Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhargava Tantra · Chapter 21

21.21.1

// ekaviṃśo'dhyāyaḥ //
[pavitrāropaṇavidhinirūpaṇādhyāyaḥ]
[karmasu jāyamānadoṣaparihāraviṣayakaḥ praśnaḥ]
agastyaḥ
bhagavan devadeveśa jāmadagnya kṛpānidhe/
nityanaimittikādīnāṃ nyūnādhikyādisaṃbhave

21.21.2

sarveṣāṃ brāhmaṇādīnāṃ cāturāśramyameyuṣām/
kiṃ nu tatra samādhānaṃ brūhi me bhaktavatsala

21.21.3

[pavitrāropaṇasya doṣaparihāropāyatvam]
śrīrāmaḥ
pavitrayajanaṃ nāma samārādhanamuttamam/
samāpya pūtāḥ te sarve galitāḥ karmaṇo narāḥ

21.21.4

[pavitrāropaṇārthaṃ kālanirdeśaḥ]
śrāvaṇe bhādrapadyāṃ vā māsi vāśvayuje bhavet/
śobhane tithinakṣatre vāsare śubhanandite

21.21.5

pavitrabhūṣaṇaṃ kuryāt kalyāṇaṃ kamalāpateḥ/
aśvinyoḥ śravaṇe puṣye rohiṇyāṃ vā punarvasau

21.21.6

uttaratritaye svātau mṛge maitre'ntyabhe'pi vā/
kuryāt pavitraṃ kalyāṇaṃ yathāvidhi munīśvara

21.21.7

[pavitropādānadravyasannāhaḥ]
tantūn brāhmaṇakanyābhirnirmitānathavā'paṇāt/
krītān vā doṣarahitān kauśeyān vā yathāvasu

21.21.8

ādāya kṣālayitvādbhiḥ mudgacūrṇairvimiśrayet/
śoṣayedātape samyak triguṇīkṛtya tān punaḥ

21.21.9

punaśca triguṇīkṛtya śaṅkoḥ sūtraṃ niveśayet/
aṅgasthalānuguṇyena pavitraṃ kārayet sudhīḥ

21.21.10

sūtrāṇyaṣṭottaraśataṃ sarvatra parikīrtitam/
[pavitramānaṃ granthisaṃkhyā ca]
pavitramadhivāsāya nābhyantaṃ parikalpayet

21.21.11

ācāryadevapadmānāṃ śiromānaṃ gurerbhavet/
dvātriṃśadgranthayasteṣām anale mekhalāsamam

21.21.12

kuṃbhasya karakasyāpi kaṇṭhamānamudīritam/
viṃśatissapta ca tayorgranthayaḥ parikīrtitāḥ

21.21.13

[daśapavitrāṇāṃ nāmāni lakṣaṇañca]
pavitrasaṃkhyā berāṇāṃ daśa tāni vadāmyaham/
prāmāṇyaṃ granthisaṃjñaṃ ca alaṅkārāhvayaṃ tathā

21.21.14

uttamādhamamadhyāni kirīṭākhyamanantaram/
śrīvatsakaustubhāhvānaṃ vanamālāhvayaṃ daśa

21.21.15

prāmāṇyaṃ nābhimaryādaṃ dvātriṃśad‌granthisaṃyutam/
hṛdayāntaṃ granthisaṃjñaṃ granthayaḥ pañcaviṃśatiḥ

21.21.16

alaṅkāraṃ tu jaṅghāntaṃ dvātriṃśad‌granthinirmitam/
uttamaṃ jānusīmāntaṃ granthayo'ṣṭottaraṃ śatam

21.21.17

aśīti granthisahitamūrvantaṃ madhyamaṃ bhavet/
nābhyantaṃ granthayaḥ ṣaṣṭiḥ jaghanyasya prakīrtitam

21.21.18

kirīṭamānaṃ tannāmno dvātriṃśat granthayaḥ smṛtāḥ/
śrīvatsaṃ snamaryādaṃ granthayaḥ saptaviṃśatiḥ

21.21.19

kaustubhaṃ hṛdayāntaṃ syāt dvātriṃśad‌granthisaṃyutam/
vanamālāpavitraṃ tu caraṇāntaṃ prakalpayet

21.21.20

anekagranthisahitaṃ svatantrāṇāmidaṃ bhavet/
[paratantrabimbānāṃ pavitramānanirdeśaḥ]
bimbānāṃ paratantrāṇāṃ devīnāṃ cottamādikam

21.21.21

hastamānaṃ bhavedagnergranthayo dvādaśa smṛtāḥ/
sarveṣāṃ parivārāṇāṃ dvātriṃśad‌granthibhiryutam

21.21.22

nābhyantaṃ dvārapālānāmapi tādṛśakalpanam/
karṇikāyāmasadṛśaṃ pīṭhāntaṃ parikalpayet

21.21.23

anekagranthisahitaṃ gurūṇāmṛtvijāmapi/
anyeṣāmapi sarveṣāṃ nābhyantaṃ parikalpayet

21.21.24

[pavitranirmāṇavidhiḥ]
gandhaiḥ parimalīkuryāt dravyaiḥ karpūrikādibhiḥ/
maṇimuktāpravālādyaiḥ svarṇairvā kusumairapi

21.21.25

granthīnāṃ pūraṇaṃ kuryāt kuṅkumādyaiśca śobhayet/
yathāvibhavavistāraṃ pavitrāṇi prakalpayet

21.21.26

[pavitrotsavasampādanārthamanujñāyācanam]
aṅkurāṇyarpayodrātrau daśamyāṃ prārthayeddharim/
praṇamya ca parikramya ṛtvigbhiḥ sahito guruḥ

21.21.27

cāturvarṇasyāśramiṇāṃ karmavaikalyaśāntaye/
sarvadoṣavināśārthaṃ sevatāṃ ca mahotsavam

21.21.28

sampade sarvalokānāṃ durbhikṣotsādanāya ca/
ārogyasidhyai rugṇānāṃ prabhoriṣṭārthasiddhaye

21.21.29

pavitrārohaṇaṃ nāma kriyate'dya mahotsavaḥ/
anujānīhi deveśa karmasvasmānniyojaya

21.21.30

[pavitrādhivāsanavidhinirdeśaḥ]
prārthyaivaṃ mandirāttasmāt ācāryo maṇḍapāntare/
ṛtvigbhiḥ saha darbheṣu prāgānana upoṣitaḥ

21.21.31

japairdhyānena ca hareḥ rātriṃ sarvāṃ samāpayet/
ārabheta prabhātāyāmadhivāsanakarmaṇi

21.21.32

nyastacitto havirbhuktvā niśāyāmadhivāsayet/
pavitrabhūṣaṇasnānakautukāni dhruve bhavet

21.21.33

ekabere taditare sava kalyāṇakautuke/
tataḥ pratisaraṃ badhvā pūjayet dvāratoraṇān

21.21.34

caturvedavido viprān sthāpayecca caturdiśam/
vādyaghoṣe ca saṃghuṣṭe dhānyarāśau ca maṇḍape

21.21.35

prāgagreṣu ca darbheṣu pavitrāṇi niveśayet/
puṇyāhavāribhiḥ prokṣya śoṣayecchoṣaṇādibhiḥ

21.21.36

gandhavastubhirālipya sugandhairapi dhūpayet/
kusumāni vikīryātha veṣṭayennavavāsasā

21.21.37

pradarśya cakramudrāṃ ca pūjayedastravidyayā/
sūtrairīśānamārabhya maṇḍapaṃ pariveṣṭayet

21.21.38

ūrdhvaṃ cakramadhaḥ padmaṃ gadāṃ dvāreṣu cāṣṭasu/
dikṣu śaṃkhaṃ maṇḍapasya dhvātvā bhūtabaliṃ kṣipet

21.21.39

chidrayanti ca karmāṇi vighnayanti ca yāni vai/
baliṃ gṛhītvā niryāntu tāni bhūtāni vai bahiḥ

21.21.40

iti mantreṇa bhūtebhyo māṣānnena balirbhavet/
[pavitrotsavakrame bhagavataḥ catuḥsthānārcanam]
tataḥ saṃsnāpya deveśamupavītāntamarcayet

21.21.41

nirmāya maṇḍalaṃ tasmin devamāropya pūjayet/
maṇḍalaṃ ca tataḥ kuṃbhe vāsudevaṃ samarcayet

21.21.42

sudarśanaṃ ca karake nivedyānnaṃ yathāvidhi/
tataḥ kuṇḍegnimādhāya mūlena samidaṣṭakam

21.21.43

(T. tataḥ kuṃbhe vidhāyātha;)
caruṇātha `nṛsūktena' juhuyāt ṣoḍaśāhutīḥ/
sruveṇājyena cāṣṭau ca mūlamantreṇa deśikaḥ

21.21.44

sampātamājyaṃ saṅgṛhya pavitreṣu visarjayet/
[pavitrārohaṇaprakāraḥ]
`idaṃ viṣṇu'riti śrutyā pavitrārohaṇaṃ bhavet

21.21.45

kalyāṇakautuke kumbhe karake'gnau ca maṇḍale/
āropya maṅgalaiḥ sārdhaṃ mūlabimbe tathā caret

21.21.46

sarvārcāsu tathā katvā prāsādaṃ veṣṭayettataḥ/
pañcavarṇaistathā sūtrairnayedrātriṃ japādibhiḥ

21.21.47

[pavitrotsavadvitīyadinakṛtyam]
jāgareṇa tataḥ prātarmaṇḍalasthaṃ jagadgurum/
snāpayitvā samabhyarcya cakrābjaṃ vartayet panaḥ

21.21.48

dvārādiyajanaṃ kṛttvā pūjayeccakrapaṅkajam/
tasmin devaṃ samāropya kuṃbhaṃ ca karakaṃ tathā

21.21.49

dīpāntamarcayetprājñaḥ nivedya ca caturvidham/
[pavitrotsavakrame homavidhiḥ]
haviragnau ca juhuyāt `nṛsūktena' caturvidham

21.21.50

yavaṃ brīhiṃ ca veṇuṃ ca tilaṃ lājaṃ tathā sumam/
agaruṃ ca ghṛtaṃ paścāt samidho navamaṃ pṛthak

21.21.51

aṣṭottaraśataṃ homo muhūrte śobhane guruḥ/
[maṇḍalādīnāṃ pavitraiḥ bhūṣaṇaprakāraḥ]
pavitrairmaṇḍalaṃ kuṃbhaṃ karakaṃ makhakautukam

21.21.52

kuṇḍaṃ ca havyavāhaṃ ca bhūṣayitvābjamaṇḍalam/
pradakṣiṇīkṛtya tato mandire dhruvakautukam

21.21.53

pavitraiḥ samalaṅkṛtya havirantaṃ samarcayet/
berāṇyanyāni sarvāṇi paratantrāṃstathetarān

21.21.54

devīśca parivārāṃśca pīṭhānyapi yathākramam/
vādyavedādighoṣeśca pavitrārohaṇaṃ caret

21.21.55

`mūlamantre'ṇa sarveṣāṃ pavitrārohaṇaṃ matam/
ācāryo mūrtipaiḥ sārdhaṃ praviśya harimandiram

21.21.56

praṇamya svāñjaliṃ puṣpairāpūrya stunuyāttataḥ/
vikirettāni puṣpāṇi devapādāravindayoḥ

21.21.57

manuṣyārthāni sarvāṇi pavitrāṇi tathā hareḥ/
vinyasya pādayoḥ stutvā natvā svārtha samāharet

21.21.58

tataḥ pūjakamukhyānām ṛtvijāṃ sahakāriṇām/
[aparāhṇe bhagavantaṃ prati kṣamāprārthanam]
anyeṣāṃ brāhmaṇādīnāmitareṣāṃ ca dāpayet

21.21.59

devasyānanamālokya pādau spṛṣṭvā jagadguroḥ/
vijñāpayedimāṃ gāthāṃ prāñcalirvinayānvitaḥ

21.21.60

bhagavan devadeveśa sarvalokanamaskṛtaḥ/
saṃvatsaropacāreṣu nyūnādhikyopaśāntaye

21.21.61

ārādhanamidaṃ bhaktyā sahāsmābhiranuṣṭhitam/
gṛhāṇa neha kiñcicca svātantryaṃ mama mādhava

21.21.62

tvadājñayā kṛtaṃ sarvaṃ tvameva paramā gatiḥ/
atra nyūnātirekāṇi kṣamasva puruṣottama

21.21.63

iti taṃ prārthayeddevamaparāhṇe jagatpateḥ/
[utsavakrame dainandinakṛtyam mahotsavadivasaśca]
utsavaṃ kārayedbhaktyā pratyahaṃ snapanaṃ tathā

21.21.64

kāladvaye'pi homaśca nava vā sapta pañca vā/
trirātramekarātraṃ vā dvārādiyajanānvitam

21.21.65

mahotsavaṃ prakurvīta carame divase guruḥ/
[pavitrārohaṇe vaikalpikamantraḥ]
pavitrārohaṇaṃ kuryāt `puṃsūkte'nāpi vā hareḥ

21.21.66

[pavitrārohaṇaphalaśrutiḥ]
ityeṣa kathito brahman pavitrārohaṇo vidhiḥ/
evaṃ yaḥ kurute bhaktyā sa yāti paramāṃ gatim

Original text: bhārgavatantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc