Scripture Library

Brahmanda Purana · Chapter 2.42

2.42.1

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge tṛtīya upoddhātapāde bhārgavacarite ekacatvāriṃśattamo 'dhyāyaḥ // 41//
vasiṣṭha uvāca
evaṃ saṃbhrāmito rāmo gaṇādhīśena bhūpate /
harṣaśokasamāviṣṭo vicintyātmaparābhavam

2.42.2

gaṇeśaṃ cābhito vīkṣya nirvikāramavasthitam /
krodhāviṣṭo bhṛśaṃ bhūtvā prākṣipatsvaparaśvadham

2.42.3

gaṇeśastvabhivīkṣyātha pitrā dattaṃ paraśvadham /
amoghaṃ karttukāmastu vāme taṃ daśane 'grahīt

2.42.4

sa tu dantaḥ kuṭhāreṇa vicchinno bhūtale 'patat /
bhuvi śoṇitasaṃdigdho vajrāhata ivācalaḥ

2.42.5

dantapātena vidvastā sābdhidvīpadharā dharā /
cakaṃpe pṛthivīpāla lokāstrāsamupāgatāḥ

2.42.6

hāhākāro mahānāsī ddevānāṃ divi paśyatām /
kārttikeyādayastatra cukruśurbhṛśamāturāḥ

2.42.7

atha kolāhalaṃ śrutvā dantapātadhvaniṃ tathā /
pārvatīśaṅkarau tatra samājagmaturīśvarau

2.42.8

herambaṃ purato dṛṣṭvā vakratuṇḍaikadantinam /
papraccha skandaṃ pārvatī kimetaditi kāraṇam

2.42.9

sa tu pṛṣṭastadā mātrā senānīḥ sarvamāditaḥ /
vṛttāntaṃ kathayāmāsa mātre rāmasya śṛṇvataḥ

2.42.10

sā śrutvodantamakhilaṃ jagatāṃ jananī nṛpa /
uvāca śaṅkaraṃ ruṣṭā pārvatī prāṇanāyakam

2.42.11

pārvatyuvāca
ayaṃ te bhārgavaḥ śaṃbho śiṣyaḥ putraḥ samo 'bhavat /
tvattolabdhvā paraṃ tejo varma trailokyajidvibho

2.42.12

kārttavīryārjunaṃ saṃkhye jitavānūrjitaṃ nṛpam /
svakāryaṃ sādhayitvā tu prādāttubhyaṃ ca dakṣiṇām

2.42.13

yatte sutasya daśana kuṭhāreṇa nyapātayat /
anenaiva kṛtārthastvaṃ bhaviṣyasi na saṃśayaḥ

2.42.14

tvamimaṃ bhārgavaṃ śambho rakṣāntevāsisattamam /
tava kāryāṇi sarvāṇi sādhayiṣyati sadguroḥ

2.42.15

aha naivātra tiṣṭhāmi yattvayā vimatā vibho /
putrābhyāṃ sahitā yāsye pituḥ svasya niketanam

2.42.16

saṃto bhujiṣyātanayaṃ satkurvantyātmaputravat /
bhavatā tu kṛtonaiva satkāro vacasāpi hi

2.42.17

ātmanastanayasyāsya tato yāsyāmi duḥkhitā /
vasiṣṭha uvāca
etacchrutvā tu vacanaṃ pārvatyā bhagavānbhavaḥ

2.42.18

novāca kiñcidvacanaṃ sādhu vāsādhu bhūpate /
sasmāra manasā kṛṣṇaṃ praṇatakleśanāśanam

2.42.19

golokanāthaṃ gopīśaṃ nānānunayakovidam /
smṛtamātro 'tha bhagavān keśavaḥ praṇatārttihā /
ājagāma dayāsiṃdhurbhaktavaśyo 'khileśvaraḥ

2.42.20

meghaśyāmo viśadavadano ratnakeyūrahāro vidyudvāsā makarasadṛśe kuṇḍale saṃdadhānaḥ /
barhāpīḍaṃ maṇigaṇayutaṃ bibhradīṣatsmitāsyo gopīnātho gaditasuyaśāḥ kaustubhodbhāsivakṣāḥ

2.42.21

rādhayā sahitaḥ śrīmān śrīdāmnā cāparājitaḥ

2.42.22

muṣṇaṃstejāṃsi sarveṣāṃ svarucā jñānavāridhiḥ /
athainamāgataṃ dṛṣṭvā śivaḥ saṃhṛṣṭamānasaḥ

2.42.23

praṇipatya yathānyāyaṃ pūjayāmāsa cāgatam /
praveśyābhyantare veśmarādhayā sahitaṃ vibhum

2.42.24

ratnasiṃhāsane namye sadāraṃ sa nyaveśayat /
tha tatra gatā devī pārvatī tanayānvitā

2.42.25

nanāma caraṇānprabhvoḥ putrābhyāṃ sahitā mudā /
tha rāmo 'pi tatraiva gatvā namitakandharaḥ

2.42.26

pārvatyāścaraṇopānte papātākulamānasaḥ /
sā yadā nābhyanandattaṃ bhārgavaṃ praṇataṃ puraḥ

2.42.27

tadovāca jagannāthaḥ pārvatīṃ prīṇayangirā

2.42.28

śrīkṛṣma uvāca
ayi naganaṃ dini ninditacandramukhi tvamimaṃ jamadagnisutam /
naya nijahastasarojasamarpitamstakamaṅkamanantaguṇe

2.42.29

bhavabhayahāriṇi śaṃbhuvihāriṇi kalmaṣanāśini kuṃbhigate /
tava caraṇe patitaṃ satataṃ kṛtakilbiṣamapyava dehi varam

2.42.30

śruṇu devi mahābhāge vedoktaṃ vacanaṃ mama /
yacchrutvā harṣitā nūnaṃ bhaviṣyasi na saṃśayaḥ /
vināyakaste tanayo mahātmā mahatāṃ mahān

2.42.31

yaṃ kāmaḥ krodha udvego bhayaṃ nāviśate kadā /
vedasmṛtipurāṇeṣu saṃhitāsu ca bhāmini

2.42.32

nāmānyasyopadiṣṭāni supuṇyāni mahātmabhiḥ /
yāni tāni pravakṣyāmi nikhilāghaharāṇi ca

2.42.33

pramathānāṃ gaṇā ye ca nānārūpā mahābalāḥ /
teṣāmīśastvayaṃ yasmādgaṇeśastena kīrttitaḥ

2.42.34

bhūtāni ca bhaviṣyāṇi varttamānāni yāni ca /
brahmāṇḍānyakhilānyeva yasmiṃllaṃbodaraḥ sa tu

2.42.35

yaḥ sthiro devayogena cchinnaṃ saṃyojitaṃ punaḥ /
gajasya śirasā devitena prokto gajānanaḥ

2.42.36

caturthyāmuditaścandro darbhiṇā śapta āturaḥ /
anena vidhṛto bhāle bhālacandrastataḥ smṛtaḥ

2.42.37

śaptaḥ purā saptabhistu munibhiḥ saṃkṣayaṃ gataḥ /
jātavedā dīpito 'bhūdyenāsauśūrpakarmakaḥ

2.42.38

purā devāsure yuddhe pūjito diviṣadgaṇaiḥ /
vighnaṃ nivārayāmāsa vighnanāśastataḥ smṛtaḥ

2.42.39

adyāyaṃ devi rāmeṇa kuṭhāreṇa nipātya ca /
daśanaṃ daivato bhadre hyekadantaḥ kṛto 'munā

2.42.40

bhaviṣyatyatha paryāye brahmaṇo haravallabhe /
vakrībhaviṣyattuṇḍatvādvakratuṇḍaḥ smṛto budhaiḥ

2.42.41

evaṃ tavāsya putrasya saṃti nāmāni pārvati /
smaraṇātpāpahārīṇi trikālānugatānyapi

2.42.42

asmāttrayodaśīkalpātpūrvasmindaśamībhave /
mayāsmai tu varo dattaḥ sargadevāgrapūjane

2.42.43

jātakarmādisaṃskāre garbhādhānādike 'pi ca /
yātrāyāṃ ca vaṇijyādau yuddhe devārcane śubhe

2.42.44

saṃkaṣṭe kāmyasiddhyarthaṃ pūjayedyo gajānanam /
tasya sarvāṇi kāryāṇi siddhyantyeva na saṃśayaḥ

2.42.45

vasiṣṭha uvāca
ityuktaṃ tu samākarṇya kṛṣṇena sumahātmanā /
pārvatī jagatāṃ nāthā vismitāsīcchubhānanā

2.42.46

yadā naivottaraṃ prādātpārvatī śivasannidhau /
tadā rādhābravīddevīṃ śivarūpā sanātanī

2.42.47

śrīrādhovāca /
prakṛtiḥ puruṣaścobhāvanyonyāśrayavigrahau /
dvidhā bhinnau prakāśete prapañce 'smin yathā tathā

2.42.48

tvaṃ cāhamāvayordevi bhedo naivāsti kaścana /
viṣṇustvamahamevāsmi śivo dviguṇatāṃ gataḥ

2.42.49

śivasya hṛdaye viṣṇurbhavatyā rūpamāsthitaḥ /
mama rūpaṃ samāsthāya viṣṇośca hṛdaye śivaḥ

2.42.50

eṣa rāmo mahābhāge vaiṣṇavaḥ śaivatāṃ gataḥ /
gaṇeśo 'yaṃ śivaḥ sākṣādvaiṣṇavatvaṃ samāsthitaḥ

2.42.51

etayorovayoḥ prabhavoścāpi bhedo na dṛśyate /
evāmuktvā tu sā rādhā kroḍe kṛtvā gajānanam

2.42.52

mūrdhnyupāghrāya pasparśa svahastena kapolake /
spṛṣṭamātre kapole tu kṣataṃ pūrttimudāgatam

2.42.53

pārvatī muprasannābhūdanunītātha rādhayā /
pādayoḥ patitaṃ rāmamutthāpya nijapāṇinā

2.42.54

kroḍīcakāra suprītā mūrdhnyu pāghrāya pārvatī /
evaṃ tayostu satkāraṃ dṛṣṭvā rāmagaṇeśayoḥ

2.42.55

kṛṣṇaḥ skandamupākṛṣya svāṅke premṇā nyaveśayat /
atha śaṃbhurapi prītaḥ śrīdāmānam pasthitam

2.42.56

svotsaṃge sthāpayāmāsa premṇā matkṛtya mānadaḥ

Original text: Brahmāṇḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0