Bhela Samhita · Chapter 1.4
pippalyo dīpyakaś caiva tathā mūṣikakarṇikāḥ /
bilvasya pallavāḥ śvetā haridrā madhukaṃ tathā //
ete kuṣṭhaṃ pratighnanti yuktāḥ pānapralepanaiḥ /
gavāṃ pittaṃ śunaḥ pittamalāvūṃ kaṭukāṃ tathā //
nimbaṃ nataṃ śarkarāṃ ca dadyāt tadvat pralepanam /
yātuṇḍamaṇḍalīdvīpāt mūlānyeḍagajasya ca //
surādanīṃ sugandhāṃ ca dadyāt tadvat pralepanam /
suvarṇapuṣpīṃ kaṭukāṃ śyāmāṃ tejovatīṃ tathā //
trivṛtsañjātakaṃ caiva kuṣṭhe saṃśodhanaṃ viduḥ /
āragvadhaṃ ca bhārgīṃ ca sāśvagandhāṃ gavādanīm //
śvetāṃ jyotiṣmatīṃ caiva sūkṣmacūrṇāni kārayet /
gavāṃ pittena taccūrṇaṃ saptakṛtvaḥ subhāvitam //
yojyaṃ sarṣapatailena saindhavena ca yuktitaḥ /
etadvai hṛtadoṣasya mitadadhyannabhojinaḥ //
tanulepanamuddiṣṭaṃ kṛmikuṣṭhavināśanam /
gavedhukamakuṣṭhau ca khadirakvāthapācitau //
tāvapyubhau prayuñjīta kuṣṭhināṃ kuṣṭhaśāntaye /
atha kaṇḍūghnavṛkṣāṇāṃ rasāḥ syuḥ kuṣṭhināṃ hitāḥ //
pralepapariṣekeṣu khadiras tu praśasyate /
khadirodaka pāyī syāt khadirodakabhojanaḥ //
bhūyiṣṭhamudakārthe ca kurvīta khadirodaram /
sāravantau mahāvṛkṣau dhavarohita kāvubhau //
śiṃśupā cāśvakarṇaś ca khadiro bilvamāśritaḥ /
kadalīmuṣkakau hiṃsrā bhadrodumbarikāphalam //
etairapyuṣitaṃ kuṣṭhe gomūtraṃ pariṣecanam /
sālāśvakarṇaniryāso niryāsaḥ kuliśasya ca //
ete kuṣṭhanimittānāṃ vraṇānāṃ syuḥ prapīḍakāḥ /
puṇḍarīkasya vakṣyāmi kriyāṃ rogavināśinīm //
āvartāṃ śālmalīmūlaṃ malayūkāṃ sudhāṃ varīm /
bhadrodumbarikāmūlaṃ phalānyāvalgujāni ca //
rātrau yantreṇa niṣpīḍya danticitrakam eva ca /
pāṭhāṃ haridre ca tathā gavāṃ mūtreṇa yojayet //
aṣṭabhāgāvaśiṣṭaṃ tatsādhitaṃ supariṣkṛtam /
pibetkālyaṃ samutthāya śvitrī śītodakaṃ pibet //
sarvataḥ parirakṣet tu sthāpayeccainamātape /
bhaiṣajyapīḍitā doṣās tv acamasyānusaṃśritāḥ //
maṇḍaleṣu tapasphoṭaṃ janayantyarkaraśmibhiḥ /
sphoṭeṣv atha tu jāteṣu chāyāyām upaveśayet //
śītābhir adbhiḥ prakṣālya bhojayed rasabhojanam /
saṃkṣubhyante ' tha vai toyaparipūrṇā ivāmbudāḥ //
sūcyagreṇātha tīkṣṇena vyathayetkaṇṭakena vā /
candanasya ca yatsāraṃ badarāt khadirasya ca //
etaiḥ pānīyapiṣṭais tu sarpiḥkṣaudrasamanvitaiḥ /
patreṣu puṣkariṇyās tu saṃviṣṭasyātha dehinaḥ //
tatas tv ālepayetsphoṭān śītodakapariplutān /
kṣīriṇāṃ cāpi vṛkṣāṇāṃ tvacassaṃkṣodayed bhiṣak //
taiḥ kaṣāyeiś ca kalkaiś ca siñcayel lepayec ca tam /
kharjūrasya ca bījāni śaṅkhanābhiḥ ca dāpayet //
añjanaṃ tagaraṃ patraṃ gairikaṃ nīlamutpalam /
eṣāṃ sūkṣmeṇa cūrṇena sravantamavacūrṇayet //
śakṛddrākṣākṣaudrayukto dātavyaḥ paripoṭane /
āhārotsādanābhyaṅgaṃ pūrveṇa vidhinā bhiṣak //
kārayetkuṣṭhināmevaṃ tataḥ sampadyate sukhī /
na ca vyādhimupekṣeta śarīraṃ patitaṃ budhaḥ /
tvareta śamane tasya pradīptasyeva veśmanaḥ //
yathā hyekāntato vṛkṣo vardhate sukhataśśanaiḥ /
tathā śarīramāsādya rogo vardhata eva tu //
tasmād rakṣanmahāvegādakṣīṇasyaiva dehinaḥ /
prāgevopacayādrogānhanyādvaidyo vicakṣaṇaḥ //
tryahāttryahāccāvapīḍaḥ pakṣānmāsādvamettathā /
recayed ayane pūrṇe sirāmokṣo vidhīyate //
śyāmākāś ca makuṣṭhāni caṇakāḥ kuṣṭhināṃ hitāḥ /
evaṃ hi vartamānānāṃ kuṣṭhaṃ praśamameti vai // ity āha bhagavān ātreyaḥ /
iti bhele caturtho ' dhyāyaḥ // // pañcamo ' dhyāyaḥ // athātyāśitīyaṃ vyākhyāsyāma iti ha smāha bhagavān ātreyaḥ /
Original text: Bhelasaṃhitā · Edition: ed. V. S. Venkatasubramania Sastri and C. Raja Rajeswara Sarma (CCRAS, New Delhi); e-text by SARIT · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0