Brahmanda Purana · Chapter 2.41

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge tṛtīya
upoddhātapāde bhārgavacarite kārttavīryavadho nāma catvāriṃśattamo 'dhyāyaḥ // 40//
vasiṣṭha uvāca
dṛṣṭvā piturvadhaṃ ghoraṃ tatputrāste śataṃ tvarā /
vārayāmāsuratyugraṃ bhārgavaṃ svabaleḥ pṛthak

ekaikākṣaihiṇīyuktāḥ sarve te yuddhadurmadāḥ /
saṃgrāmaṃ tumulaṃ cakruḥ saṃrabdhāstu piturvadhāt

rāmastu dṛṣṭvā tatputrāñchūrānraṇaviśāradān /
paraśvadhaṃ samādāya yuyudhe taiśca saṃgare

tāṃ senāṃ bhagavānrāmaḥ śatākṣauhiṇisaṃmitām /
nijaghāna tvarāyukto muhurttadvayamātrataḥ

niḥśeṣitaṃ svasainyaṃ tu kuṭhāreṇaiva līlayā /
dṛṣṭvā rāmeṇa tesarve yuyudhurvīryasaṃmatāḥ

nānāvidhāni divyāni praharanto mahojasaḥ /
parito maṇḍalaṃ cakrurbhārgavasya mahātmanaḥ

atha rāmo 'pi balavāṃsteṣāṃ maṇḍalamadhyagaḥ /
vireje bhagavānsākṣādyathā nābhistu cakragā

nṛtyannivācau virarāja rāmaḥ śataṃ punaste parito bhramantaḥ /
rejuśca gopī gaṇamadhyasaṃsthaḥ kṛṣṇo yathā tāḥ parito bhramantyaḥ

tadā tu sarve druhiṇapradhānāḥ samāgatāḥ svasvavimānasaṃsthāḥ /
samākirannandanamālyavarṣaiḥ samantato rāmamahīnavīryam

yaḥ śastrapādādudatiṣṭhata dhvanir huṃkāragarbho divamaspṛśansa vai /
tauryatrikasyeva śarakṣatāni bhāntīva yadvannakhadantapātāḥ

krandanti śastraiḥ kṣatavikṣatāṅgā gāyanti yadvatkila gītavijñāḥ /
evaṃ pravṛttaṃ nṛpayuddhamaṇḍalaṃ paśyanti devā bhṛśavismitākṣaḥ

tatastu rāmo 'vanipālaputrāñjighāṃsurājau vividhāstrapūgaiḥ /
pṛthakcakārātiba lāṃstu maṇḍaladvicchidya paṅktiṃ prabhurāttacāpaḥ

ekaikaśastānnijaghāna vīrāñchataṃ tadā pañca tataḥ palāyitāḥ /
śūro vṛṣāsyo vṛṣaśūrasenau jayadhvajaścāpi vibhinnadhairyāḥ

mahābhayenātha parītacitā himādripādāntarakānanaṃ ca /
pṛthaggatāste suparīpsavo nṛpā na ko 'pi kāṃsviddadṛśe bhṛśārttaḥ

rāmo 'pi hatvā nṛpacakramājau rājñaḥ sahāyarthamupāgataṃ ca /
samanvito 'sāvakṛtavraṇena sasnau mudāgatya ca narmadāyām

srātvā nityakriyāṃ kṛtvā saṃpūjya vṛṣabhadhvajam /
pratasthe draṣṭumurvīśa śivaṃ kailāsavāsinam

gurupatnīmumāṃ cāpi sutau skandavināyakau /
manoyāyī mahātmāsāvakṛtavraṇasaṃyutaḥ

kṛtakāryo mudā yuktaḥ kailāsaṃ prāpya tatkṣaṇam /
dadarśa tatra nagarīṃ mahatīmalakābhidham

nānāmaṇigaṇākīrṇabhavanairupaśobhitām /
nānārupadharairyakṣaiḥ śobhitāṃ citrabhūṣaṇaiḥ

nānāvṛkṣasamākīṇairvanaiścopavanairyutām /
dīrghikābhiḥ sudīrghābhistaḍāgaiścopaśobhitām

sarvato 'pyāvṛtāṃ bāhye sītayālakanandayā /
tatra devāṅganāsnānamuktakuṅkumapiñjaram

tṛṣāvira hitāścāṃbhaḥ pibanti kariṇo mudā /
yatra saṃgītasaṃnādā śrūyante tatratatra ha

gandharvairapsarobhiśca satataṃ sahakāribhiḥ /
tāṃ dṛṣṭvā bhārgavo rājanmudā paramayā yutaḥ

yayau tadūrdhvaṃ śikharaṃ yatra śevaparaṃ gṛham /
tato dadarśa rājendra snigdhacchāyaṃ mahāvaṭam

tasyādhastādvarāvāsaṃ susevyaṃ siddhasaṃyutam /
dadarṃśa tatra prākāraṃ śatayojanamaṇḍalam

nānāratnācitaṃ ramyaṃ caturdvāraṃ gaṇāvṛtam /
nandīśvaraṃ mahākālaṃ raktākṣaṃ vikaṭodaram

piṅgalākṣaṃ viśālākṣaṃ virūpākṣaṃ ghaṭodaram /
mandāraṃ bhairavaṃ bāṇaṃ ruruṃ bhairavameva ca

vīrakaṃ vīrabhadraṃ ca caṇḍaṃ bhṛṅgiṃ riṭiṃ mukham /
siddhendranātharudrāṃśca vidyādharamahoragān

bhūtapretapiśācāṃśca kūṣmāṇḍānbrahmarākṣasān /
vetālāndānavendrāṃśca yogīndrāṃśca jaṭādharān

yakṣakiṃpuruṣāṃścaiva ḍākinīyo ginīstathā /
dṛṣṭvā nandyā5yā tatra praviṣṭo 'ntarmudānvitaḥ

dadarśa tatra bhuvanairāvṛtaṃ śivamandiram /
caturyojanavistīrṇaṃ tatra prāgdvārasaṃsthitau

dṛṣṭvā vāme kārttikeya dakṣa caiva vināyakam /
nanāma bhārgavastau dvau śivatulyaparākramau

pārṣadapravarāstatra kṣetrapālāśca saṃsthitāḥ /
ratnasiṃhāsanasthāśca ratnabhūṣamabhūṣitāḥ

bhārgavaṃ praviśantaṃ tu hyapṛcchañśivamandiram /
vināyako mahārāja kṣaṇaṃ tiṣṭhetyuvāca ha

nidrito hyumayā yukto mahādevo 'dhuneti ca /
īśvarājñāṃ gṛhītvāhamatrāgatyakṣaṇāntare

tvayā sārddhaṃ pravekṣyāmi bhrātastiṣṭhātra sāṃpratam /
vināyakacaścaivaṃ śrutvā bhārgavanandanaḥ

pravaktumupacakrāma gaṇeśaṃ tvarayānvitaḥ /
rāma uvāca
gatvā hyantaḥpuraṃ bhrātaḥ praṇamya jagadīśvarau

pārvatīśaṅkarau sadyo yāsyāmi nijamandiram /
kārttavīryaḥ sucandraśca saputrabalabāndhavaḥ

anye sahasraśo bhūpāḥ kāṃbojāḥ paṅlavāḥ śākāḥ /
kānyakubjāḥ kośaleśā māyāvanto mahābalāḥ

nihatāḥ samare sarve mayā śaṃbhuprasādataḥ /
tamimaṃ praṇipatyaiva yāsyāmi svagṛhaṃ prati

ityuktvā bhārgavastatra tasthau gaṇapateḥ puraḥ /
provāca madhuraṃ vākyaṃ bhārgave sa gaṇādhipaḥ

vināyaka uvāca
jñaṇaṃ tiṣṭa mahābhāga darśanaṃ te bhaviṣyati /
adya viśveśvaro bhrātarbhavānyā saha varttate

strīpuṃsoryukta yostāta sahaikāsanasaṃsthayoḥ /
karoti sukhabhaṅgaṃ yo narakaṃ sa vrajeddhruvam

viśeṣatastu pitaraṃ guruṃ vā bhūpatiṃ dvijaḥ /
ra7syaṃ samupāsinaṃ na paśyediti niścayaḥ

kāmato 'kāmato vāpi paśyedyaḥ suratonmukham /
strīvicchedo bhavettasya dhruvaṃ saprasu janmasu

śroṇiṃ vakṣaḥ sthalaṃ vaktraṃ yaḥ paśyati parastriyaḥ /
māturvāpi bhaginyā vā duhituḥ sa narādhamaḥ

bhārgava uvāca
aho śrutamapūrvaṃ kiṃ vacanaṃ tava vaktrataḥ /
brāntyā vinirgataṃ vāpi hāsyārthamathavoditam

kāmināṃ savikārāṇāmetacchāstranidarśanam /
nirvikārāsya ca śiśorna doṣaḥ kaścideva hi

yāsyāmyantaḥ puraṃ bhrātastava kiṃ tiṣṭha bālaka /
yathādṛṣṭaṃ kariṣyāmi tatra yatsamayocitam

tatraiva mātā tātaśca tvayā nāma nirūpitau /
jagatāṃ pitarau tau ca pārvatīparameśvarau

ityuktvā bhārgavo rājannantargantuṃ samudyataḥ /
vināyakastadotthāya vārayāmāsa satvaram

vāgyuddhaṃ ca tayorāsīnmitho hastavikarṣaṇam /
dṛṣṭvā sakandastu saṃbhrānto bodhayāmāsa tau tadā

bāhubhyāṃ dvau samudgṛhya pṛthagutsāritau tathā /
atha kruddho gaṇeśāya bhārgavaḥ paravīrahā /
paraśvadhaṃ samādāya saprakṣeptuṃ samudyataḥ

taṃ dṛṣṭvā gajānano bhṛguvaraṃ krodhātkṣipantaṃ tvarā svātmārthaṃ paraśuṃ tadā nijakareṇoddhṛtya vegena tu /
bhūrlokaṃ bhuvaḥ svarapi tasyordhvaṃ maharvaijanaṃ lokaṃ cāpi tapo 'tha satyamaparaṃ vaikuṇṭhamapyānayat

tasyordhvaṃ ca vidarśayanbhṛguvaraṃ golokamīśātmajo niṣpātyādharalokasaptaka mapītthaṃ darśayāmāsa ca /
uddhṛtyātha tato hi garbhasalile prakṣaptamātraṃ tvarā bhītaṃ prāṇaparipsumānayadatho tatraiva yatrāsthitaḥ