Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhṛgusaṃhitā · Chapter 1

1.1

atha prathamo 'dhyāyaḥ
śrīyainamaḥ
śrīrāmacandrāyanamaḥ
śrīmadvikhanasamahāguravenamaḥ
śrīmadbhyobhṛgumarīcyatrikaśyapebhyonamaḥ
prakīrṇādhikāraḥ.
athaprathamo 'dhyāyaḥ.
śrautasmārtādikaṅkarma nikhilaṃyenasūtritam /
tasmaisamastavedārthavide vikhanasenamaḥ // BhS_1.Mang1 //
śrutismṛtinadīpūrṇaṃ śāstrakallolasaṃkulam /
viṣṇubhaktyudakaṃśuddhaṃ vandevaikhānasārṇavam // BhS_1.Mang2 //
ṛṣipraśyottaram.
ṛṣaya ūcuḥ-
brahmaputramuniśreṣṭha namastedehināṃvara /
tvamevasarvavettāsitvamevavadatāṃvaraḥ

1.2

tatojñātuṃhiviṣṇorvai bhūparīkṣādiṣukramam /
icchāmastvatprasādena dīnāśśiṣyajanāḥprabho

1.3

vistārajñohisarveṣāṃ vistarādvaktumarhasi /
kenamārgeṇakairmantraiḥkaṃ devaṃpūjayannaraḥ

1.4

kānlokānsamavāpnoti tattvametadvadasvanaḥ /
bhṛguruvāca-
praṇamyadevadeveśaṃ cakrapāṇiṃkhaḍgadhvajam

1.5

vistāreṇapravakṣyāmi śruṇudhvaṃsusamāhitāḥ /
muhūrtavicāraḥ
sarvāraṃbhepraśastaṃsyād ādityecottarasthate

1.6

apraśastamitikhyāta mayanedakṣiṇetathā /
puṣyamāsādiṣaṇmāsā devānāntudivāsmṛtāḥ

1.7

yasminmāsekṛtaṃsarvaṃ vivṛddhyarthamitismṛtam /
rātrirāṣāḍamāsādi rayuktassarvakarmasu

1.8

prathamācadvitīyāca tṛtīyāpañcamītathā /
ṣaṣṭhīcasaptamīcāpi daśamyekādaśītathā

1.9

trayodaśīcatithayaḥ paurṇamāsīśubhāssmatāḥ /
prājāpatyāśvayukcaumya tiṣyapauṣṇatriruttarāḥ

1.10

maitrādityamaghāsvātī hastāścaśravaṇaṃśubhāḥ /
rāśayaścaravarjyās syurubhītacchobhanaṃsthiram

1.11

gurubhārgavasaumyendu vārāśśreṣṭhatamāsmṛtā /
eṣāmaṃśaścadrekkāṇahorādarśanamiṣyate

1.12

eṣāmevodayaṃśastaṃ tatrasomodayaṃvinā /
krūrecatuṣyanakṣatre vyādhipīḍāṃkarotihi

1.13

sūryasauriścasaumyaścatriṣaḍāyasthitāśśubhāḥ /
tadhaivalagnagāḥkuryur vyādhiśokabhayānitu.

1.14

aṣṭamasthāgrahāssarve kartuḥkurvantidusthitim /
ekādaśagatāssarve kṣemārogyakarāsmṛtāḥ

1.15

bhayakṛdbhārgavaḥproktodvisaptadaśamasthitaḥ /
dvisaptapañcanavama sthitojīvassuśobhanaḥ

1.16

rāṣṭrasyayajamānasya mahatsaukhyaṅkarotihi /
sūryavāreśubhoviṣṇu hastapauṣṇatriruttarāḥ

1.17

mandavāreśubhauproktā brāhmasvātyaucatattathā /
varjayedbudhavāreṇa hastamāśvayujantathā

1.18

guruvāreṇa varjyautu tathāsaumyottarā ubhau /
śravaṇañcaivapuṣyañca śukravāreṇavarjayet

1.19

uttarāṣāḍhānakṣatraṃ somavāretu śobhanam /
dvitīyābudhayuktāca ṣaṣṭhījīvasamāyutā

1.20

soma ekāvaśīyuktaḥ karotiprāṇasaṃśayam /
pauṣṇastusaptamīyukto dahatyagnirivaprajāḥ

1.21

kāṇastūṇāndhanakṣatra guruviṣīrvivarjayet /
bhūmikaṃpediśāndāhe durdinecaṇḍamārute

1.22

aśanidhvaniyogeca ninditandivasaṃsmṛtaṃ /
ayaneviṣuvecaiva saṃtyājaṅgrahaṇītathā

1.23

ṣaḍaśītimughevāpi kṛtaṃvāstuvinaśyati /
evaṃparīkṣyakartavya miccheccecchreya ātmanaḥ // BhS_1.22:1 //
karṇādipratiṣṭhāntaṃ karmakuryādvicakṣaṇaḥ /
athabhūmiṃparīkṣyaiva pūrvaṅkarṣaṇamārabhet

1.24

bhūparīkṣā
śvetātubrāhmaṇībhūmī daktātu kṣatriyātathā /
pītātuvaiśyākṛṣṇātu śūdrābhūmirudāhṛtā

1.25

mokṣadābrāhmaṇīproktā kṣatriyāvijayapradā /
vaiśyātudhanadābhūmi śśūdrāputrasamṛddhidā

1.26

pratilomādibhirjuṣṭāṃ valmīkāḍhyañcavarjayet /
hastamātraṅkhanitvātu pūrayet tattupāṃsunā

1.27

adhikepuṣkalābhūmir nyūnevarjyāsamesamā /
guptantrirātreṃ'kurati grāhyabhūmistunānyathā

1.28

padmaṅkuṃbhasthatoyena pūritetatkṛtāvale /
mukhyaṃpradakṣiṇāvarta mudakaṃśāstabudbudaḥ

1.29

savyāvartantathāneṣṭa mudakaṃbahubudbudaḥ /
uttānapadmakaṅgrāhyaṃ natvadhomukhapadmakam

1.30

evaṃparīkṣyagṛhṇīyātpuṇyāhamapivācayet /
evaṃparīkṣyabahudhā kuryātkarṣaṇamuttamam

1.31

karṣaṇam
śvetau vākapilau vātha nāṅgaṅaīnauvṛṣautathā /
athavānānyavarṇau vā arogaubalaśālinau

1.32

kṣīravṛkṣayugaṃbaddhvā śamīvṛkṣayutantathā /
asanaṅkhadiraṃvātha halaṅkṛtvāsanehakaṃ

1.33

yantrayitvāyugenātha govālakṛtarajjunā /
tasyapaścimadeśetu prapāṅkṛtvāvidhānataḥ

1.34

dhānyapīṭhānikṛtvaiva trivedisahitaṅkramāt /
purvandeveśamabhyarcya cakraṃpaścātsamarcayet

1.35

viṣvakcenañcagaruḍaṃ samabhyarcyanivedayet /
vāstuyajñañcahutvātu puṇyāhamapivācayet

1.36

toyadhārāṃpuraskṛtya prādakṣiṇyavaśenatu /
acāryo 'hatavastreṇa cottarīyāṅgulīyakai

1.37

alaṅkṛtyavidhānena śvetamālyānulepanaiḥ /
samādāyavṛṣantatra "tvaṃvṛṣabha'' itibruvan.

1.38

vṛṣabhandakṣiṇeyojya"saurabheya'' itibruvan /
tatassaṃyojayetpaścād balīvardaibalānvitā

1.39

"yugaṃyugaśruṅgam'' itiyojayeccahalaṃpunaḥ /
"ṛṣiṅgṛhṇā'' mitimantreṇa ṛṣiṃsamyak pragṛhyaca

1.40

"viṣṇurmāṃrakṣa''tvitica svātmarakṣāṃsamācaret /
"ye 'smindeśejīvanta'' ityāśritāṃścavisarjayet

1.41

"halakṛṣṭe''timantreṇa dārayettāmilāṃśubhām /
karṣayedvaiṣṇavairmantraiḥ prāgudakpṛvaṇāṃmahīm

1.42

tataḥkarṣakamāhūya sarvatraivatukarṣayet /
ayāryaṃpūjayitvātu tathaivasahalauvṛṣau

1.43

prathamaṅkarṣaṇaṃ kṛtvā dvitīyaṃ karṣaṇañcaret /
bījaṃsarvaṃsamādāya prokṣaṇaiḥprākṣaṇañcaret

1.44

"imebījāḥpraro''heti saptagrāmyāṇyataḥparam /
vāpayitvātubījāni "devitvayi'' samuccaran

1.45

"duhatāṃuhadiva'' mityuktvāto yantatrasamarpayet /
rakṣāṃsamyagvidhāyātra cācāryamabhipūjayet

1.46

"sasyā'' imetimantreṇa sasyaṃpakvaṃpraṇamyaca /
viṣvakcenādibhirmantraiśśāntañcāpisamarcayet

1.47

"śuddhā'' imetimantreṇa gobhyassamyaṅnivedayet

Original text: Bhṛgusaṃhitā (a text of the Vaikhānasa-tradition) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc