Brahma Purana · Chapter 144

paruṣṇīsaṃgamaṃ ceti tīrthaṃ trailokyaviśrutam
tasya svarūpaṃ vakṣyāmi śṛṇu pāpavināśanam //

atrir ārādhayām āsa brahmaviṣṇumaheśvarān
teṣu tuṣṭeṣu sa prāha putrā yūyaṃ bhaviṣyatha //

tathā caikā rūpavatī kanyā mama bhavet surāḥ
tathā putratvam āpus te brahmaviṣṇumaheśvarāḥ //

kanyāṃ ca janayām āsa śubhātreyīti nāmataḥ
dattaḥ somo 'tha durvāsāḥ putrās tasya mahātmanaḥ //

agner aṅgiraso jāto hy aṅgārair aṅgirā yataḥ
tasmād aṅgirase prādād ātreyīm atirociṣam //

agneḥ prabhāvāt paruṣam ātreyīṃ sarvadāvadat
ātreyy api ca śuśrūṣāṃ kurvatī sarvadābhavat //

tasyām āṅgirasā jātā mahābalaparākramāḥ
aṅgirāḥ paruṣaṃ vādīd ātreyīṃ nityam eva ca //

putrās tv āṅgirasā nityaṃ pitaraṃ śamayanti te
sā kadācid bhartṛvākyād udvignā paruṣākṣarāt
kṛtāñjalipuṭā dīnā prābravīc chvaśuraṃ gurum //

atrijāhaṃ havyavāha bhāryā tava sutasya vai
śuśrūṣaṇaparā nityaṃ putrāṇāṃ bhartur eva ca //

patir māṃ paruṣaṃ vakti vṛthaivodvīkṣate ruṣā
praśādhi māṃ surajyeṣṭha bhartāraṃ mama daivatam //

aṅgārebhyaḥ samudbhūto bhartā te hy aṅgirā ṛṣiḥ
yathā śānto bhaved bhadre tathā nītir vidhīyatām //

āgneyo 'gniṃ samāyāto tava bhartā varānane
tadā tvaṃ jalarūpeṇa plāvayethā madājñayā //

saheyaṃ paruṣaṃ vākyaṃ mā bhartāgniṃ samāviśet
bhartari pratikūlānāṃ yoṣitāṃ jīvanena kim //

iccheyaṃ śāntivākyāni bhartāraṃ labhate tathā //

agnis tv apsu śarīreṣu sthāvare jaṅgame tathā
tava bhartur ahaṃ dhāma nityaṃ ca janako mataḥ //

yo 'haṃ so 'ham iti jñātvā na cintāṃ kartum arhasi
kiṃ cāpo mātaro devyo hy agniḥ śvaśura ity api
iti buddhyā viniścitya mā viṣaṇṇā bhava snuṣe //

āpo jananya iti yad babhāṣe agner ahaṃ tava putrasya bhāryā
kathaṃ bhūtvā jananī cāpi bhāryā viruddham etaj jalarūpeṇa nātha

ādau tu patnī bharaṇāt tu bhāryā janes tu jāyā svaguṇaiḥ kalatram
ityādirūpāṇi bibharṣi bhadre kuruṣva vākyaṃ madudīritaṃ yat

yo 'syāṃ prajātaḥ sa tu putra eva sā tasya mātaiva na saṃśayo 'tra
tasmād vadanti śrutitattvavijñāḥ sā naiva yoṣit tanaye 'bhijāte

śvaśurasya tu tad vākyaṃ śrutvātreyī tadaiva tat
āgneyaṃ rūpam āpannam ambhasāplāvayat patim //

ubhau tau daṃpatī brahman saṃgatau gāṅgavāriṇā
śāntarūpadharau cobhau daṃpatī saṃbabhūvatuḥ //

lakṣmyā yukto yathā viṣṇur umayā śaṃkaro yathā
rohiṇyā ca yathā candras tathābhūn mithunaṃ tadā //

bhartāraṃ plāvayantī sā dadhārāmbumayaṃ vapuḥ
paruṣṇī ceti vikhyātā gaṅgayā saṃgatā nadī //

gośatārpaṇajaṃ puṇyaṃ paruṣṇīsnānato bhavet
tatra cāṅgirasāś cakrur yajñāṃś ca bahudakṣiṇān //

tatra trīṇi sahasrāṇi tīrthāny āhuḥ purāṇagāḥ
ubhayos tīrayos tāta pṛthag yāgaphalaṃ viduḥ //

teṣu snānaṃ ca dānaṃ ca vājapeyādhikaṃ matam
viśeṣatas tu gaṅgāyāḥ paruṣṇyā saha saṃgame //

snānadānādibhiḥ puṇyaṃ yat tad vaktuṃ na śakyate //