Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bodhicaryāvatāra (another edition) · Chapter 1

1.1

Śāntidevaviracitaḥ bodhicaryāvatāraḥ /
|| om namo buddhāya ||
1 Bodhicittānuśaṃso nāma prathamaḥ paricchedaḥ /
sugatān sasutān sadharmakāyān praṇipatyādarato 'khilāṃśca vandyān /
sugatātmajasaṃvarāvatāraṃ kathayiṣyāmi yathāgamaṃ samāsāt

1.2

na hi kiṃcidapūrvamatra vācyaṃ na ca saṃgrathanakauśalaṃ mamāsti /
ata eva na me parārthacintā svamano vāsayituṃ kṛtaṃ mayedam

1.3

mama tāvadanena yāti vṛddhiṃ kuśalaṃ bhāvayituṃ prasādavegaḥ /
atha matsamadhātureva paśyed aparo 'pyenamato 'pi sārthako 'yam

1.4

kṣaṇasaṃpadiyaṃ sudurlabhā pratilabdhā puruṣārthasādhanī /
yadi nātra vicintyate hitaṃ punarapyeṣa samāgamaḥ kutaḥ

1.5

rātrau yathā meghaghanāndhakāre vidyut kṣaṇaṃ darśayati prakāśam /
buddhānubhāvena tathā kadācil lokasya puṇyeṣu matiḥ kṣaṇaṃ syāt

1.6

tasmācchubhaṃ durbalameva nityaṃ balaṃ tu pāpasya mahatsughoram /
tajjīyate 'nyena śubhena kena saṃbodhicittaṃ yadi nāma na syāt

1.7

kalpānanalpān pravicintayadbhi rdṛṣṭaṃ munīndrairhitametadeva /
yataḥ sukhenaiva sukhaṃ pravṛddham utplāvayatyapramitāñjanaughān

1.8

bhavaduḥkhaśatāni tartukāmairapi sattvavyasanāni hartukāmaiḥ /
bahusaukhyaśatāni bhoktukāmair na vimocyaṃ hi sadaiva bodhicittam

1.9

bhavacārakabandhano varākaḥ sugatānāṃ suta ucyate kṣaṇena /
sanarāmaralokavandanīyo bhavati smodita eva bodhicitte

1.10

aśucipratimāmimāṃ gṛhītvā jinaratnapratimāṃ karotyanarghām /
rasajātamatīva vedhanīyaṃ sudṛḍhaṃ gṛhṇata bodhicittasaṃjñam

1.11

suparīkṣitamaprameyadhībhir bahumūlyaṃ jagadekasārthavāhaiḥ /
gatipattanavipravāsaśīlāḥ sudṛḍhaṃ gṛhṇata bodhicittaratnam

1.12

kadalīva phalaṃ vihāya yāti kṣayamanyat kuśalaṃ hi sarvameva /
satataṃ phalati kṣayaṃ na yāti prasavatyeva tu bodhicittavṛkṣaḥ

1.13

kṛtvāpi pāpāni sudāruṇāni yadāśrayāduttarati kṣaṇena /
śūrāśrayeṇeva mahābhayāni nāśrīyate tatkathamajñasattvaiḥ

1.14

yugāntakālānalavanmahānti pāpāni yannirdahati kṣaṇena /
yasyānuśaṃsānamitānuvāca maitreyanāthaḥ sudhanāya dhīmān

1.15

tadbodhicittaṃ dvividhaṃ vijñātavyaṃ samāsataḥ /
bodhipraṇidhicittaṃ ca bodhiprasthānameva ca

1.16

gantukāmasya gantuśca yathā bhedaḥ pratīyate /
tathā bhedo 'nayorjñeyo yāthāsaṃkhyena paṇḍitaiḥ

1.17

bodhipraṇidhicittasya saṃsāre 'pi phalaṃ mahat /
na tvavicchinnapuṇyatvaṃ yathā prasthānacetasaḥ

1.18

yataḥ prabhṛtyaparyantasattvadhātupramokṣaṇe /
samādadāti taccittamanivartyena cetasā

1.19

tataḥprabhṛti suptasya pramattasyāpyanekaśaḥ /
avicchinnāḥ puṇyadhārāḥ pravartante nabhaḥsamāḥ

1.20

idaṃ subāhupṛcchāyāṃ sopapattikamuktavān /
hīnādhimuktisattvārthaṃ svayameva tathāgataḥ

1.21

śiraḥśūlāni sattvānāṃ nāśayāmīti cintayan /
aprameyeṇa puṇyena gṛhyate sma hitāśayaḥ

1.22

kimutāpratimaṃ śūlamekaikasya jihīrṣataḥ /
aprameyaguṇaṃ sattvamekaikaṃ ca cikīrṣataḥ

1.23

kasya mātuḥ piturvāpi hitāśaṃseyamīdṛśī /
devatānāmṛṣīṇāṃ vā brahmaṇāṃ vā bhaviṣyati

1.24

teṣāmeva ca sattvānāṃ svārthe 'pyeṣa manorathaḥ /
notpannapūrvaḥ svapne 'pi parārthe saṃbhavaḥ kutaḥ

1.25

sattvaratnaviśeṣo 'yamapūrvo jāyate katham /
yatparārthāśayo 'nyeṣāṃ na svārthe 'pyupajāyate

1.26

jagadānandabījasya jagadduḥkhauṣadhasya ca /
cittaratnasya yatpuṇyaṃ tatkathaṃ hi pramīyatām

1.27

hitāśaṃsanamātreṇa buddhapūjā viśiṣyate /
kiṃ punaḥ sarvasattvānāṃ sarvasaukhyārthamudyamāt

1.28

duḥkhamevābhidhāvanti duḥkhaniḥsaraṇāśayā /
sukhecchayaiva saṃmohāt svasukhaṃ ghnanti śatruvat

1.29

yasteṣāṃ sukharaṅkāṇāṃ pīḍitānāmanekaśaḥ /
tṛptiṃ sarvasukhaiḥ kuryātsarvāḥ pīḍāśchinatti ca

1.30

nāśayatyapi saṃmohaṃ sādhustena samaḥ kutaḥ /
kuto vā tādṛśaṃ mitraṃ puṇyaṃ vā tādṛśaṃ kutaḥ

1.31

kṛte yaḥ pratikurvīta so 'pi tāvatpraśasyate /
avyāpāritasādhustu bodhisattvaḥ kimucyatām

1.32

katipayajanasattradāyakaḥ kuśalakṛdityabhipūjyate janaiḥ /
kṣaṇamaśanakamātradānataḥ saparibhavaṃ divasārdhayāpanāt

1.33

kimu niravadhisattvasaṃkhyayā niravadhikālamanuprayacchataḥ /
gaganajanaparikṣayākṣayaṃ sakalamanorathasaṃprapūraṇam

1.34

iti sattrapatau jinasya putre kaluṣaṃ sve hṛdaye karoti yaśca /
kaluṣodayasaṃkhyayā sa kalpān narakeṣvāvasatīti nātha āha

1.35

atha yasya manaḥ prasādameti prasavettasya tato 'dhikaṃ phalam /
mahatā hi balena pāpakaṃ jinaputreṣu śubhaṃ tvayatnataḥ

1.36

teṣāṃ śarīrāṇi namaskaromi yatroditaṃ tadvaracittaratnam /
yatrāpakāro 'pi sukhānubandhī sukhākarāṃstān śaraṇaṃ prayāmi

Original text: Bodhicaryāvatāra · Edition: P. L. Vaidya: Bodhicaryavatara of Santideva. Darbhanga: Mithila Institute, 1960. (Buddhist Sanskrit Texts, 12) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc