Brahma Purana · Chapter 92

pāpapraṇāśanaṃ nāma tīrthaṃ pāpabhayāpaham
nāmadheyaṃ pravakṣyāmi śṛṇu nārada yatnataḥ //

dhṛtavrata iti khyāto brāhmaṇo lokaviśrutaḥ
tasya bhāryā mahī nāma taruṇī lokasundarī //

tasya putraḥ sūryanibhaḥ sanājjāta iti śrutaḥ
dhṛtavrataṃ tathākarṣan mṛtyuḥ kālerito mune //

tataḥ sā bālavidhavā bālaputrā surūpiṇī
trātāraṃ naiva paśyantī gālavāśramam abhyagāt //

tasmai putraṃ nivedyātha svairiṇī pāpamohitā
sā babhrāma bahūn deśān puṃskāmā kāmacāriṇī //

tatputro gālavagṛhe vedavedāṅgapāragaḥ
jāto 'pi mātṛdoṣeṇa veśyeritamatis tv abhūt //

janasthānam iti khyātaṃ nānājātisamāvṛtam
tatrāsau paṇyaveṣeṇa adhyāste ca mahī tathā //

tatsuto 'pi bahūn deśān paribabhrāma kāmukaḥ
so 'pi kālavaśāt tatra janasthāne 'vasat tadā //

striyam ākāṅkṣate veśyāṃ dhṛtavratasuto dvijaḥ
mahī cāpi dhanaṃ dātṝn puruṣān samapekṣate //

mene na putram ātmīyaṃ sa cāpi na tu mātaram
tayoḥ samāgamaś cāsīd vidhinā mātṛputrayoḥ //

evaṃ bahutithe kāle putre mātari gacchati
tayoḥ parasparaṃ jñānaṃ naivāsīn mātṛputrayoḥ //

evaṃ pravartamānasya pitṛdharmeṇa sanmatiḥ
āsīt tasyāpy asadvṛtteḥ śṛṇu nārada citravat //

svairasthityā vartamāno nedaṃ sa parihātavān
brāhmīṃ saṃdhyām anuṣṭhāya tad ūrdhvaṃ tu dhanārjanam //

vidyābalena vittāni bahūny ārjya dadāty asau
tathā sa prātar utthāya gaṅgāṃ gatvā yathāvidhi //

śaucādi snānasaṃdhyādi sarvaṃ kāryaṃ yathākramam
kṛtvā tu brāhmaṇān natvā tato 'bhyeti svakarmasu //

prātaḥkāle gautamīṃ tu yadā yāti virūpavān
kuṣṭhasarvāṅgaśithilaḥ pūyaśoṇitaniḥsravaḥ //

snātvā tu gautamīṃ gaṅgāṃ yadā yāti surūpadhṛk
śāntaḥ sūryāgnisadṛśo mūrtimān iva bhāskaraḥ //

etad rūpadvayaṃ svasya naiva paśyati sa dvijaḥ
gālavo yatra bhagavāṃs tapojñānaparāyaṇaḥ //

āśritya gautamīṃ devīṃ āste ca munibhir vṛtaḥ
brāhmaṇo 'pi ca tatraiva nityaṃ tīrthaṃ sametya ca //

gālavaṃ ca namasyātha tato yāti svamandiram
gaṅgāyāḥ sevanāt pūrvaṃ sanājjātasya yad vapuḥ //

snānasaṃdhyottare kāle punar yad api tad dvije
ubhayaṃ tasya tad rūpaṃ gālavo nityam eva ca //

dṛṣṭvā savismayo mene kiṃcid asty atra kāraṇam
evaṃ savismayo bhūtvā gālavaḥ prāha taṃ dvijam //

gacchantaṃ tu namasyātha sanājjātaṃ gurur gṛham
āhūya yatnato dhīmān kṛpayā vismayena ca //

ko bhavān kva ca gantāsi kiṃ karoṣi kva bhokṣyasi
kiṃnāmā tvaṃ kva śayyā te kā te bhāryā vadasva me //

gālavasya vacaḥ śrutvā brāhmaṇo 'py āha taṃ munim //

śvaḥ kathyate mayā sarvaṃ jñātvā kāryavinirṇayam //

evam uktvā gālavaṃ taṃ sanājjāto gṛhaṃ yayau
bhuktvā rātrau tayā samyak śayyām āsādya bandhakīm
uvāca cakitaḥ smṛtvā gālavasya tu yad vacaḥ //

tvaṃ tu sarvaguṇopetā bandhaky api pativratā
āvayoḥ sadṛśī prītir yāvajjīvaṃ pravartatām //

tathāpi kiṃcit pṛcchāmi kiṃnāmnī tvaṃ kva vā kulam
kiṃ nu sthānaṃ kva vā bandhur mama sarvaṃ nivedyatām //

dhṛtavrata iti khyāto brāhmaṇo dīkṣitaḥ śuciḥ
tasya bhāryā mahī cāhaṃ matputro gālavāśrame //

utsṛṣṭo matimān bālaḥ sanājjāta iti śrutaḥ
ahaṃ tu pūrvadoṣeṇa tyaktvā dharmaṃ kulāgatam
svairiṇī tv iha varte 'haṃ viddhi māṃ brāhmaṇīṃ dvija //

tasyās tad vacanaṃ śrutvā marmaviddha ivābhavat
papāta sahasā bhūmau veśyā taṃ vākyam abravīt //

kiṃ tu jātaṃ dvijaśreṣṭha kva ca prītir gatā tava
kiṃ tu vākyaṃ mayā coktaṃ tava cittavirodhakṛt //

ātmānam ātmanāśvāsya brāhmaṇo vākyam abravīt //

dhṛtavrataḥ pitā vipras tatputro 'haṃ sanādyataḥ
mātā mahī mama iyaṃ mama daivād upāgatā //

etac chrutvā tasya vākyaṃ sāpy abhūd atiduḥkhitā
tayos tu śocatoḥ paścāt prabhāte vimale ravau
gālavaṃ muniśārdūlaṃ gatvā vipro nyavedayat //

dhṛtavratasuto brahmaṃs tvayā pūrvaṃ tu pālitaḥ
upanītas tvayā caiva mahī mātā mama prabho //

kiṃ karomi ca kiṃ kṛtvā niṣkṛtir mama vai bhavet //

tad vipravacanaṃ śrutvā gālavaḥ prāha mā śucaḥ
tavedaṃ dvividhaṃ rūpaṃ nityaṃ paśyāmy apūrvavat //

tataḥ pṛṣṭo 'si vṛttāntaṃ śrutaṃ jñātaṃ mayā yathā
yat kṛtyaṃ tava tat sarvaṃ gaṅgāyāṃ pratyagāt kṣayam //

asya tīrthasya māhātmyād asyā devyāḥ prasādataḥ
pūto 'si pratyahaṃ vatsa nātra kāryā vicāraṇā //

prabhāte tava rūpāṇi sapāpāni tv aharniśam
paśye 'haṃ punar apy eva rūpaṃ tava guṇottamam //

āgacchantaṃ tv āgoyuktaṃ gacchantaṃ tvām anāgasam
paśyāmi nityaṃ tasmāt tvaṃ pūto devyā kṛto 'dhunā //

tasmān na kāryaṃ te kiṃcid avaśiṣṭaṃ bhaviṣyati
iyaṃ ca mātā te vipra jñātā yā caiva bandhakī //

paścāttāpaṃ gatātyantaṃ nivṛttā tv atha pātakāt
bhūtānāṃ viṣaye prītir vatsa svābhāvikī yataḥ //

satsaṅgato mahāpuṇyān nivṛttir daivato bhavet
atyartham anutapteyaṃ prāgācaritapuṇyataḥ //

snānaṃ kṛtvā cātra tīrthe tataḥ pūtā bhaviṣyati
tathā tau cakratur ubhau mātāputrau ca nārada //

snānād babhūvatur ubhau gatapāpāv asaṃśayam
tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ dhautapāpaṃ pracakṣate //

pāpapraṇāśanaṃ nāma gālavaṃ ceti viśrutam
mahāpātakam alpaṃ vā tathā yac copapātakam
tat sarvaṃ nāśayed etad dhautapāpaṃ supuṇyadam //