Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhargava Tantra · Chapter 3

3.3.1

// tṛtīyo'dhyāyaḥ //
[devālayakalpanaprayojanasthānādinirūpaṇādhyāyaḥ]
[bhagavadālayakalpanaviṣayakajijñāsā]
agastyaḥ
bhagavan bhārgava śrīman sarvakalyāṇavigraha/
harimandiranirmāṇaṃ kathaṃ kuryājjagat‌prabho

3.3.2

(prāraṃbhaṃ M. kośe-`tṛtīyodhyāya prāraṃbhaḥ/ śrīmate hayagrīvāya paramātmane namaḥ/ mandiranirmāṇam/' iti pāṭhaḥ/)
[bhagavadālayanirmāṇasya prayojanadvayam]
śrīrāmaḥ
kṛtvā prabhūtaṃ salilamārāmān viniveśya ca/
devatāyatanaṃ kuryāt yaśodharmābhivṛddhaye

3.3.3

iṣṭāpūrtena labhyante ye lokāstān bibhūṣatā/
devānāmālayaḥ kāryo dvayamapyatra dṛśyate

3.3.4

[bhagavadālayakalpanayogyasthānanirdeśaḥ]
salilodyānayukteṣu kṛteṣvakṛtakeṣu ca/
sthāneṣveteṣu sānnidhyamupagacchanti devatāḥ

3.3.5

sarassu nalinīcchatranirastaraviraśmiṣu/
haṃsāṃsākṣiptakalhāravīcīvimalavāriṣu

3.3.6

haṃsakāraṇḍavaktrauñcacakravākavirāviṣu/
paryantaniculacchāyāviśrāntajalacāriṣu

3.3.7

krauñcakrauñcīkalāpāśca kalahaṃsakalasvanāḥ/
phullanīradrumottaṃsāssaṅgamaśreṇimaṅgalāḥ

3.3.8

pulinābhyunnatorasthā haṃsahāsāśca nimnagāḥ/
vanopāntanadīśailanirjharopāntabhūmiṣu

3.3.9

ramante devatāḥ nityaṃ pureṣūdyānavatsu ca/
parvateṣu praśasteṣu tīreṣu ca payonidheḥ

3.3.10

āśrameṣu munīnāṃ ca brāhmaṇāḥ yatra nityaśaḥ/
tatra haryādayo devāḥ vastumicchanti sarvadā

3.3.11

yatra bhūmiḥ praśastā syāt bhūsurāṇāṃ manoharā/
sā bhaveddevatānāṃ ca priyā kalaśasaṃbhava

3.3.12

(ślokānantaraṃ M. kośe `pramāṇam' ityadhikaḥ/)
[devālayakalpanakrame dvārāditattadbhāgānāṃ pramāṇādiḥ]
catuṣṣaṣṭipadaṃ kāryaṃ devatāyatanaṃ sadā/
dvāraṃ ca madhyamaṃ tatra samadiksthaṃ praśasyate

3.3.13

yo vistāro bhavedyasya dviguṇā tatsamunnatiḥ/
ucchrāyādyastṛtīyoṃ'śastena tulyā kaṭirbhavet

3.3.14

vistārārdhaṃ bhavedgarbho bhittayo'nyāssamantataḥ/
garbhapādena vistīrṇaṃ dvāraṃ dviguṇamucchritam

3.3.15

ucchrāyātpādavistīrṇā śākhā tadvadudumbaraḥ/
vistārapādapratimaṃ bāhulyaṃ śākhayoḥ smṛtam

3.3.16

tripañcasaptanavabhiḥ śākhābhistatpraśasyate/
adhaśśākhācaturbhāge pratihārau niveśayet

3.3.17

śeṣaṃ maṅgalyavihagaiḥ śrīvṛkṣasvastikairghaṭaiḥ/
mithunaiḥ patravallībhiḥ pratimābhiśca śobhayet

3.3.18

dvāramānāṣṭabhāgonā pratimā syāt sapiṇḍikā/
dvau bhāgau pratimā tatra tṛtīyāṃśaśca paṇḍikā

3.3.19

(ślokānantaraṃ M. kośe `vimānāni' ityadhikaḥ/)
[viṃśatisaṃkhyākānām ālayānāṃ parigaṇanam]
merumandarakailāsavimānacchandanandanāḥ/
samudrapadmagaruḍanadīvardhanakuñjarāḥ

3.3.20

guharājo vṛṣo siṃhassarvatobhadrako ghaṭaḥ/
haṃso vṛttaścatuṣkoṇaḥ ṣoḍaśāṣṭāśrakastathā

3.3.21

ityete viṃśatiḥ proktāḥ prāsādāḥ śārṅgadhanvanaḥ/
[devālayasya sāmānyaṃ lakṣaṇam]
yathoktena krameṇaiva teṣāṃ lakṣaṇamucyate

3.3.22

pūrvoktāyāmavistārāvardhīkṛtya yathāvasu/
caturbhāgena vā kuryāt sarvaṃ vittānusārataḥ

3.3.23

[ālayakalpanakrame ardhamaṇḍapādyāyāmādiḥ]
garbhagehasamāyāmam ardhamaṇṭapamucyate/
sapādaṃ sārdhayuktaṃ vā tripādādhikasaṃyutā

3.3.24

ardhamaṇḍapamānena sārdhaṃ nṛttārdhamaṇḍapam/
vaipulyasadṛśaṃ sārdhaṃ dviguṇaṃ vā yathecchayā

3.3.25

tayormaṇḍapayorevamāyāmo munipuṅgava/
antarmaṇḍalanāmānaṃ prākāraṃ prathamaṃ viduḥ

3.3.26

vimānaṃ veṣṭayedetat yadvā syādardhamaṇḍapam/
antarhārāhvayaṃ vapraṃ kārayettadanantaram

3.3.27

maryādākhyaṃ tṛtīyaṃ tatprākāraṃ vidhibhāṣitam/
[mūlabimbādisthāpanasthānanirdeśaḥ]
mūlabimbaṃ pratiṣṭhāpyaṃ garbhagehe vidheḥ pade

3.3.28

yadvā daive mānuṣe vā dhruvasthāpanamācaret/
[dvārapālasthānanirdeśaḥ]
caṇḍapracaṇḍau saṃsthāpya garbhadvāre yathākramam

3.3.29

ardhamaṇḍapakadvāre śaṅkhacakrottamāṅginau/
antarmaṇḍalasaṃjñasya sthalasya dvārapārśvayoḥ

3.3.30

jayaśca vijayaścobhau kartavyau munipuṅgava/
antarhārāhvaye dhāmni dvāri padmagadādharau

3.3.31

durjayaprabalau sthāpyau maryādādvārapārśvayoḥ/
[parivāradevasthānanirdeśaḥ]
ekāvaraṇake dhāmni parivārānnimān śṛṇu

3.3.32

nṛttārdhamaṇḍapasyāgre kalpanīyo vihaṅgarāṭ/
gopurasyottare sāle mandirābhimukhe raviḥ

3.3.33

tasyaiva dakṣiṇe sāle candramāḥ parikalpyate/
vahnau kāmo yame brahmā nairṛte syādgajānanaḥ

3.3.34

vāruṇe ṣaṇmukho durgā vāyau saumye dhanādhipaḥ/
īśāne śaṃkaraṃ tatra kṣetrapālaṃ prakalpayet

3.3.35

someśayorantarāle viṣvaksenaṃ prakalpayet/
aṅgaṇe dakṣiṇe saptamātaraḥ śrīstu nairṛte

3.3.36

indrādayo lokapālāḥ pūjyāḥ svāśāsu cāṅgaṇe/
gopurasya bhavedantarbahirvā balipīṭhikā

3.3.37

antarharāhvayopete viśeṣo dhāmni kathyate/
sūryācandramasoḥ sthāne viśeṣau puruṣācyutau

3.3.38

sūryācandramasau kalpyau dvītīyāvaraṇe tathā/
hayagrīvaḥ smarasthāne sthāpyaḥ saṅkarṣaṇo vidheḥ

3.3.39

varāho vighnarāṭ sthāne pradyumnaḥ ṣaṇmukhasya ca/
kātyāyinyāḥ anantaḥ syāt aniruddho narāsane

3.3.40

nṛkesarī śaṃkarasya cāṅgaṇe pīṭhikāsu cet/
indrādayaḥ samabhyarcyāḥ teṣāṃ sthāne yathākramam

3.3.41

cakrī ca musalī śaṃkhī khaḍgī caiva gadādharaḥ/
śarṅgī padmī tathā vajrī pūjyā divyāstradhāriṇaḥ

3.3.42

prathamāvaraṇe yeṣāṃ sthānā ye samudīritāḥ/
[ālaye dvitīyāvaraṇasthaparivāradevānāṃ sthānāni]
jñeyāḥ dvitīye te sarve parivārāḥ yathākramam

3.3.43

maryādāvaraṇe dhāmni gopurobhayapārśvayoḥ/
śaṅkhaṃ cakraṃ tathā sthāpya devadevāyudhottamau

3.3.44

upendraṃ gopuraśirobhāge sthāpya tataḥ param/
āgneyādikrameṇaiva prākṛtādīn prakalpayet

3.3.45

upendraḥ prākṛtaḥ puṇyaḥ puṣkaro viśvabhāvanaḥ/
asuraghnaḥ kṛtāntaśca bhūtanātho'ṣṭamaḥ smṛtaḥ

3.3.46

aṅgaṇe pīṭhikāsthāne kumudādīn prakalpayet/
kumudaḥ kumudākṣaśca puṇḍarīkaśca vāmanaḥ

3.3.47

śaṅkukarṇaḥ sarpanetraḥ sumukhassupratiṣṭhitaḥ/
viṣvaksenaṃ tadāgneyyāṃ kṣetrapālaṃ khageśvaram

3.3.48

pradhānavedyabhimukhaṃ kalpayetkumbhasaṃbhava/
mahāpīṭhaṃ ca tatraiva dhvajayaṣṭiṃ ca śārṅgiṇaḥ

3.3.49

[ālaye mahānasādisthānanirdeśaḥ]
prathamāvaraṇe vāpi dvitīyāvaraṇe'pi vā/
tṛtīyāvaraṇe vāpi pākasthānaṃ prakalpayet

3.3.50

(ślokataḥ pūrva M. kośe-`mahānasam' ityadhikaḥ/)
vāruṇe vā'thavā saumye kūpaṃ śārve'pi vā bhavet/
yatra vā'pāṃ rasāssanti tatra kūpaṃ prakalpayet

3.3.51

[trividhaṃ vaiṣṇavavimānam]
nāgaraṃ drāviḍaṃ ceti vesaraṃ ca tridhā matam/
vimānaṃ devadevasya vimalaṃ vaiṣṇavaṃ smṛtam

// iti bhārgavatantre tṛtīyo'dhyāyaḥ //(1) (1. adhyāyaḥ ityataḥ anantaram M. kośe `hariḥ om' ityadhikaḥ/)

Original text: bhārgavatantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc