Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhela Samhita · Chapter 1.4

1.4.1

pippalyo dīpyakaś caiva tathā mūṣikakarṇikāḥ /
bilvasya pallavāḥ śvetā haridrā madhukaṃ tathā //

1.4.2

ete kuṣṭhaṃ pratighnanti yuktāḥ pānapralepanaiḥ /
gavāṃ pittaṃ śunaḥ pittamalāvūṃ kaṭukāṃ tathā //

1.4.3

nimbaṃ nataṃ śarkarāṃ ca dadyāt tadvat pralepanam /
yātuṇḍamaṇḍalīdvīpāt mūlānyeḍagajasya ca //

1.4.4

surādanīṃ sugandhāṃ ca dadyāt tadvat pralepanam /
suvarṇapuṣpīṃ kaṭukāṃ śyāmāṃ tejovatīṃ tathā //

1.4.5

trivṛtsañjātakaṃ caiva kuṣṭhe saṃśodhanaṃ viduḥ /
āragvadhaṃ ca bhārgīṃ ca sāśvagandhāṃ gavādanīm //

1.4.6

śvetāṃ jyotiṣmatīṃ caiva sūkṣmacūrṇāni kārayet /
gavāṃ pittena taccūrṇaṃ saptakṛtvaḥ subhāvitam //

1.4.7

yojyaṃ sarṣapatailena saindhavena ca yuktitaḥ /
etadvai hṛtadoṣasya mitadadhyannabhojinaḥ //

1.4.8

tanulepanamuddiṣṭaṃ kṛmikuṣṭhavināśanam /
gavedhukamakuṣṭhau ca khadirakvāthapācitau //

1.4.9

tāvapyubhau prayuñjīta kuṣṭhināṃ kuṣṭhaśāntaye /
atha kaṇḍūghnavṛkṣāṇāṃ rasāḥ syuḥ kuṣṭhināṃ hitāḥ //

1.4.10

pralepapariṣekeṣu khadiras tu praśasyate /
khadirodaka pāyī syāt khadirodakabhojanaḥ //

1.4.11

bhūyiṣṭhamudakārthe ca kurvīta khadirodaram /
sāravantau mahāvṛkṣau dhavarohita kāvubhau //

1.4.12

śiṃśupā cāśvakarṇaś ca khadiro bilvamāśritaḥ /
kadalīmuṣkakau hiṃsrā bhadrodumbarikāphalam //

1.4.13

etairapyuṣitaṃ kuṣṭhe gomūtraṃ pariṣecanam /
sālāśvakarṇaniryāso niryāsaḥ kuliśasya ca //

1.4.14

ete kuṣṭhanimittānāṃ vraṇānāṃ syuḥ prapīḍakāḥ /
puṇḍarīkasya vakṣyāmi kriyāṃ rogavināśinīm //

1.4.15

āvartāṃ śālmalīmūlaṃ malayūkāṃ sudhāṃ varīm /
bhadrodumbarikāmūlaṃ phalānyāvalgujāni ca //

1.4.16

rātrau yantreṇa niṣpīḍya danticitrakam eva ca /
pāṭhāṃ haridre ca tathā gavāṃ mūtreṇa yojayet //

1.4.17

aṣṭabhāgāvaśiṣṭaṃ tatsādhitaṃ supariṣkṛtam /
pibetkālyaṃ samutthāya śvitrī śītodakaṃ pibet //

1.4.18

sarvataḥ parirakṣet tu sthāpayeccainamātape /
bhaiṣajyapīḍitā doṣās tv acamasyānusaṃśritāḥ //

1.4.19

maṇḍaleṣu tapasphoṭaṃ janayantyarkaraśmibhiḥ /
sphoṭeṣv atha tu jāteṣu chāyāyām upaveśayet //

1.4.20

śītābhir adbhiḥ prakṣālya bhojayed rasabhojanam /
saṃkṣubhyante ' tha vai toyaparipūrṇā ivāmbudāḥ //

1.4.21

sūcyagreṇātha tīkṣṇena vyathayetkaṇṭakena vā /
candanasya ca yatsāraṃ badarāt khadirasya ca //

1.4.22

etaiḥ pānīyapiṣṭais tu sarpiḥkṣaudrasamanvitaiḥ /
patreṣu puṣkariṇyās tu saṃviṣṭasyātha dehinaḥ //

1.4.23

tatas tv ālepayetsphoṭān śītodakapariplutān /
kṣīriṇāṃ cāpi vṛkṣāṇāṃ tvacassaṃkṣodayed bhiṣak //

1.4.24

taiḥ kaṣāyeiś ca kalkaiś ca siñcayel lepayec ca tam /
kharjūrasya ca bījāni śaṅkhanābhiḥ ca dāpayet //

1.4.25

añjanaṃ tagaraṃ patraṃ gairikaṃ nīlamutpalam /
eṣāṃ sūkṣmeṇa cūrṇena sravantamavacūrṇayet //

1.4.26

śakṛddrākṣākṣaudrayukto dātavyaḥ paripoṭane /
āhārotsādanābhyaṅgaṃ pūrveṇa vidhinā bhiṣak //

1.4.27

kārayetkuṣṭhināmevaṃ tataḥ sampadyate sukhī /
na ca vyādhimupekṣeta śarīraṃ patitaṃ budhaḥ /
tvareta śamane tasya pradīptasyeva veśmanaḥ //

1.4.28

yathā hyekāntato vṛkṣo vardhate sukhataśśanaiḥ /
tathā śarīramāsādya rogo vardhata eva tu //

1.4.29

tasmād rakṣanmahāvegādakṣīṇasyaiva dehinaḥ /
prāgevopacayādrogānhanyādvaidyo vicakṣaṇaḥ //

1.4.30

tryahāttryahāccāvapīḍaḥ pakṣānmāsādvamettathā /
recayed ayane pūrṇe sirāmokṣo vidhīyate //

1.4.31

śyāmākāś ca makuṣṭhāni caṇakāḥ kuṣṭhināṃ hitāḥ /
evaṃ hi vartamānānāṃ kuṣṭhaṃ praśamameti vai // ity āha bhagavān ātreyaḥ /
iti bhele caturtho ' dhyāyaḥ // // pañcamo ' dhyāyaḥ // athātyāśitīyaṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /

Original text: Bhelasaṃhitā · Edition: ed. V. S. Venkatasubramania Sastri and C. Raja Rajeswara Sarma (CCRAS, New Delhi); e-text by SARIT · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc