Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhṛgusaṃhitā · Chapter 6

6.1

krameṇakṛśatāṃ kuryādyānadantastumākṣmataḥ
iti śrīvaikhānase bhagavacchāstre bhṛguproktāyāṃ saṃhitāyāṃ prakīrṇādhikāre pañcamo 'dhyāyaḥ
atha ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ.
athaṣaṣṭho 'dhyāyaḥ
mūdhenṣṭakāvidhiḥ
athavakṣyeviśeṣeṇa kramaṃmūrdheṣṭakāvidheḥ /
pramukheyāgaśālāñca kṛtvācaivavicakṣaṇa

6.2

madhyevediṃprakalpyaiva sthūpikīlapramāṇataḥ /
sabhyaṃprakalpyacaprācyā māghāraṃvidhivadyajet

6.3

vedimadhyenyasedvidvān susnigdhānirvraṇādṛḍhāḥ /
vaiṣṇavañcajapitvaivacatasraśceṣṭakāḥkramāt

6.4

kiñcidagraṃbhavennimnaṃ mūlevaikiñcidunnatam /
adhobhāgebhavetpṛṣṭa mūrdhvabhāgemukhaṃbhavet

6.5

śālipiṣṭamayenātha lekhayedakṣarāṇitu /
yakāraṃpūrvatolekhya rakārandakṣiṇenyaset

6.6

lakāraṃpaścimelekhyavakāre cottarelikhet /
lohajāndārujāṃvātha sthūpintatranyasedbudhaḥ

6.7

pādāyāmasamandīghaṃn vistāraṃpādasammitam /
agramaṅgulavistāra mānupūrvyātkṛśantathā

6.8

caturaśraṃbhavenmūlaṃ tribhāgai kaṃsamaṃyathā /
vṛttantadūrdhvataḥkuryāc chīlīpādamadhonyaset

6.9

vistāratriguṇāyāmaṃ vistārasamavistaraṃ /
taddvayenasamāyojya namaṃśūlaṃsthitaṃyadhā

6.10

pañcagavyaissamabhyukṣya puṇyāhamapivācayet /
vāstujomañcahutvaiva paryagnikaraṇañcaret

6.11

mūrdheṣṭakāvidhānena homaṅkṛtvāvicakṣaṇaḥ /
punaḥprabhātedharmātmā yajamānayutoguruḥ

6.12

śilādīn saṃpragṛhyaiva vimāneropayettadhā /
pāṇibhyāṃsaṃpragṛhyaiva prāṅmukhodaṅmukho 'pivā

6.13

caturvedādimantraiśca śilā indrādiṣunyaset /
dhruvasūktañjapitvātu mathyesthūpiṃnyasettadhā

6.14

kāleśilpinamāhūya pūjayitvā viśeṣataḥ /
śilādyuparivinyasya dṛḍhīkaraṇamācaret

6.15

pādabandhegalecaiva vimāne paritaḥkramāt vimānadevāḥ /
prācyāṃ viṣṇuṃ prakurvīta yasya garbhagṛhesthitiḥ

6.16

dakṣiṇesatyamūrtestu paścimecā cyutasya ca /
uttarecāniruddhasya sthitimevaṃ prakalpayet

6.17

galepuruṣamūrtistu dakṣiṇe nārasiṃhakaḥ /
paścime tu varāhaśca hayagrīvastathottare

6.18

sukhasanasamāluktaṃ sarvālaṅkārasaṃyutam /
vyāloddhvakoṇakañcaiva vīśaṃ vātha mṛgeśvaram

6.19

vakratuṇḍaṃ ca durgāṃ cāpyagramaṇḍapabhittiṣu /
sthitamevaṃ susaṃsthāpya yathālābhaṃ samarcayet

6.20

dvāreṣu dvārapālānāṃ sthitimevaṃ prakalpayet /
prāsādalakṣaṇaṃproktaṃ maṇḍapānāmathocyate

6.21

staṃbhaiṣṣoḍaśabhiryuktaṃ maṇḍapaṃ śrīpratiṣṭhitam /
dvādaśastaṃbhasaṃyuktaṃ bījāsanamiti smṛtam

6.22

dvātriṃśadgātrasaṃyuktaṃ jayabhadretikīrtyate /
ṣaṭtriṃśadgātrasaṃyuktaṃ nandyāvartaṃ suśobhanam

6.23

caturbhiṣṣaṣṭibhistsaṃbhair yuktaṃśrībhadrakaṃ smṛtam /
staṃbhānāṃ tu śatairyuktaṃ viśālamiti saṃjñitam

6.24

prāsādavatsamākhyātaṃ prastāraṃ tatpramāṇataḥ /
vājinopari kartavyaṃ dhārakastu kalāstathā

6.25

staṃbhaviṣkaṃbhamutsedhaṃ caturbhāgenavistṛtam /
tulāvistāramānena jayantīsyātsamonnatā

6.26

tato daṇḍārdhabāhulya manumārgaṃ tadūrdhvataḥ /
iṣṭakābhistadūrdhvaṃ tu chādayedgala kānvitam

6.27

pādādhikamadhādhyardhaṃ dviguṇaṃ pādahīnakam /
caturvidhamathāyāmaṃ kartavyaṃ maṇḍapasyatu

6.28

āyāme tu yathāyuktaṃ staṃbhānāṃ vidhirucyate /
dvihastaṃ vātrihastaṃ vā caturhastamathāpivā

6.29

staṃbhāntaraṃ prakartavyaṃ yathāyukti viśeṣataḥ /
evaṅkramātsamākhyātaṃ prākāramadhunocyate

6.30

pākāraṃ paritaḥ kuryāt prāsādasya pramāṇataḥ /
prākārasyatuvistāraṃ tasyadaṇḍamihocyate

6.31

antarmaṇḍalamityāhu radhyardhaṃ daṇḍamānataḥ /
antarbhāramitiprostaṃ madhyabhāraṃ dvidaṇḍata

6.32

caturdaṇḍapramāṇena yuktā maryādabhittikā /
mahāmaryādabhittissyātsaptadaṇḍapramāṇataḥ

6.33

adhyardhadviguṇaṃ vāpi triguṇaṃ vā caturguṇam /
mukhāyāmamiti proktaṃ prākārāṇāṃ viśeṣataḥ

6.34

kapotā ntaṃsamutsedhaṃ bhittihastapramāṇataḥ /
kūṭaśālāyutaṃ vāpi kuryātprākārasaṃyutam

6.35

mūlajaṃ tu talotsedhaṃ hastamevaṃ vidhīyate /
yathālābhonnataṃ vāpi pradhamāvaraṇaṃ smṛtam

6.36

ṣaḍaṅgulaṃ kramātkuryānnyūnaprākārakaṃviduḥ /
jalaniryāṇamārgaṃ syātpadānte taṭake 'pivā

6.37

pradhamāvaraṇadvāraṃ pramukhekalpayettathā /
dvitīyāvaraṇadvāro vyastaśchennāstidūṣaṇam

6.38

vimānotsedhaturyaṃ vā podonaṃ cārthameva vā /
pṛdhaggopurasaṃyukta mucchritaṃ tu samantuvā

6.39

pañcaprākāramityevaṃ triprākāramathāpivā /
triprākāreṣaḍaṅgulyaṃ tridhādhastalanimnagam

6.40

prākārehucchrayaṃ vindyātkapotāntaṃ taduttamam /
madhyamaṃ cotkarāntena kalaśāntaṃ tathādhamam

6.41

evaṃ prākārasaṃgena tūtsedhaṃ trividhaṃ kramāt /
utsedhātpañcabhāgaikaṃ caturaṃśakameva vā

6.42

ṣaḍbhāgaikena vākuryāttrividhaṃ bhittivistaram atha vā /
prāsādabhittistu tatsamaṃ bhittimeva ca

6.43

garbhe 'ṣṭāṃśocchrayaṃ śreṣṭhaṃ saptabhāgedvimadhyamam /
pañcabhāgaikamadhamaṃ balipīṭhaṃ tathābhavet

6.44

garbhapañcatribhāgaikaṃ ... /
navāṃśeṣaṭcaturbhāgaṃ madhyamādhamamuttamam

6.45

tridhā paiśācikaṃ pīṭhāddhastamātraṃ kramādbhavet /
dvihastāntaṃ trihastāntaṃ caturhastāntamucyate

6.46

adhamaṃ madhyamaṃ śreṣṭhaṃ tridhā paiśācapīṭhakam /
saptaviṃśatibhāgaiśca samamevaṃ samunnatam

6.47

dvyaṃśaṃ ca pādukā jñeyaṃ caturaṃśaṃ janiṃ viduḥ /
tṣaṃśaṃ tu kuṃbhamityāhu ścaturthaṅkaṇṭhameva ca

6.48

ṣaḍbhāgaṃ karaṇetyāhurdvyaṃśaṃ valakameva ca /
caturaṃśe kapotāśca aṃśecaivāgrapaṭṭikā

6.49

adhyardhaṃ padmapuṣpantu ekārdhaṃ padmapuṣpakam /
evaṃ samyagviditvātu bhāgebhāge vinirdiśet

Original text: Bhṛgusaṃhitā (a text of the Vaikhānasa-tradition) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc