Brahma Purana · Chapter 167

vipratīrtham iti khyātaṃ tathā nārāyaṇaṃ viduḥ
tasyākhyānaṃ pravakṣyāmi śṛṇu vismayakārakam //

antarvedyāṃ dvijaḥ kaścid brāhmaṇo vedapāragaḥ
tasya putrā mahāprājñā guṇarūpadayānvitāḥ //

teṣāṃ kanīyān yo bhrātā śānto guṇagaṇair vṛtaḥ
āsandiva iti khyātaḥ sarvajñāno mahāmatiḥ //

vivāhāya pitā tasmāai āsandivāya yatnavān
etasminn antare rātrau suptaṃ taṃ dvijaputrakam //

aviṣṇusmaraṇaṃ saumya śiraskam asamāhitam
āsandivaṃ krūrarūpā rākṣasī kāmarūpiṇī //

tam ādāyāgamac chīghraṃ gautamyā dakṣiṇe taṭe
śrīgirer uttare pāre bahubrāhmaṇasevitam //

nagaraṃ dharmanilayaṃ lakṣmyā nilayam eva ca
tatra rājā bṛhatkīrtiḥ sarvakṣatraguṇānvitaḥ //

tasyāmitakṣemasubhikṣayuktaṃ niśāvasāne dvijaputrayuktā
sā rākṣasī tat puram āsasāda manojñarūpāṇi bibharti nityam

sā kāmarūpeṇa caraty aśeṣāṃ mahīm imāṃ tena samaṃ dvijena
godāvarīdakṣiṇatīrabhāge vṛddhākṛtis taṃ dvijam āha bhīmā

eṣā tu gaṅgā dvijamukhya saṃdhyā upāsyatāṃ vipravaraiḥ sametya
yathocitaṃ vipravarās tu kāle nopāsate yatnata eva saṃdhyām

nīcās ta evābhihitāḥ sureśair antyāvasāyipravarās ta ete
ahaṃ janitrī tava ceti vācyaṃ no ced idānīṃ tvam upaiṣi nāśam

madvākyakartāsi yadi dvijendra sukhaṃ kariṣye tava yat priyaṃ ca
punaś ca deśaṃ nilayaṃ gurūṃś ca saṃprāpayiṣye nanu satyam etat

sa prāha kā tvaṃ dvijapuṃgavo 'pi sovāca taṃ rākṣasī kāmarūpā
viśvāsayantī śapathair anekais taṃ bhrāntacittaṃ munirājaputram

kaṅkālinī nāma jagatprasiddhā vipro 'pi tām āha niveditaṃ yat
tad eva kartāsmi na saṃśayo 'tra yat tat priyaṃ vacmi karomi caiva

tad vipravacanaṃ śrutvā rākṣasī kāmarūpiṇī
vṛddhā tathāpi cārvaṅgī divyālaṃkārabhūṣaṇā //

dvijam ādāya sarvatra matsuto 'yaṃ guṇākaraḥ
evaṃ vadantī sarvatra yāti vakti karoti ca //

taṃ vipraṃ rūpasaubhāgya vayovidyāvibhūṣitam
tāṃ ca vṛddhāṃ guṇopetām asya māteti menire //

tatra dvijavaraḥ kaścit svāṃ kanyāṃ bhūṣaṇānvitām
rākṣasīṃ tāṃ puraskṛtya prādāt tasmai dvijātaye //

sā kanyā taṃ patiṃ prāpya kṛtārthāsmīty acintayat
sa dvijo 'pi guṇair yuktāṃ patnīṃ dṛṣṭvā suduḥkhitaḥ //

mām iyaṃ bhakṣayed eva rākṣasī pāparūpiṇī
kiṃ karomi kva gacchāmi kasyaitat kathayāmi vā //

mahat saṃkaṭam āpannaṃ rakṣayiṣyati ko 'tra mām
bhāryā mameyaṃ kalyāṇī guṇarūpavayoyutā
enām apy aśubhākasmād bhakṣayiṣyati rākṣasī //

etasminn antare tatra bhāryā sā guṇaśālinī
vṛddhāpy atidurādharṣā sā gatā kutracit tadā //

praśrayāvanatā bhūtvā bālā cāpi pativratā
bhartāraṃ duḥkhitaṃ jñātvā patiṃ prāha rahaḥ śanaiḥ //

kasmāt te duḥkham āpannaṃ svāmiṃs tattvaṃ vadasva me //

śanaiḥ provāca tāṃ bhāryāṃ yathāvat pūrvavistaram
kim akathyaṃ priye mitre kulīnāyāṃ ca yoṣiti //

bhartṛvākyaṃ niśamyedaṃ provāca vadatāṃ varā //

anātmanaḥ sarvato 'pi bhayam asti gṛheṣv api
kuto bhayaṃ hy ātmavatāṃ kiṃ punar gautamītaṭe //

vasatāṃ viṣṇubhaktānāṃ viraktānāṃ vivekinām
atra snātvā śucir bhūtvā stuhi devam anāmayam //

etad ākarṇya gaṅgāyāṃ snātvā vigatakalmaṣaḥ
tuṣṭāva gautamītīre dvijo nārāyaṇaṃ tathā //

tvam antarātmā jagato 'sya nātha tvam eva kartāsya mukunda hartā
tvaṃ pālakaḥ pālayase na dīnam anāthabandho narasiṃha kasmāt

śrutvaitat prārthanaṃ tasya jagacchokanivāraṇaḥ
nārāyaṇo 'pi tāṃ pāpāṃ nijaghāna sa rākṣasīm //

sudarśanena cakreṇa sahasrāreṇa bhāsvatā
tasmai prādād varān iṣṭān prāpayac ca guruṃ prabhuḥ //

tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ vipraṃ nārāyaṇaṃ viduḥ
snānadānena pūjādyair yatra sidhyati vāñchitam //