Brahma Purana · Chapter 226

śrutvaivaṃ sā jaganmātā bhartur vacanam āditaḥ
hṛṣṭā babhūva suprītā vismitā ca tadā dvijāḥ //

ye tatrāsan munivarās tripurāreḥ samīpataḥ
tīrthayātrāprasaṅgena gatās tasmin girau dvijāḥ //

te 'pi saṃpūjya taṃ devaṃ śūlapāṇiṃ praṇamya ca
papracchuḥ saṃśayaṃ caiva lokānāṃ hitakāmyayā //

trilocana namas te 'stu dakṣakratuvināśana
pṛcchāmas tvāṃ jagannātha saṃśayaṃ hṛdi saṃsthitam //

saṃsāre 'smin mahāghore bhairave lomaharṣaṇe
bhramanti suciraṃ kālaṃ puruṣāś cālpamedhasaḥ //

yenopāyena mucyante janmasaṃsārabandhanāt
brūhi tac chrotum icchāmaḥ paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ //

karmapāśanibaddhānāṃ narāṇāṃ duḥkhabhāginām
nānyopāyaṃ prapaśyāmi vāsudevāt paraṃ dvijāḥ //

ye pūjayanti taṃ devaṃ śaṅkhacakragadādharam
vāṅmanaḥkarmabhiḥ samyak te yānti paramāṃ gatim //

kiṃ teṣāṃ jīviteneha paśuvac ceṣṭitena ca
yeṣāṃ na pravaṇaṃ cittaṃ vāsudeve jaganmaye //

pinākin bhaganetraghna sarvalokanamaskṛta
māhātmyaṃ vāsudevasya śrotum icchāma śaṃkara //

pitāmahād api varaḥ śāśvataḥ puruṣo hariḥ
kṛṣṇo jāmbūnadābhāso vyabhre sūrya ivoditaḥ //

daśabāhur mahātejā devatāriniṣūdanaḥ
śrīvatsāṅko hṛṣīkeśaḥ sarvadaivatayūthapaḥ //

brahmā tasyodarabhavas tasyāhaṃ ca śirobhavaḥ
śiroruhebhyo jyotīṃṣi romabhyaś ca surāsurāḥ //

ṛṣayo dehasaṃbhūtās tasya lokāś ca śāśvatāḥ
pitāmahagṛhaṃ sākṣāt sarvadevagṛhaṃ ca saḥ //

so 'syāḥ pṛthivyāḥ kṛtsnāyāḥ sraṣṭā tribhuvaneśvaraḥ
saṃhartā caiva bhūtānāṃ sthāvarasya carasya ca //

sa hi devadevaḥ sākṣād devanāthaḥ paraṃtapaḥ
sarvajñaḥ sarvasaṃsraṣṭā sarvagaḥ sarvatomukhaḥ //

na tasmāt paramaṃ bhūtaṃ triṣu lokeṣu kiṃcana
sanātano mahābhāgo govinda iti viśrutaḥ //

sa sarvān pārthivān saṃkhye ghātayiṣyati mānadaḥ
surakāryārtham utpanno mānuṣyaṃ vapur āsthitaḥ //

nahi devagaṇāḥ śaktās trivikramavinākṛtāḥ
bhuvane devakāryāṇi kartuṃ nāyakavarjitaḥ //

nāyakaḥ sarvabhūtānāṃ sarvabhūtanamaskṛtaḥ
etasya devanāthasya kāryasya ca parasya ca //

brahmabhūtasya satataṃ brahmarṣiśaraṇasya ca
brahmā vasati nābhisthaḥ śarīre 'haṃ ca saṃsthitaḥ //

sarvāḥ sukhaṃ saṃsthitāś ca śarīre tasya devatāḥ
sa devaḥ puṇḍarīkākṣaḥ śrīgarbhaḥ śrīsahoṣitaḥ //

śārṅgacakrāyudhaḥ khaḍgī sarvanāgaripudhvajaḥ
uttamena suśīlena śaucena ca damena ca //

parākrameṇa vīryeṇa vapuṣā darśanena ca
ārohaṇapramāṇena vīryeṇārjavasaṃpadā //

ānṛśaṃsyena rūpeṇa balena ca samanvitaḥ
astraiḥ samuditaḥ sarvair divyair adbhutadarśanaiḥ //

yogamāyāsahasrākṣo virūpākṣo mahāmanāḥ
vācā mitrajanaślāghī jñātibandhujanapriyaḥ //

kṣamāvāṃś cānahaṃvādī sa devo brahmadāyakaḥ
bhayahartā bhayārtānāṃ mitrānandavivardhanaḥ //

śaraṇyaḥ sarvabhūtānāṃ dīnānāṃ pālane rataḥ
śrutavān atha saṃpannaḥ sarvabhūtanamaskṛtaḥ //

samāśritānām upakṛc chatrūṇāṃ bhayakṛt tathā
nītijño nītisaṃpanno brahmavādī jitendriyaḥ //

bhavārtham eva devānāṃ buddhyā paramayā yutaḥ
prājāpatye śubhe mārge mānave dharmasaṃskṛte //

samutpatsyati govindo manor vaṃśe mahātmanaḥ
aṃśo nāma manoḥ putro hy antardhāmā tataḥ param //

antardhāmno havirdhāmā prajāpatir aninditaḥ
prācīnabarhir bhavitā havirdhāmnaḥ suto dvijāḥ //

tasya pracetaḥpramukhā bhaviṣyanti daśātmajāḥ
prācetasas tathā dakṣo bhaviteha prajāpatiḥ //

dākṣāyaṇyas tathādityo manur ādityatas tataḥ
manoś ca vaṃśaja ilā sudyumnaś ca bhaviṣyati //

budhāt purūravāś cāpi tasmād āyur bhaviṣyati
nahuṣo bhavitā tasmād yayātis tasya cātmajaḥ //

yadus tasmān mahāsattvaḥ kroṣṭā tasmād bhaviṣyati
kroṣṭuś caiva mahān putro vṛjinīvān bhaviṣyati //

vṛjinīvataś ca bhavitā uṣaṅgur aparājitaḥ
uṣaṅgor bhavitā putraḥ śūraś citrarathas tathā //

tasya tv avarajaḥ putraḥ śūro nāma bhaviṣyati
teṣāṃ vikhyātavīryāṇāṃ cāritraguṇaśālinām //

yajvināṃ ca viśuddhānāṃ vaṃśe brāhmaṇasattamāḥ
sa śūraḥ kṣatriyaśreṣṭho mahāvīryo mahāyaśāḥ //

svavaṃśavistārakaraṃ janayiṣyati mānadam
vasudevam iti khyātaṃ putram ānakadundubhim //

tasya putraś caturbāhur vāsudevo bhaviṣyati
dātā brāhmaṇasatkartā brahmabhūto dvijapriyaḥ //

rājño baddhān sa sarvān vai mokṣayiṣyati yādavaḥ
jarāsaṃdhaṃ tu rājānaṃ nirjitya girigahvare //

sarvapārthivaratnāḍhyo bhaviṣyati sa vīryavān
pṛthivyām apratihato vīryeṇāpi bhaviṣyati //

vikrameṇa ca saṃpannaḥ sarvapārthivapārthivaḥ
śūraḥ saṃhanano bhūto dvārakāyāṃ vasan prabhuḥ //

pālayiṣyati gāṃ devīṃ vinirjitya durāśayān
taṃ bhavantaḥ samāsādya brāhmaṇair arhaṇair varaiḥ //

arcayantu yathānyāyaṃ brahmāṇam iva śāśvatam
yo hi māṃ draṣṭum iccheta brahmāṇaṃ ca pitāmaham //

draṣṭavyas tena bhagavān vāsudevaḥ pratāpavān
dṛṣṭe tasminn ahaṃ dṛṣṭo na me 'trāsti vicāraṇā //

pitāmaho vāsudeva iti vitta tapodhanāḥ
sa yasya puṇḍarīkākṣaḥ prītiyukto bhaviṣyati //

tasya devagaṇaḥ prīto brahmapūrvo bhaviṣyati
yas tu taṃ mānavo loke saṃśrayiṣyati keśavam //

tasya kīrtir yaśaś caiva svargaś caiva bhaviṣyati
dharmāṇāṃ deśikaḥ sākṣād bhaviṣyati sa dharmavān //

dharmavidbhiḥ sa deveśo namaskāryaḥ sadācyutaḥ
dharma eva sadā hi syād asminn abhyarcite vibhau //

sa hi devo mahātejāḥ prajāhitacikīrṣayā
dharmārthaṃ puruṣavyāghra ṛṣikoṭīḥ sasarja ca //

tāḥ sṛṣṭās tena vidhinā parvate gandhamādane
sanatkumārapramukhās tiṣṭhanti tapasānvitāḥ //

tasmāt sa vāgmī dharmajño namasyo dvijapuṃgavāḥ
vandito hi sa vandeta mānito mānayīta ca //

dṛṣṭaḥ paśyed aharahaḥ saṃśritaḥ pratisaṃśrayet
arcitaś cārcayen nityaṃ sa devo dvijasattamāḥ //

evaṃ tasyānavadyasya viṣṇor vai paramaṃ tapaḥ
ādidevasya mahataḥ sajjanācaritaṃ sadā //

bhuvane 'bhyarcito nityaṃ devair api sanātanaḥ
abhayenānurūpeṇa prapadya tam anuvratāḥ //

karmaṇā manasā vācā sa namasyo dvijaiḥ sadā
yatnavadbhir upasthāya draṣṭavyo devakīsutaḥ //

eṣa vai vihito mārgo mayā vai munisattamāḥ
taṃ dṛṣṭvā sarvadeveśaṃ dṛṣṭāḥ syuḥ surasattamāḥ //

mahāvarāhaṃ taṃ devaṃ sarvalokapitāmaham
ahaṃ caiva namasyāmi nityam eva jagatpatim //

tatra ca tritayaṃ dṛṣṭaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ
samastā hi vayaṃ devās tasya dehe vasāmahe //

tasyaiva cāgrajo bhrātā sitādrinicayaprabhaḥ
halī bala iti khyāto bhaviṣyati dharādharaḥ //

triśirās tasya devasya dṛṣṭo 'nanta iti prabhoḥ
suparṇo yasya vīryeṇa kaśyapasyātmajo balī //

antaṃ naivāśakad draṣṭuṃ devasya paramātmanaḥ
sa ca śeṣo vicarate parayā vai mudā yutaḥ //

antarvasati bhogena parirabhya vasuṃdharām
ya eṣa viṣṇuḥ so 'nanto bhagavān vasudhādharaḥ //

yo rāmaḥ sa hṛṣīkeśo 'cyutaḥ sarvadharādharaḥ
tāv ubhau puruṣavyāghrau divyau divyaparākramau //

draṣṭavyau mānanīyau ca cakralāṅgaladhāriṇau
eṣa vo 'nugrahaḥ prokto mayā puṇyas tapodhanāḥ
tad bhavanto yaduśreṣṭhaṃ pūjayeyuḥ prayatnataḥ //