Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bodhicaryāvatāra (another edition) · Chapter 2

2.1

iti prajñākaramativiracitāyāṃ bodhicaryāvatārapañjikāyāṃ bodhicittānuśaṃsāvivaraṇaṃ nāma prathamaḥ paricchedaḥ ||
2 Pāpadeśanā nāma dvitīyaḥ paricchedaḥ /
taccittaratnagrahaṇāya samyak pūjāṃ karomyeṣa tathāgatānām /
saddharmaratnasya ca nirmalasya buddhātmajānāṃ ca guṇodadhīnām

2.2

yāvanti puṣpāṇi phalāni caiva bhaiṣajyajātāni ca yāni santi /
ratnāni yāvanti ca santi loke jalāni ca svacchamanoramāṇi

2.3

mahīdharā ratnamayāstathānye vanapradeśāśca vivekaramyāḥ /
latāḥ sapuṣpābharaṇojjvalāśca drumāśca ye satphalanamraśākhāḥ

2.4

devādilokeṣu ca gandhadhūpāḥ kalpadrumā ratnamayāśca vṛkṣāḥ /
sarāṃsi cāmbhoruhabhūṣaṇāni haṃsasvanātyantamanoharāṇi

2.5

akṛṣṭajātāni ca śasyajātāny anyāni vā pūjyavibhūṣaṇāni /
ākāśadhātuprasarāvadhīni sarvāṇyapīmānyaparigrahāṇi

2.6

ādāya buddhyā munipuṃgavebhyo niryātayāmyeṣa saputrakebhyaḥ /
gṛhṇantu tanme varadakṣiṇīyā mahākṛpā māmanukampamānāḥ

2.7

apuṇyavānasmi mahādaridraḥ pūjārthamanyanmama nāsti kiṃcit /
ato mamārthāya parārthacittā gṛhṇantu nāthā idamātmaśaktyā

2.8

dadāmi cātmānamahaṃ jinebhyaḥ sarveṇa sarvaṃ ca tadātmajebhyaḥ /
parigrahaṃ me kurutāgrasattvā yuṣmāsu dāsatvamupaimi bhaktyā

2.9

parigraheṇāsmi bhavatkṛtena nirbhīrbhave sattvahitaṃ karomi /
pūrvaṃ ca pāpaṃ samatikramāmi nānyacca pāpaṃ prakaromi bhūyaḥ

2.10

ratnojjvalastambhamanorameṣu muktāmayodbhāsivitānakeṣu /
svacchojjvalasphāṭikakuṭṭimeṣu sugandhiṣu snānagṛheṣu teṣu

2.11

manojñagandhodakapuṣpapūrṇaiḥ kumbhairmahāratnamayairanekaiḥ /
snānaṃ karomyeṣa tathāgatānāṃ tadātmajānāṃ ca sagītivādyam

2.12

pradhūpitairghautamalairatulyair vastraiśca teṣāṃ tanumunmṛṣāmi /
tataḥ suraktāni sudhūpitāni dadāmi tebhyo varacīvarāṇi

2.13

divyairmṛduślakṣṇavicitraśobhair vastrairalaṃkāravaraiśca taistaiḥ /
samantabhadrājitamañjughoṣalokeśvarādīnapi maṇḍayāmi

2.14

sarvatrisāhasravisārigandhair gandhottamaistānanulepayāmi /
sūttaptasūnmṛṣṭasudhautahemaprabhojjvalān sarvamunīndrakāyān

2.15

māndāravendīvaramallikādyaiḥ sarvaiḥ sugandhaiḥ kusumairmanojñaiḥ /
abhyarcayābhyarcyatamān munīndrān sragbhiśca saṃsthānamanoramābhiḥ

2.16

sphītasphuradgandhamanoramaiśca tān dhūpameghairupadhūpayāmi /
bhojyaiśca khādyairvividhaiśca peyais tebhyo nivedyaṃ ca nivedayāmi

2.17

ratnapradīpāṃśca nivedayāmi suvarṇapadmeṣu niviṣṭapaṅktīn /
gandhopalipteṣu ca kuṭṭimeṣu kirāmi puṣpaprakarān manojñān

2.18

pralambamuktāmaṇihāraśobhān ābhāsvarān diṅmukhamaṇḍanāṃstān /
vimānameghān stutigītaramyān maitrīmayebhyo 'pi nivedayāmi

2.19

suvarṇadaṇḍaiḥ kamanīyarūpaiḥ saṃsaktamuktāni samucchritāni /
pradhārayāmyeṣa mahāmunīnāṃ ratnātapatrāṇyatiśobhanāni

2.20

ataḥ paraṃ pratiṣṭhantāṃ pūjāmeghā manoramāḥ /
tūryasaṃgītimeghāśca sarvasattvapraharṣaṇāḥ

2.21

sarvasaddharmaratneṣu caityeṣu pratimāsu ca /
puṣparatnādivarṣāśca pravartantāṃ nirantaram

2.22

mañjughoṣaprabhṛtayaḥ pūjayanti yathā jinān /
tathā tathāgatānnāthān saputrān pūjayāmyaham

2.23

svarāṅgasāgaraiḥ stotraiḥ staumi cāhaṃ guṇodadhīn /
stutisaṃgītimeghāśca saṃbhavantveṣvananyathā

2.24

sarvakṣetrāṇusaṃkhyaiśca praṇāmaiḥ praṇamāmyaham /
sarvatryadhvagatān buddhān sahadharmagaṇottamān

2.25

sarvacaityāni vande 'haṃ bodhisattvāśrayāṃstathā /
namaḥ karomyupādhyāyānabhivandyān yatīṃstathā

2.26

buddhaṃ gacchāmi śaraṇaṃ yāvadā bodhimaṇḍataḥ /
dharmaṃ gacchāmi śaraṇaṃ bodhisattvagaṇaṃ tathā

2.27

vijñāpayāmi saṃbuddhān sarvadikṣu vyavasthitān /
mahākāruṇikāṃścāpi bodhisattvān kṛtāñjaliḥ

2.28

anādimati saṃsāre janmanyatraiva vā punaḥ /
yanmayā paśunā pāpaṃ kṛtaṃ kāritameva vā

2.29

yaccānumoditaṃ kiṃcidātmaghātāya mohataḥ /
tadatyayaṃ deśayāmi paścāttāpena tāpitaḥ

2.30

ratnatraye 'pakāro yo mātapitṛṣu vā mayā /
guruṣvanyeṣu vā kṣepāt kāyavāgbuddhibhiḥ kṛtaḥ

2.31

anekadoṣaduṣṭena mayā pāpena nāyakāḥ /
yatkṛtaṃ dāruṇaṃ pāpaṃ tatsarvaṃ deśayāmyaham

2.32

kathaṃ ca niḥsarāmyasmānnityodvego'smi nāyakāḥ /
mā bhūnme mṛtyuracirādakṣīṇe pāpasaṃcaye

2.33

kathaṃ ca niḥsarāmyasmāt paritrāyata satvaram /
mā mamākṣīṇapāpasya maraṇaṃ śīghrameṣyati

2.34

kṛtākṛtāparīkṣo 'yaṃ mṛtyurviśrambhaghātakaḥ /
svasthāsvasthairaviśvāsya ākasmikamahāśaniḥ

2.35

priyāpriyanimittena pāpaṃ kṛtamanekadhā /
sarvamutsṛjya gantavyamiti na jñātamīdṛśam

2.36

apriyā na bhaviṣyanti priyo me na bhaviṣyati /
ahaṃ ca na bhaviṣyāmi sarvaṃ ca na bhaviṣyati

2.37

tattatsmaraṇatāṃ yāti yadyadvastvanubhūyate /
svapnānubhūtavatsarvaṃ gataṃ na punarīkṣyate

2.38

ihaiva tiṣṭhatastāvadgatā naike priyāpriyāḥ /
tannimittaṃ tu yatpāpaṃ tatsthitaṃ ghoramagrataḥ

2.39

evamāgantuko 'smīti na mayā pratyavekṣitam /
mohānunayavidveṣaiḥ kṛtaṃ pāpamanekadhā

2.40

rātriṃdivamaviśrāmamāyuṣo vardhate vyayaḥ /
āyasya cāgamo nāsti na mariṣyāmi kiṃ nvaham

2.41

iha śayyāgatenāpi bandhumadhye 'pi tiṣṭhatā /
mayaivekena soḍhavyā marmacchedādivedanā

2.42

yamadūtairgṛhītasya kuto bandhuḥ kutaḥ suhṛt /
puṇyamekaṃ tadā trāṇaṃ mayā tacca na sevitam

2.43

anityajīvitāsaṅgādidaṃ bhayamajānatā /
pramattena mayā nāthā bahu pāpamupārjitam

2.44

aṅgacchedārthamapyadya nīyamāno viśuṣyati /
pipāsito dīnadṛṣṭiranyadevekṣate jagat

2.45

kiṃ punarbhairavākārairyamadūtairadhiṣṭhitaḥ /
mahātrāsajvaragrastaḥ purīṣotsargaveṣṭitaḥ

2.46

kātarairdṛṣṭipātaiśca trāṇānveṣī caturdiśam /
ko me mahābhayādasmātsādhustrāṇaṃ bhaviṣyati

2.47

trāṇaśūnyā diśo dṛṣṭvā punaḥ saṃmohamāgataḥ /
tadāhaṃ kiṃ kariṣyāmi tasmin sthāne mahābhaye

2.48

adyaiva śaraṇaṃ yāmi jagannāthān mahābalān /
jagadrakṣārthamudyuktān sarvatrāsaharān jinān

2.49

taiścāpyadhigataṃ dharmaṃ saṃsārabhayanāśanam /
śaraṇaṃ yāmi bhāvena bodhisattvagaṇaṃ tathā

2.50

samantabhadrāyātmānaṃ dadāmi bhayavihvalaḥ /
punaśca mañjughoṣāya dadāmyātmānamātmanā

2.51

taṃ cāvalokitaṃ nāthaṃ kṛpāvyākulacāriṇam /
viraumyārtaravaṃ bhītaḥ sa māṃ rakṣatu pāpinam

2.52

āryamākāśagarbhaṃ ca kṣitigarbhaṃ ca bhāvataḥ /
sarvān mahākṛpāṃścāpi trāṇānveṣī viraumyaham

2.53

yaṃ dṛṣṭvaiva ca saṃtrastāḥ palāyante caturdiśam /
yamadūtādayo duṣṭāstaṃ namasyāmi vajriṇam

2.54

atītya yuṣmadvacanaṃ sāṃprataṃ bhayadarśanāt /
śaraṇaṃ yāmi vo bhīto bhayaṃ nāśayata drutam

2.55

itvaravyādhibhīto 'pi vaidyavākyaṃ na laṅghayet /
kimu vyādhiśatairgrastaścaturbhiścaturuttaraiḥ

2.56

ekenāpi yataḥ sarve jambudvīpagatā narāḥ /
naśyanti yeṣāṃ bhaiṣajyaṃ sarvadikṣu na labhyate

2.57

tatra sarvajñavaidyasya sarvaśalyāpahāriṇaḥ /
vākyamullaṅghayāmīti dhiṅ māmatyantamohitam

2.58

atyapramattastiṣṭhāmi prapāteṣvitareṣvapi /
kimu yojanasāhasre prapāte dīrghakālike

2.59

adyaiva maraṇaṃ naiti na yuktā me sukhāsikā /
avaśyameti sā velā na bhaviṣyāmyahaṃ yadā

2.60

abhayaṃ kena me dattaṃ niḥsariṣyāmi vā katham /
avaśyaṃ na bhaviṣyāmi kasmānme susthitaṃ manaḥ

2.61

pūrvānubhūtanaṣṭebhyaḥ kiṃ me sāramavasthitam /
yeṣu me 'bhiniviṣṭena gurūṇāṃ laṅghitaṃ vacaḥ

2.62

jīvalokamimaṃ tyaktvā bandhūn paricitāṃstathā /
ekākī kvāpi yāsyāmi kiṃ me sarvaiḥ priyāpriyaiḥ

2.63

iyameva tu me cintā yuktā rātriṃdivaṃ tadā /
aśubhānniyataṃ duḥkhaṃ niḥsareyaṃ tataḥ katham

2.64

mayā bālena mūḍhena yatkiṃcitpāpamācitam /
prakṛtyā yacca sāvadyaṃ prajñaptyāvadyameva ca

2.65

tatsarvaṃ deśayāmyeṣa nāthānāmagrataḥ sthitaḥ /
kṛtāñjalirduḥkhabhītaḥ praṇipatya punaḥ punaḥ

2.66

atyayamatyayatvena pratigṛhṇantu nāyakāḥ /
na bhadrakamidaṃ nāthā na kartavyaṃ punarmayā

Original text: Bodhicaryāvatāra · Edition: P. L. Vaidya: Bodhicaryavatara of Santideva. Darbhanga: Mithila Institute, 1960. (Buddhist Sanskrit Texts, 12) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc