Brahma Purana · Chapter 19

uttareṇa samudrasya himādreś caiva dakṣiṇe
varṣaṃ tad bhārataṃ nāma bhāratī yatra saṃtatiḥ //

navayojanasāhasro vistāraś ca dvijottamāḥ
karmabhūmir iyaṃ svargam apavargaṃ ca pṛcchatām //

mahendro malayaḥ sahyaḥ śuktimān ṛkṣaparvataḥ
vindhyaś ca pāriyātraś ca saptātra kulaparvatāḥ //

ataḥ saṃprāpyate svargo muktim asmāt prayāti vai
tiryaktvaṃ narakaṃ cāpi yānty ataḥ puruṣā dvijāḥ //

itaḥ svargaś ca mokṣaś ca madhyaṃ cānte ca gacchati
na khalv anyatra martyānāṃ karma bhūmau vidhīyate //

bhāratasyāsya varṣasya nava bhedān niśāmaya
indradvīpaḥ kasetumāṃs tāmraparṇo gabhastimān //

nāgadvīpas tathā saumyo gandharvas tv atha vāruṇaḥ
ayaṃ tu navamas teṣāṃ dvīpaḥ sāgarasaṃvṛtaḥ //

yojanānāṃ sahasraṃ ca dvīpo 'yaṃ dakṣiṇottarāt
pūrve kirātās tiṣṭhanti paścime yavanāḥ sthitāḥ //

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā madhye śūdrāś ca bhāgaśaḥ
ijyāyuddhavaṇijyādya vṛttimanto vyavasthitāḥ //

śatadrucandrabhāgādyā himavatpādaniḥsṛtāḥ
vedasmṛtimukhāś cānyāḥ pāriyātrodbhavā mune //

narmadāsuramādyāś ca nadyo vindhyaviniḥsṛtāḥ
tāpīpayoṣṇīnirvindhyā kāverīpramukhā nadīḥ //

ṛkṣapādodbhavā hy etāḥ śrutāḥ pāpaṃ haranti yāḥ
godāvarībhīmarathī kṛṣṇaveṇyādikās tathā //

sahyapādodbhavā nadyaḥ smṛtāḥ pāpabhayāpahāḥ
kṛtamālātāmraparṇī pramukhā malayodbhavāḥ //

trisāṃdhyarṣikulyādyā mahendraprabhavāḥ smṛtāḥ
ṛṣikulyākumārādyāḥ śuktimatpādasaṃbhavāḥ //

āsāṃ nadyupanadyaś ca santy anyās tu sahasraśaḥ
tāsv ime kurupañcāla madhyadeśādayo janāḥ //

pūrvadeśādikāś caiva kāmarūpanivāsinaḥ
pauṇḍrāḥ kaliṅgā magadhā dākṣiṇātyāś ca sarvaśaḥ //

tathā parāntyāḥ saurāṣṭrāḥ śūdrābhīrās tathārbudāḥ
mārukā mālavāś caiva pāriyātranivāsinaḥ //

sauvīrāḥ saindhavāpannāḥ śālvāḥ śākalavāsinaḥ
madrārāmās tathāmbaṣṭhāḥ pārasīkādayas tathā //

āsāṃ pibanti salilaṃ vasanti saritāṃ sadā
samopetā mahābhāga hṛṣṭapuṣṭajanākulāḥ //

vasanti bhārate varṣe yugāny atra mahāmune
kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kaliś cānyatra na kvacit //

tapas tapyanti yatayo juhvate cātra yajvinaḥ
dānāni cātra dīyante paralokārtham ādarāt //

puruṣair yajñapuruṣo jambūdvīpe sadejyate
yajñair yajñamayo viṣṇur anyadvīpeṣu cānyathā //

atrāpi bhārataṃ śreṣṭhaṃ jambūdvīpe mahāmune
yato hi karmabhūr eṣā yato 'nyā bhogabhūmayaḥ //

atra janmasahasrāṇāṃ sahasrair api sattama
kadācil labhate jantur mānuṣyaṃ puṇyasaṃcayan //

gāyanti devāḥ kila gītakāni dhanyās tu ye bhāratabhūmibhāge
svargāpavargāspadahetubhūte bhavanti bhūyaḥ puruṣā manuṣyāḥ

karmāṇy asaṃkalpitatatphalāni saṃnyasya viṣṇau paramātmarūpe
avāpya tāṃ karmamahīm anante tasmiṃl layaṃ ye tv amalāḥ prayānti

jānīma no tatkūvayaṃ vilīne svargaprade karmaṇi dehabandham
prāpsyanti dhanyāḥ khalu te manuṣyā ye bhāratenendriyaviprahīnāḥ

navavarṣaṃ ca bho viprā jambūdvīpam idaṃ mayā
lakṣayojanavistāraṃ saṃkṣepāt kathitaṃ dvijāḥ //

jambūdvīpaṃ samāvṛtya lakṣayojanavistaraḥ
bho dvijā valayākāraḥ sthitaḥ kṣīrodadhir bahiḥ //