Brahma Purana · Chapter 31

ādityamūlam akhilaṃ trailokyaṃ munisattamāḥ
bhavaty asmāj jagat sarvaṃ sadevāsuramānuṣam //

rudropendramahendrāṇāṃ viprendratridivaukasām
mahādyutimatāṃ caiva tejo 'yaṃ sārvalaukikam //

sarvātmā sarvalokeśo devadevaḥ prajāpatiḥ
sūrya eva trilokasya mūlaṃ paramadaivatam //

agnau prāstāhutiḥ samyag ādityam upatiṣṭhate
ādityāj jāyate vṛṣṭir vṛṣṭer annaṃ tataḥ prajāḥ //

sūryāt prasūyate sarvaṃ tatra caiva pralīyate
bhāvābhāvau hi lokānām ādityān niḥsṛtau purā //

etat tu dhyānināṃ dhyānaṃ mokṣaś cāpy eṣa mokṣiṇām
tatra gacchanti nirvāṇaṃ jāyante 'smāt punaḥ punaḥ //

kṣaṇā muhūrtā divasā niśā pakṣāś ca nityaśaḥ
māsāḥ saṃvatsarāś caiva ṛtavaś ca yugāni ca //

athādityād ṛte hy eṣāṃ kālasaṃkhyā na vidyate
kālād ṛte na niyamo nāgnau viharaṇakriyā //

ṛtūnām avibhāgaś ca tataḥ puṣpaphalaṃ kutaḥ
kuto vai sasyaniṣpattis tṛṇauṣadhigaṇaḥ kutaḥ //

abhāvo vyavahārāṇāṃ jantūnāṃ divi ceha ca
jagatprabhāvād viśate bhāskarād vāritaskarāt //

nāvṛṣṭyā tapate sūryo nāvṛṣṭyā pariśuṣyati
nāvṛṣṭyā paridhiṃ dhatte vāriṇā dīpyate raviḥ //

vasante kapilaḥ sūryo grīṣme kāñcanasaṃnibhaḥ
śveto varṣāsu varṇena pāṇḍuḥ śaradi bhāskaraḥ //

hemante tāmravarṇābhaḥ śiśire lohito raviḥ
iti varṇāḥ samākhyātāḥ sūryasya ṛtusaṃbhavāḥ //

ṛtusvabhāvavarṇaiś ca sūryaḥ kṣemasubhikṣakṛt
athādityasya nāmāni sāmānyāni dvijottamāḥ //

dvādaśaiva pṛthaktvena tāni vakṣyāmy aśeṣataḥ
ādityaḥ savitā sūryo mihiro 'rkaḥ prabhākaraḥ //

mārtaṇḍo bhāskaro bhānuś citrabhānur divākaraḥ
ravir dvādaśabhis teṣāṃ jñeyaḥ sāmānyanāmabhiḥ //

viṣṇur dhātā bhagaḥ pūṣā mitrendrau varuṇo 'ryamā
vivasvān aṃśumāṃs tvaṣṭā parjanyo dvādaśaḥ smṛtaḥ //

ity ete dvādaśādityāḥ pṛthaktvena vyavasthitāḥ
uttiṣṭhanti sadā hy ete māsair dvādaśabhiḥ kramāt //

viṣṇus tapati caitre tu vaiśākhe cāryamā tathā
vivasvāñ jyeṣṭhamāse tu āṣāḍhe cāṃśumān smṛtaḥ //

parjanyaḥ śrāvaṇe māsi varuṇaḥ prauṣṭhasaṃjñake
indra āśvayuje māsi dhātā tapati kārttike //

mārgaśīrṣe tathā mitraḥ pauṣe pūṣā divākaraḥ
māghe bhagas tu vijñeyas tvaṣṭā tapati phālgune //

śatair dvādaśabhir viṣṇū raśmibhir dīpyate sadā
dīpyate gosahasreṇa śataiś ca tribhir aryamā //

dviḥsaptakair vivasvāṃs tu aṃśumān pañcabhis tribhiḥ
vivasvān iva parjanyo varuṇaś cāryamā tathā //

mitravad bhagavāṃs tvaṣṭā sahasreṇa śatena ca
indras tu dviguṇaiḥ ṣaḍbhir dhātaikādaśabhiḥ śataiḥ //

sahasreṇa tu mitro vai pūṣā tu navabhiḥ śataiḥ
uttaropakrame 'rkasya vardhante raśmayas tathā //

dakṣiṇopakrame bhūyo hrasante sūryaraśmayaḥ
evaṃ raśmisahasraṃ tu sūryalokād anugraham //

evaṃ nāmnāṃ caturviṃśad eka eṣāṃ prakīrtitaḥ
vistareṇa sahasraṃ tu punar anyat prakīrtitam //

ye tannāmasahasreṇa stuvanty arkaṃ prajāpate
teṣāṃ bhavati kiṃ puṇyaṃ gatiś ca parameśvara //

śṛṇudhvaṃ muniśārdūlāḥ sārabhūtaṃ sanātanam
alaṃ nāmasahasreṇa paṭhann evaṃ stavaṃ śubham //

yāni nāmāni guhyāni pavitrāṇi śubhāni ca
tāni vaḥ kīrtayiṣyāmi śṛṇudhvaṃ bhāskarasya vai //

vikartano vivasvāṃś ca mārtaṇḍo bhāskaro raviḥ
lokaprakāśakaḥ śrīmāṃl lokacakṣur maheśvaraḥ //

lokasākṣī trilokeśaḥ kartā hartā tamisrahā
tapanas tāpanaś caiva śuciḥ saptāśvavāhanaḥ //

gabhastihasto brahmā ca sarvadevanamaskṛtaḥ
ekaviṃśati ity eṣa stava iṣṭaḥ sadā raveḥ //

śarīrārogyadaś caiva dhanavṛddhiyaśaskaraḥ
stavarāja iti khyātas triṣu lokeṣu viśrutaḥ //

ya etena dvijaśreṣṭhā dvisaṃdhye 'stamanodaye
stauti sūryaṃ śucir bhūtvā sarvapāpaiḥ pramucyate //

mānasaṃ vācikaṃ vāpi dehajaṃ karmajaṃ tathā
ekajapyena tat sarvaṃ naśyaty arkasya saṃnidhau //

ekajapyaś ca homaś ca saṃdhyopāsanam eva ca
dhūpamantrārghyamantraś ca balimantras tathaiva ca //

annapradāne dāne ca praṇipāte pradakṣiṇe
pūjito 'yaṃ mahāmantraḥ sarvapāpaharaḥ śubhaḥ //

tasmād yūyaṃ prayatnena stavenānena vai dvijāḥ
stuvīdhvaṃ varadaṃ devaṃ sarvakāmaphalapradam //