Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhargava Tantra · Chapter 9

9.9.1

// navamo'dhyāyaḥ //
[pratiṣṭhāṅgakuṃbhārcanādividhinirūpaṇādhyāyaḥ]
[kuṃbhatoraṇādyārādhyadevatāvivekaḥ]
śrīrāmaḥ
gambhīravedanirghoṣavāditradhvanimaṇḍite/
digantare dvijagaṇe prasannavadanānvite

9.9.2

maṅgalālāpacature saṃhṛṣṭavanitājane/
ākāśe nirmale jyotsnāmaṅgale candramaṇḍale

9.9.3

sukhasparśe gandhavahe nirmale mānase guroḥ/
sumuhūrte śubhe lagne kumbhāvāhanamācaret

9.9.4

puṇyāhaṃ vācayet sārdhaṃ brāhmaṇaiḥ vedapāragaiḥ/
prokṣayedakhilān kuṃbhān yāgadravyāṇi toraṇān

9.9.5

bhūtaśuddhiṃ purā kṛtvā mānasaṃ yāgamācaret/
pūrvasmin toraṇe pūjyo mahendraḥ pākaśāsanaḥ

9.9.6

dhvajayorantarayostatra pārśvayorveṣṭayedguruḥ/
kumudaṃ kumudākṣaṃ ca paurvāparyeṇa pūjayet

9.9.7

kuṃbhayorubhayostatra pūjayetpūrṇapuṣkarau/
dharmarājaṃ tathā yāmye toraṇe dhvajayostathā

9.9.8

puṇḍarīko vāmanaśca kuṃbhayorubhayorapi/
ānando nandanaścobhau pūjanīyau yathākramam

9.9.9

vāruṇe toraṇe cāpi varuṇaṃ devamarcayet/
pārśvayordhvajayordevau śaṅkuśrutisunetrakau

9.9.10

kuṃbhayorvīrasenaṃ ca suṣeṇaṃ ca samarcayet/
saumye tu toraṇe somaṃ baddhayordhvajayostayoḥ

9.9.11

sumukhaṃ supratiṣṭhaṃ ca sambhavaprabhavau tathā/
kumbhayorarcayaiddevau dakṣiṇāditrayo dhvajāḥ

9.9.12

pītanīlāstathā śvetāḥ kalpitāḥ kalaśodbhava/
[tattadvedapārāyaṇasthānanirdeśaḥ]
ṛcaṃ prācyāṃ yajuryāmye sāmanāma ca vāruṇe

9.9.13

atharvaṇaṃ tathodīcyāṃ pāṭhayedbrāhmaṇottamaḥ/
[kuṃbhe bhagavadarcanaṃ homaprakāraśca]
āvāhanaṃ tu sarvatra yogapīṭhapurassaram

9.9.14

śāyitānāṃ tu bimbānāṃ paritaḥ sthāpiteṣvapi/
kumbheṣvāvāhanaṃ kuryāt prāgādyāśāpurassaram

9.9.15

viṣṇvādimūrtiraṣṭau ca tadasyetyādibhiḥ kramāt/
aṣṭabhi`rviṣṇusūkta'sya teṣāṃ pūjā yathākramam

9.9.16

tatastu paramātmānaṃ vāsudevaṃ sanātanam/
mahākumbhe samāvāhya `dvādaśākṣara'vidyayā

9.9.17

sudarśanaṃ ca karake sahasrādityasannibham/
āvāhya pūjayeddhīmān ardhyādyaiḥ sva sva vidyayā

9.9.18

ardhyaṃ pādyaṃ tathācāmaṃ snānavastropavītake/
gandhaṃ puṣpaṃ dhūpadīpau arcanaṃ cākṣataṃ stutiḥ

9.9.19

naivedyaṃ paramānnādi tāmbūlaṃ gandhavastubhiḥ/
nīrājanaṃ stutiścānte namaskāraṃ pradakṣiṇam

9.9.20

evaṃ samāpya tāṃ pūjāṃ tataḥ kuṇḍe'gnimarcayet/
samidbhiścarubhiścājyairvījaiścāhutimācaret

9.9.21

[bhagavataḥ vāsudevasya dhyānaprakāraḥ]
agastyaḥ
rāma rāma jagannātha vāsudeva sanātana/
kathaṃ dhyāyedvāsudevaṃ brūhi me kṛpayā vibho

9.9.22

śrīrāmaḥ
vāsudevamajaṃ śāntaṃ koṭyarkendvagnisannibhavam/
anekahastacaraṇamanekākṣiśiromukham

9.9.23

atīndriyamamaryādam atyadbhutavapurdharam/
bhāsayantaṃ diśaḥ sarvāḥ dehaniryatprabhācayaiḥ

9.9.24

anekābharaṇairyuktamanekāyudhamaṇḍitam/
nānāvarṇamayaṃ devaṃ svayaṃ surabhivigraham

9.9.25

ṛṣibhiśca marīcyādyairbrahmādyairapi daivateḥ/
acintyamahimānaṃ tamindirādyairabhiṣṭutam

9.9.26

ko vā dhyātuṃ kṣamo loke ko vā stotuṃ bhuvi kṣamaḥ/
tathāpi parameśānaṃ puruṣaṃ bhaktavatsalam

9.9.27

caturbhujamudārāṅgaṃ śaṅkhacakragadādharam/
kirīṭahārakaṭakakāñcīkuṇḍalamaṇḍitam

9.9.28

śrīvatsakaustubhasvacchayajñasūtrāṅgulīyakam/
divyapītāmbaradharaṃ kalak‌vaṇitanūpuram

9.9.29

aṣṭabhiścāpi devībhiḥ prāñcalībhiśca sevitam/
pakṣīndraviṣvaksenābhyāṃ parivāraiśca sevitam

9.9.30

atiprasannavadanaṃ bālakaṃ tilakojvalam/
abhayapradamāsīnaṃ śeṣabhogāsane śubhe

9.9.31

divyagandhaviliptāṅgaṃ nānāmālyopaśobhitam/
smitena vijitajyotsnaṃ nīlanīrajalocanam

9.9.32

kambukaṇṭhaṃ mahāsatvaṃ pīnottuṅgāṃsaśobhitam/
uttuṃgapīnavipulasamasnigdhamahorasam

9.9.33

puṣṭodaraṃ magnanābhiṃ pṛthuśroṇībharāñcitam/
ūrudvayakṛtadvandvaraṃ bhāsaṃraṃbhalakṣitam

9.9.34

caraṇadvandvavijitavikasatsarasīruham/
aṅguṣṭhanakhaniryadbhirbhānubhirjitabhāskaram

9.9.35

ājānudīrghaiḥ pṛthulaiḥ hastairāyudhadhāriṇam/
dhyātvaivaṃ vāsudevaṃ taṃ kuryādāvāhanakriyām

9.9.36

[tattaddevānāṃ homakramanirdeśaḥ]
mathitaṃ maṇijaṃ yadvā laukikaṃ vā hutāśanam/
`dvādaśākṣara'mantreṇa prokṣayitvā sasarpiṣā

9.9.37

paryagnikaraṇaṃ kuryāt kuṇḍānāṃ darbhamuṣṭibhiḥ/
uddīpya jvalanaṃ samyak `parivājatī'tyṛcā

9.9.38

saṃskuryātpaścime kuṇḍe jvalantaṃ jālavedasam/
prāgādiṣu ca kuṇḍeṣu pratyak kuṇḍāt samāharet

9.9.39

agnimadhye tu kuṇḍeṣu yogapīṭhaṃ prakalpayet/
śunāsīre vāsudevaṃ yāmye saṅkarṣaṇaṃ tathā

9.9.40

pradyumnaṃ vāruṇe kuṇḍe aniruddhamudak‌pade/
evamāvāhya deveśaṃ pūjayetsarpiṣā tataḥ

9.9.41

[homakrame samidhādivivekaḥ]
catasraḥ samidhaḥ proktā prāgādiṣu yathākramam/
palāśakhadirāśvatthavilvodumbarabhūruhāḥ

9.9.42

alābhe sarvakuṇḍeṣu pālāśyekaiva śasyate/
pāyasaṃ kṛsaraṃ cāpi guḍānnaṃ ca yathākramam

9.9.43

haridrānnaṃ ca pūrvādikuṇḍeṣu caravaḥ smṛtāḥ/
pāyasānnena vā kuryāt śuddhānnenāthavā bhavet

9.9.44

tilaśāliyavā veṇurhome bījānyanukramāt/
tilairvā sarvakuṇḍeṣu bījālābhe samācaret

9.9.45

vāsudevādibhirmantrairhomāḥ prāgādivahniṣu/
samidbhirājyaiścarubhiḥ bījaiḥ kāryāśca mūrtipaiḥ

9.9.46

aṣṭottaraśataṃ homaḥ pratyekaṃ kalaśodbhava/
evaṃ juhvatsu ṛtvikṣu mūrtihomaṃ yathākramam

9.9.47

[tattvahomavidhiḥ]
tattvahomaṃ svayaṃ kuryāt brāhmakuṇḍe gurūttamaḥ/
purastāddevadevasya bimbaṃ bhūtamayaṃ smaret

9.9.48

ardhyādyairupacaryātha tattvasaṃhāramācaret/
saṃharetpṛthivīmapsu tāṃ vahnau taṃ ca mārute

9.9.49

tamākāśe ca manasi tacca tanmātrayā saha/
tadīyaiścāpi tattvaiśca tanmano'haṃkṛtau haret

9.9.50

ahaṃkṛtiṃ tato buddhau prakṛtau tāṃ samāharet/
tāṃ ca jīve tato'bhyarcya punarutpādayedguruḥ

9.9.51

prācīnakuṇḍe juhuyāt tattvāni kapilāghṛtaiḥ/
varmaṇā pariṣicyādau sṛṣṭipanthānamāsthitaḥ

9.9.52

tattvavyāhṛtibhiḥ kuryāt pṛthagaṣṭottaraṃ śatam/
aṣṭāviṃśati vāṣṭau vā pratimantrāhutirbhavet

9.9.53

[makārādyakṣaratattvānāṃ pratimāṅgeṣu nyāsakramaḥ]
jīvamantro makāraḥ syāt bhakāraḥ prakṛtirbhavet/
buddhitattvaṃ bakāraḥ syāt phakāraḥ syādahaṃkṛtiḥ

9.9.54

manastattvaṃ pakāraḥ syāt pratimāhṛdayasthitāḥ/
nakāraśśabdatanmātraṃ śrotraikaviṣayaṃ bhavet

9.9.55

dhakāraḥ sparśatanmātraṃ tvaci nityaṃ pratiṣṭhitam/
dakāro rūpatanmātraṃ netrayorviṣayaṃ bhavet

9.9.56

thakāro rasatanmātraṃ jihvāyāmeva vartate/
takāro gandhatanmātraṃ vartate nāsikāñcale

9.9.57

ṇakāraḥ śrotratattvaṃ syāt śrotrayornityamāvaset/
ḍhakārastu tvagātmā syāt tvaci sarvatra vartate

9.9.58

ḍakāro netra tattvātmā nityaṃ nayanayorvaset/
jihvātmā tu ṭhakāraḥ syāt jihvārūpaṃ jagatraye

9.9.59

ghrāṇātmā tu ṭakāraḥ syāt nāsikāgre niveśitaḥ/
ñakāro vāṅmayo varṇo vāci nityaṃ pratiṣṭhitaḥ

9.9.60

jhakāraḥ karatattvaṃ syāt karayorvidhinirmitaḥ/
jakāraḥ pādatattvārṇaḥ nityaṃ pādatale sthitaḥ

9.9.61

chakāraḥ pāyutattvātmā pāyumūlamupāśritaḥ/
cakāro mehanātmā syāt mehane sanniveśitaḥ

9.9.62

ṅakāraḥ pṛthivītattvam pādājjānupravartakam/
aptattvaṃ tu dhakārassyāt jānorguhyāvadhisthitaḥ

9.9.63

tejastattvaṃ gakāraḥ syāta guhyādānābhi vartate/
khakāro vāyutattvātmā nābhernāsāntamāsthitaḥ

9.9.64

kakāro'mbaratattvātmā tato brahmabilāvadhi/
evaṃ tattvākṣakaḥ proktaḥ praṇavādi samuddharet

9.9.65

praṇavastattvamantraśca natiśca sthānanāma ca/
caturthyantaṃ samuddhṛtya vahnijāyāṃ gurūttamaḥ

9.9.66

hutvā sampātamāhṛtya tattadaṅgeṣu secayet/
[pratimāyāṃ śaktiniveśaprakāraḥ]
evaṃ hutvā tataḥ prāṇavāyuhomaṃ samācaret

9.9.67

prāṇaṃ hutvā suṣumnāyāmilāyāṃ tadanantaram/
apānaṃ piṅgalāyāntu samānaṃ gandhasaṃjñike

9.9.68

udānaṃ hastijihvāyāṃ vyānavāyuṃ niveśayet/
pūṣāyāmapi nāgendraṃ yaśasvinyāṃ tu kacchapam

9.9.69

alambusāyāṃ kṛkaraṃ devadattaṃ kuhūpade/
dhanañjayaṃ tu kaiśinyāṃ hṛtvā hṛtvā svavidyayā

9.9.70

sampātaṃ secayedbimbe tatra śaktiṃ niveśayet/
saṅkhaṃ cakraṃ gadāpadmaṃ śārṅgaṃ śrīvatsakaustubhe

9.9.71

vanamālāṃ khageśaṃ ca hutvā sampātasecanam/
`asunīte'ti mantreṇa aṣṭottaraśatāhutīḥ

9.9.72

hṛtvā prāṇapratiṣṭhārṇa śiraskenājyasecanam/
sampātasecane kāle tattacchaktiṃ niveśayet

9.9.73

[caṇḍādiparivāṇām adhivāsanādividhiḥ]
caṇḍādīnāṃ ca pīṭhānāṃ parivāragaṇasya ca/
anyeṣāmapi sarveṣāṃ dhānyapīṭhe'dhivāsanam

9.9.74

kṛtvā tattadvidyayaiva hutvā cāṣṭottaraṃ śatam/
sarpiṣā'hṛtya sampātaṃ tattadbimbeṣu secayet

9.9.75

evaṃ niravaśeṣeṇa kṛte home yathāvidhi/
śāntihomaṃ tataḥ kuryāt sarvadoṣāpanuttaye

9.9.76

oṃ bhūrbhuvaḥ suvaḥ svāhetyaṣṭottarasahasrakam/
aṣṭottaraśataṃ yadvā sarpiṣā pūrvavarhiṣi

9.9.77

hutbā sampātamādāya sarveṣvaṅgeṣu secayet/
[ekaberabahaberapratiṣṭhāvidhau viśeṣaḥ]
brāhme pade sthāpanīye dhruvabere munīśvara

9.9.78

vedikādighaṭāmbobhirabliṅgaiḥ prokṣayettataḥ/
āgneyādighaṭāmbhobhi`rviṣṇugāyatriyo'kṣaṇam

9.9.79

bahubere tu sadanaṃ praviśyaivokṣaṇaṃ bhavet/
tataścaturvidhānnaṃ ca haraye vinivedayet

9.9.80

praṇavenopacārāṃstān sarvānapi samācaret/
[balisamarpaṇavidhiḥ]
bimbamutthāpya tejasvī prāṅmukhaṃ viniveśya ca

9.9.81

abhyarcya gandhapuṣpādyaiḥ balidānaṃ samācaret/
māṣodanena bhūtebhyaḥ sarvebhyo'pi yathāvidhi

9.9.82

gomayālepite bhūmitale samyagalaṅkṛte/
ādyāśca karmajāścaiva bhūtāḥ prāgādiṣu sthitāḥ

9.9.83

parvateṣvapyaraṇyeṣu vṛkṣāgreṣu vasanti ye/
ālayeṣu ca tīrtheṣu ṛṣīṇāmāśrameṣu ca

9.9.84

kūpeṣu ca taṭākeṣu ye vasanti gṛhādiṣu/
uttamāḥ madhyamāścāpi rājasāstāmasāstu vā

9.9.85

balyarthinaḥ samāyāntu tebhyaḥ pūjāṃ karomyaham/
idamardhyamidaṃ pādyamidamācamanīyakam

9.9.86

snānametat sagandhodaṃ vastramettasunirmalam/
idaṃ gandhamidaṃ puṣpam idaṃ dhūpaṃ sadīpakam

9.9.87

anarghamakṣatamidaṃ gṛhṇantu balidevatāḥ/
māṣaudanaṃ tat saghṛtaṃ dadhimiśraṃ guḍānvitam

9.9.88

bhakṣyaiśca vividhairyuktaṃ pāyasena ca miśritam/
tāmbūlapūgasahitaṃ madhudravasamanvitam

9.9.89

bhoktuṃ tripuruṣairyojñaṃ miśrayetpayasā gavām/
vibhajya tatttridhā dhīmāna balidānaṃ samācaret

9.9.90

kurvanti vighnaṃ ye bhūtāḥ dharmakāryeṣu ye bhuvi/
ye haranti ca puṇyāni tebhyastebhyaḥ ayaṃ baliḥ

9.9.91

viniyujya ca kāryeṣu phalārtha vindate ta ye/
rājasā madhyamaguṇāḥ tebhyastebhyaḥ ayaṃ baliḥ

9.9.92

yāgādiṣu pravṛtteṣu dṛṣṭvā tuṣṭimavāpnuyuḥ/
ye bhūtāḥ uttamaguṇāḥ tebhyastebhyaḥ ayaṃ baliḥ

9.9.93

[pratiṣṭhāsthānāt gantuṃ balidevaprārthanākramaḥ]
dattvaiva balimācāryaḥ prārthayedbalidevatāḥ/
pratiṣṭhā devadevasya kriyate paramātmanaḥ

9.9.94

itaḥ prabhṛti yuṣmabhirnaiṣā vastuṃ kṣamā mahī/
tasmādanyatra gacchadhvaṃ balidānena toṣitāḥ

9.9.95

deśikaḥ prārthayedevaṃ vinīto balidevatāḥ/
te tuṣṭāḥ balidānena prārthitāḥ yānti niścayam

9.9.96

[piṇḍikādyadhivāsaḥ tadaṅgabhūtahomaśca]
piṇḍikāṃ devadevasya dhānyapīṭhe'dhivāsayet/
ratnānyapi ca lohāni dhānyānyapyadhivāsayet

9.9.97

pṛthak pṛthak bhājaneṣu vāsobhirveṣṭayennavaiḥ/
viṣṇugāyatriyājyena homaścāṣṭottaraṃ śatam

9.9.98

[pratisarabandhaḥ pūrṇāhutikramaḥ maṅgalasūcakalakṣaṇāni ca]
hemasūtraṃ pratisaraṃ pratiṣṭhārtha gurūttamaḥ/
bandhayeddevadevasya haste puṇyāhapūrvakam

9.9.99

tataḥ pūrṇāhutiṃ kuryuḥ kuṇḍe kuṇḍe yathākramam/
puṇyagandhavaho dhūmaḥ jvālādakṣiṇamaṇḍalā

9.9.100

agniḥ kanakavarṇābhaḥ yadvā kamalasannibhaḥ/
ācāryasya manastuṣṭirime maṅgalasūcakāḥ

9.9.101

[rātriyāpanakramaḥ]
gītavāditranirghoṣaiḥ brahmaghoṣaiśca maṅgalaiḥ/
nayeyustāṃ niśāmṛtvik yajamānagurūttamāḥ

Original text: bhārgavatantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc