḥ sadyaste sarve vigatajvarāḥ /
saṃpūrṇāṅgā dṛḍhatarā vajradehā mahābalāḥ /
tuṣṭuvuśca mahādevīmaṃbikāmakhilārthadām
Original text: Brahmāṇḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0