Brahma Purana · Chapter 75

kailāsaśikharaṃ gatvā gautamo bhagavān ṛṣiḥ
kiṃ cakāra tapo vāpi kāṃ cakre stutim uttamām //

giriṃ gatvā tato vatsa vācaṃ saṃyamya gautamaḥ
āstīrya sa kuśān prājñaḥ kailāse parvatottame //

upaviśya śucir bhūtvā stotraṃ cedaṃ tato jagau
apatat puṣpavṛṣṭiś ca stūyamāne maheśvare //

bhogārthināṃ bhogam abhīpsitaṃ ca dātuṃ mahānty aṣṭavapūṃṣi dhatte
somo janānāṃ guṇavanti nityaṃ devaṃ mahādevam iti stuvanti

kartuṃ svakīyair viṣayaiḥ sukhāni bhartuṃ samastaṃ sacarācaraṃ ca
saṃpattaye hy asya vivṛddhaye ca mahīmayaṃ rūpam itīśvarasya

sṛṣṭeḥ sthiteḥ saṃharaṇāya bhūmer ādhāram ādhātum apāṃ svarūpam
bheje śivaḥ śāntatanur janānāṃ sukhāya dharmāya jagat pratiṣṭhitam

kālavyavasthām amṛtasravaṃ ca jīvasthitiṃ sṛṣṭim atho vināśanam
mudaṃ prajānāṃ sukham unnatiṃ ca cakre 'rkacandrāgnimayaṃ śarīram

vṛddhiṃ gatiṃ śaktim athākṣarāṇi jīvavyavasthāṃ mudam apy anekām
sraṣṭuṃ kṛtaṃ vāyur itīśarūpaṃ tvaṃ vetsi nūnaṃ bhagavan bhavantam

bhedair vinā naiva kṛtir na dharmo nātmīyam anyan na diśo 'ntarikṣam
dyāvāpṛthivyau na ca bhuktimuktī tasmād idaṃ vyomavapus taveśa

dharmaṃ vyavasthāpayituṃ vyavasya ṛksāmaśāstrāṇi yajuś ca śākhāḥ
loke ca gāthāḥ smṛtayaḥ purāṇam ityādiśabdātmakatām upaiti

yaṣṭā kratur yāny api sādhanāni ṛtvikpradeśaṃ phaladeśakālāḥ
tvam eva śaṃbho paramārthatattvaṃ vadanti yajñāṅgamayaṃ vapus te

kartā pradātā pratibhūḥ pradānaṃ sarvajñasākṣī puruṣaḥ paraś ca
pratyātmabhūtaḥ paramārtharūpas tvam eva sarvaṃ kim u vāgvilāsaiḥ

na vedaśāstrair gurubhiḥ pradiṣṭo na nāsi buddhyādibhir apradhṛṣyaḥ
ajo 'prameyaḥ śivaśabdavācyas tvam asti satyaṃ bhagavan namas te

ātmaikatāṃ svaprakṛtiṃ kadācid aikṣac chivaḥ saṃpad iyaṃ mameti
pṛthak tadaivābhavad apratarkya acintyaprabhāvo bahuviśvamūrtiḥ

bhāve 'bhivṛddhā ca bhave bhave ca svakāraṇaṃ kāraṇam āsthitā ca
nityā śivā sarvasulakṣaṇā vā vilakṣaṇā viśvakarasya śaktiḥ

utpādanaṃ saṃsthitir annavṛddhi layāḥ satāṃ yatra sanātanās te
ekaiva mūrtir na samasti kiṃcid asādhyam asyā dayitā harasya

yadartham annāni dhanāni jīvā yacchanti kurvanti tapāṃsi dharmān
sāpīyam ambā jagato janitrī priyā tu somasya mahāsukīrtiḥ

yad īkṣitaṃ kāṅkṣati vāsavo 'pi yannāmato maṅgalam āpnuyāc ca
yā vyāpya viśvaṃ vimalīkaroti somā sadā somasamānarūpā

brahmādijīvasya carācarasya buddhyakṣicaitanyamanaḥsukhāni
yasyāḥ prasādāt phalavanti nityaṃ vāgīśvarī lokaguroḥ suramyā

caturmukhasyāpi mano malīnaṃ kim anyajantor iti cintya mātā
gaṅgāvatāraṃ vividhair upāyaiḥ sarvaṃ jagat pāvayituṃ cakāra

śrutīḥ samālakṣya haraprabhutvaṃ viśvasya lokaḥ sakalaiḥ pramāṇaiḥ
kṛtvā ca dharmān bubhuje ca bhogān vibhūtir eṣā tu sadāśivasya

kāryakriyākārakasādhanānāṃ vedoditānām atha laukikānām
yat sādhyam utkṛṣṭatamaṃ priyaṃ ca proktā ca sā siddhir anādikartuḥ

dhyātvā varaṃ brahma paraṃ pradhānaṃ yat sārabhūtaṃ yad upāsitavyam
yat prāpya muktā na punar bhavanti sadyogino muktir umāpatiḥ saḥ

yathā yathā śaṃbhur ameyamāyā rūpāṇi dhatte jagato hitāya
tadyogayogyāni tathaiva dhatse pativratātvaṃ tvayi mātar evam

ity evaṃ stuvatas tasya purastād vṛṣabhadhvajaḥ
umayā sahitaḥ śrīmān gaṇeśādigaṇair vṛtaḥ //

sākṣād āgatya taṃ śaṃbhuḥ prasanno vākyam abravīt //

kiṃ te gautama dāsyāmi bhaktistotravrataiḥ śubhaiḥ
parituṣṭo 'smi yācasva devānām api duṣkaram //

iti śrutvā jaganmūrter vākyaṃ vākyaviśāradaḥ
harṣabāṣpaparītāṅgo gautamaḥ paryacintayat //

aho daivam aho dharmo hy aho vai viprapūjanam
aho lokagatiś citrā aho dhātar namo 'stu te //

jaṭāsthitāṃ śubhāṃ gaṅgāṃ dehi me tridaśārcita
yadi tuṣṭo 'si deveśa trayīdhāma namo 'stu te //

trayāṇām upakārārthaṃ lokānāṃ yācitaṃ tvayā
ātmanas tūpakārāya tad yācasvākutobhayaḥ //

stotreṇānena ye bhaktās tvāṃ ca devīṃ stuvanti vai
sarvakāmasamṛddhāḥ syur etad dhi varayāmy aham //

evam astv iti deveśaḥ parituṣṭo 'bravīd vacaḥ
anyān api varān matto yācasva vigatajvaraḥ //

evam uktas tu harṣeṇa gautamaḥ prāha śaṃkaram //

imāṃ devīṃ jaṭāsaṃsthāṃ pāvanīṃ lokapāvanīm
tava priyāṃ jagannātha utsṛja brahmaṇo girau //

sarvāsāṃ tīrthabhūtā tu yāvad gacchati sāgaram
brahmahatyādipāpāni manovākkāyikāni ca //

snānamātreṇa sarvāṇi vilayaṃ yāntu śaṃkara
candrasūryoparāge ca ayane viṣuve tathā //

saṃkrāntau vaidhṛtau puṇya tīrtheṣv anyeṣu yat phalam
asyās tu smaraṇād eva tat puṇyaṃ jāyatāṃ hara //

ślāghyaṃ kṛte tapaḥ proktaṃ tretāyāṃ yajñakarma ca
dvāpare yajñadāne ca dānam eva kalau yuge //

yugadharmāś ca ye sarve deśadharmās tathaiva ca
deśakālādisaṃyoge yo dharmo yatra śasyate //

yad anyatra kṛtaṃ puṇyaṃ snānadānādisaṃyamaiḥ
asyās tu smaraṇād eva tat puṇyaṃ jāyatāṃ hara //

yatra yatra tv iyaṃ yāti yāvat sāgaragāminī
tatra tatra tvayā bhāvyam eṣa cāstu varo varaḥ //

yojanānāṃ tūpari tu daśa yāvac ca saṃkhyayā
tadantarapraviṣṭānāṃ mahāpātakinām api //

tat pitṝṇāṃ ca teṣāṃ ca snānāyāgacchatāṃ śiva
snāne cāpy antare mṛtyor muktibhājo bhavantu vai //

ekataḥ sarvatīrthāni svargamartyarasātale
eṣā tebhyo viśiṣṭā tu alaṃ śaṃbho namo 'stu te //

tad gautamavacaḥ śrutvā tathāstv ity abravīc chivaḥ
asyāḥ parataraṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati //

satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ vede ca pariniṣṭhitam
sarveṣāṃ gautamī puṇyā ity uktvāntaradhīyata //

tato gate bhagavati lokapūjite tadājñayā pūrṇabalaḥ sa gautamaḥ
jaṭāṃ samādāya saridvarāṃ tāṃ surair vṛto brahmagiriṃ viveśa

tatas tu gautame prāpte jaṭām ādāya nārada
puṣpavṛṣṭir abhūt tatra samājagmuḥ sureśvarāḥ //

ṛṣayaś ca mahābhāgā brāhmaṇāḥ kṣatriyās tathā
jayaśabdena taṃ vipraṃ pūjayanto mudānvitāḥ //