Brahma Purana · Chapter 86

asti brahman mahātīrthaṃ cakratīrtham iti śrutam
tatra snānān naro bhaktyā harer lokam avāpnuyāt //

ekādaśyāṃ tu śuklāyām upoṣya pṛthivīpate
gaṇikāsaṃgame snātvā prāpnuyād akṣayaṃ padam //

purā tatra yathā vṛttaṃ tan me nigadataḥ śṛṇu
āsīd viśvadharo nāma vaiśyo bahudhanānvitaḥ //

uttare vayasi śreṣṭhas tasya putro 'bhavad ṛṣe
guṇavān rūpasaṃpanno vilāsī śubhadarśanaḥ //

prāṇebhyo 'pi priyaḥ putraḥ kāle pañcatvam āgataḥ
tathā dṛṣṭvā tu taṃ putraṃ daṃpatī duḥkhapīḍitau //

kurvāte sma tadā tena sahaiva maraṇe matim
hā putra hanta kālena pāpena sudurātmanā //

yauvane vartamāno 'pi nīto 'si guṇasāgara
āvayoś ca tathaiva tvaṃ prāṇebhyo 'pi sudurlabhaḥ //

itthaṃ tu ruditaṃ śrutvā daṃpatyoḥ karuṇaṃ yamaḥ
tyaktvā nijapuraṃ tūrṇaṃ kṛpayāviṣṭamānasaḥ //

godāvaryāḥ śubhe tīre sthito dhyāyañ janārdanam
api svalpena kālena prajā vṛddhāḥ samantataḥ //

iyata iti me pṛthvī kathyatāṃ kena pūritā
na kaścin mriyate jantur bhārākrāntā vasuṃdharā //

tato devī gatā tūrṇaṃ vasudhā munisattama
yatrāsti surasaṃyuktaḥ śakraḥ parapuraṃjayaḥ
dṛṣṭvā vasuṃdharām indraḥ praṇipatyedam abravīt //

kim āgamanakāryaṃ ta iti me pṛthvi kathyatām //

bhāreṇa guruṇā śakra pīḍitāhaṃ vinā vadham
kāraṇaṃ praṣṭum āyātā kim idaṃ kathyatāṃ mama //

iti śrutvā mahīvākyam indro vacanam abravīt //

kāraṇaṃ yadi nāma syāt tadānīṃ jñāyate mayā
surāṇāṃ hi patir yasmād ahaṃ sarvāsu medini //

atha pṛthvī tadā vākyaṃ śrutvā cāha śacīpatim
yama ādiśyatāṃ tarhi yathā saṃharate prajāḥ //

iti śrutvā vaco mahyā ādiṣṭāḥ siddhakiṃnarāḥ
yamasyānayane śīghraṃ mahendreṇa mahāmune //

tatas te satvaraṃ yātāḥ sarve vaivasvataṃ puram
naivāpaśyan yamaṃ tatra te siddhāḥ saha kiṃnaraiḥ
tathāgatya punar vegād vārttā śakre niveditā //

yamo yamapure nātha asmābhir nāvalokitaḥ
mahatāpi suyatnena vīkṣyamāṇaḥ samantataḥ //

iti śrutvā vacas teṣāṃ pṛṣṭaḥ śakreṇa vai tadā
savitā sa pitā tasya yamaḥ kutrāsta ity atha //

śakra godāvarītīre kṛtānto vartate 'dhunā
caraṃs tatra tapas tīvraṃ na jāne kiṃ nu kāraṇam //

iti śrutvā vaco bhānoḥ śakraḥ śaṅkām upāviśat //

aho kaṣṭaṃ mahākaṣṭaṃ naṣṭā me suranāthatā
godāvaryāṃ tapaḥ kuryād yamo vai duṣṭaceṣṭitaḥ
jighṛkṣur matpadaṃ nūnaṃ devā iti matir mama //

ity uktvā sahasendreṇa āhūtaś cāpsarogaṇaḥ //

kā bhavatīṣu kālasya sthitasya tapasi dviṣaḥ
tapaḥpraṇāśane śaktā iti me śīghram ucyatām //

iti śakravacaḥ śrutvā noce kāpi mahāmune
atha śakraḥ prakopeṇa pratyuvācāpsarogaṇam //

uttaraṃ nābravīt kiṃcid yāmas tarhi vayaṃ svayam
sajjā bhavantu vibudhāḥ sainyair āyāntu mā ciram
ghātayāmo vayaṃ śatruṃ tapasā svargakāmukam //

ity ukte sati devānāṃ senā prādurbabhūva ha
itīndrahṛdayaṃ jñātvā hariṇā lokadhāriṇā //

preṣitaṃ cakriṇā cakraṃ rakṣaṇāya yamasya hi
cakraṃ yatrābhavat tatra cakratīrtham anuttamam //

athendraṃ menakā prāha śaṅkiteti vacas tadā //

kālāvalokane nālaṃ kācid asti sureśvara
maraṇaṃ ca varaṃ deva bhavato na yamāt punaḥ //

rūpayauvanamatteyaṃ gaṇikāyācanaṃ prabho
preṣaṇaṃ tat prayacchaiṣā svāmitvaṃ manyate tvayā //

iti śrutvā vacas tasyāḥ śakraḥ suravareśvaraḥ
ādideśābalāṃ kṣāmāṃ satkṛtya gaṇikāṃ tathā //

gaṇike gaccha me kāryaṃ kuru sundari mā ciram
kṛtakṛtyāgatā bhūyo vallabhā me yathā śacī //

ity ākarṇya vacaḥ śakrād utpatya gaṇikā diśaḥ
kṣaṇena yamasāṃnidhyam āyātā cārurūpiṇī //

yamāntikam anuprāptā dyotayantī diśo daśa
salīlaṃ lalitaṃ bālā jagau hindolakaṅkalam //

tataś cacāla kālasya mano lolaṃ calācalam
athonmīlya yamo netre kāmapāvakapūrite //

tasyāṃ vyāpārayām āsa śreyaḥśatrau mahāmune
tato vilīya sā sadyaḥ sarittvam agamat tadā //

gautamyāṃ tu samāgamya gaṇikāgaṇakiṃkaraiḥ
gīyamānā gatā svarge tasya tīrthaprabhāvataḥ //

gacchantīṃ gaṇikāṃ dṛṣṭvā vimānasthāṃ divaṃ prati
vismayaṃ paramaṃ prāptaḥ kālas taralalocanaḥ
athādityena cāgatya evam ukto yamas tadā //

kuru putra nijaṃ karma prajānāṃ tvaṃ parikṣayam
paśya vātaṃ sadā vāntaṃ sṛjantaṃ vedhasaṃ prajāḥ
paryaṭantaṃ trilokīṃ māṃ vahantīṃ vasudhāṃ prajāḥ //

iti śrutvā yamo vākyaṃ pitur vacanam abravīt //

etan na garhitaṃ karma kuryām aham idaṃ dhruvam
karmaṇy asmin mahākrūre samādeṣṭuṃ na vārhasi //

iti śrutvā ca tad vākyaṃ bhānur vacanam abravīt
kiṃ nāma garhitaṃ karma tava kartum alaṃ yama //

kiṃ na dṛṣṭā tvayā yāntī gaṇikā gaṇakiṃkaraiḥ
gīyamānā divaṃ sadyo gautamītoyam āplutā //

tvayā cātra tapas tīvraṃ kṛtaṃ putra suduṣkaram
naivāntaṃ tasya paśyāmi tasmād gaccha nijaṃ puram //

ity uktvā bhagavān bhānus tatra snātvā gato divam
yamo 'pi saṃgame snātvā tato nijapuraṃ yayau //

bhūtahāpi tataḥ śaṅkāṃ tatyāja ca mahāmune
tathā dṛṣṭvā yamaṃ yāntaṃ cakre cakraṃ prayāṇakam //

bhagavān yatra govindo vanamālāvibhūṣitaḥ
iti yaḥ śṛṇuyān martyaḥ paṭhed vāpi samāhitaḥ //

āpadas tasya naśyanti dīrgham āyur avāpnuyāt //