બ્રહ્મ પુરાણ · અધ્યાય 117

આત્મતીર્થમ્ ઇતિ ખ્યાતં ભુક્તિમુક્તિપ્રદં નૃણામ્
તસ્ય પ્રભાવં વક્ષ્યામિ યત્ર જ્ઞાનેશ્વરઃ શિવઃ ॥

દત્ત ઇત્ય્ અપિ વિખ્યાતઃ સો ઽત્રિપુત્રો હરપ્રિયઃ
દુર્વાસસઃ પ્રિયો ભ્રાતા સર્વજ્ઞાનવિશારદઃ
સ ગત્વા પિતરં પ્રાહ વિનયેન પ્રણમ્ય ચ ॥

બ્રહ્મજ્ઞાનં કથં મે સ્યાત્ કં પૃચ્છામિ ક્વ યામિ ચ ॥

તચ્ છ્રુત્વાત્રિઃ પુત્રવાક્યં ધ્યાત્વા વચનમ્ અબ્રવીત્ ॥

ગૌતમીં પુત્ર ગચ્છ ત્વં તત્ર સ્તુહિ મહેશ્વરમ્
સ તુ પ્રીતો યદૈવ સ્યાત્ તદા જ્ઞાનમ્ અવાપ્સ્યસિ ॥

તથેત્ય્ ઉક્ત્વા તદાત્રેયો ગઙ્ગાં ગત્વા શુચિર્ યતઃ
કૃતાઞ્જલિપુટો ભૂત્વા ભક્ત્યા તુષ્ટાવ શંકરમ્ ॥

સંસારકૂપે પતિતો ઽસ્મિ દૈવાન્ મોહેન ગુપ્તો ભવદુઃખપઙ્કે
અજ્ઞાનનામ્ના તમસાવૃતો ઽહં પરં ન વિન્દામિ સુરાધિનાથ

ભિન્નસ્ ત્રિશૂલેન બલીયસાહં પાપેન ચિન્તાક્ષુરપાટિતશ્ ચ
તપ્તો ઽસ્મિ પઞ્ચેન્દ્રિયતીવ્રતાપૈઃ શ્રાન્તો ઽસ્મિ સંતારય સોમનાથ

બદ્ધો ઽસ્મિ દારિદ્ર્યમયૈશ્ ચ બન્ધૈર્ હતો ઽસ્મિ રોગાનલતીવ્રતાપૈઃ
ક્રાન્તો ઽસ્મ્ય્ અહં મૃત્યુભુજંગમેન ભીતો ભૃશં કિં કરવાણિ શંભો

ભવાભવાભ્યામ્ અતિપીડિતો ઽહં તૃષ્ણાક્ષુધાભ્યાં ચ રજસ્તમોભ્યામ્
ઈદૃક્ષયા જરયા ચાભિભૂતઃ પશ્યાવસ્થાં કૃપયા મે ઽદ્ય નાથ

કામેન કોપેન ચ મત્સરેણ દમ્ભેન દર્પાદિભિર્ અપ્ય્ અનેકૈઃ
એકૈકશઃ કષ્ટગતો ઽસ્મિ વિદ્ધસ્ ત્વં નાથવદ્ વારય નાથ શત્રૂન્

કસ્યાપિ કશ્ચિત્ પતિતસ્ય પુંસો દુઃખપ્રણોદી ભવતીતિ સત્યમ્
વિના ભવન્તં મમ સોમનાથ કુત્રાપિ કારુણ્યવચો ઽપિ નાસ્તિ

તાવત્ સ કોપો ભયમોહદુઃખાન્ય્ અજ્ઞાનદારિદ્ર્યરુજસ્ તથૈવ
કામાદયો મૃત્યુર્ અપીહ યાવન્ નમઃ શિવાયેતિ ન વચ્મિ વાક્યમ્

ન મે ઽસ્તિ ધર્મો ન ચ મે ઽસ્તિ ભક્તિર્ નાહં વિવેકી કરુણા કુતો મે
દાતાસિ તેનાશુ શરણ્ય ચિત્તે નિધેહિ સોમેતિ પદં મદીયે

યાચે ન ચાહં સુરભૂપતિત્વં હૃત્પદ્મમધ્યે મમ સોમનાથ
શ્રીસોમપાદામ્બુજસંનિધાનં યાચે વિચાર્યૈવ ચ તત્ કુરુષ્વ

યથા તવાહં વિદિતો ઽસ્મિ પાપસ્ તથાપિ વિજ્ઞાપનમ્ આશૃણુષ્વ
સંશ્રૂયતે યત્ર વચઃ શિવેતિ તત્ર સ્થિતિઃ સ્યાન્ મમ સોમનાથ

ગૌરીપતે શંકર સોમનાથ વિશ્વેશ કારુણ્યનિધે ઽખિલાત્મન્
સંસ્તૂયતે યત્ર સદેતિ તત્ર કેષામ્ અપિ સ્યાત્ કૃતિનાં નિવાસઃ

ઇત્ય્ આત્રેયસ્તુતિં શ્રુત્વા તુતોષ ભગવાન્ હરઃ
વરદો ઽસ્મીતિ તં પ્રાહ યોગિનં વિશ્વકૃદ્ ભવઃ ॥

આત્મજ્ઞાનં ચ મુક્તિં ચ ભુક્તિં ચ વિપુલાં ત્વયિ
તીર્થસ્યાપિ ચ માહાત્મ્યં વરો ઽયં ત્રિદશાર્ચિત ॥

એવમ્ અસ્ત્વ્ ઇતિ તં શંભુર્ ઉક્ત્વા ચાન્તરધીયત
તતઃ પ્રભૃતિ તત્ તીર્થમ્ આત્મતીર્થં વિદુર્ બુધાઃ
તત્ર સ્નાનેન દાનેન મુક્તિઃ સ્યાદ્ ઇહ નારદ ॥