Bhargava Tantra · Chapter 19
// ekonaviṃśo'dhyāyaḥ //
[jīrṇoddhāravidhinirūpaṇādhyāyaḥ]
[jīrṇoddhārāvasaraḥ]
dhāmno vā kautukānāṃ vā vaikalye'vayavādiṣu/
sandhātuṃ yadi śakyeta tadā sandhānamācaret
[saṃdhānānarhe bimbādau vidhiḥ]
aśakye tucchite dhāmni bimbe tyaktvā punaḥ sṛjet/
pūrvadravyaṃ punaḥ sṛṣṭau yogyaṃ saṃyojya kalpayet
(M.T. kośayoḥ ādau `bālālayam' ityadhikaḥ pāṭhaḥ)
(a. M. tuccite T. tūcchrite for tucchite;)
ayogyaṃ tucchitaṃ dhīmān agādhe nikṣipejjale/
bhinnaṃ vā sphuṭitaṃ bimbaṃ bhūtikāmo na pūjayet
[sandhānāvasare bhagavataḥ ārādhanasthalam/]
laghusādhye'ṅgasandhāne kuṃbhe śaktiṃ niveśayet/
anantajīrṇe bimbādau bālabimbe'rcayeddharim
[ajīrṇadhāmabimbatyāganiṣedhaḥ]
ajīrṇa dhāma bimbaṃ vā tyaktvā nānyatra kalpayet/
kalpane tu mahān doṣaḥ ācāryayajamānayoḥ
[vimānādijīrṇoddhārakrame śaktyāvāhanavyavasthā]
sandhāne tu vimānasya śaktimāvāhayeddhruve
dhruvaberasya sandhāne kumbhe vā bālakautuke/
vaikalye parivārāṇāṃ teṣāmāvāhanaṃ dhruve
aṅgabimbāṅgasandhāne tatrāpi parivāravat/
evaṃ sarvaṃ samālocya jīrṇoddhāraṃ samācaret
[bālālayakalpanavivekaḥ]
diśaśca vidiśaścāpi madhye mādhavasadmanaḥ/
sāvakāśe'bhirucite bālasadma prakalpayet
pañcavā bāhudaṇḍena sapta saṃkucite trikam/
caturaśraṃ manohāri kalpayet bālasadma tat
yasyāṃ diśyabhavaddvāraṃ mandire pūrvanirmite/
tasyāṃ bālālaye cāpi balajaṃ parikalpayet
[bālābimbakalpanaprakāraḥ]
lohajaṃ dārujaṃ yadvā śailajaṃ vā manoharam/
bālabimbaṃ prakapyeta yathā prācīnamandire
utsedho bālabimbasya vṛddhau pañcabhiraṅgulaiḥ/
sākaṃ hastena hānau tu viṃśatyāṅgulibhirbhavet
pūrvavatkalpayedbimbaṃ nānyathā kalaśodbhavaḥ/
[aṅgavaikalyaśāntyarthaṃ homakramaḥ]
evaṃ prakalpya medhāvī bālabimbaṃ ca mandiram
śubhe kāle tu samprati pūjayitvā dvijottamān/
āśiṣo vācayitvā ca dattvā tebhyo'pi dakṣiṇām
bhūsuraistairanujñātaḥ ācārya varayetpurā/
taṃ praṇamya yathāśāstraṃ maṇḍayitvābhipūjayet
[bālabimbasthāpanakrame ācāryavaraṇakramaḥ]
tataḥ śāstravidācāryaḥ aṅgavaikalyaśāntaye/
dūrvābhirmadhuyuktābhiḥ sahasraṃ homamācaret
vyāhṛtyā sarpiṣā paścāt `pañcopaniṣadā' śatam/
hutvā pūrṇāhutiṃ kuryāt tena śāntirna saṃśayaḥ
[bālabimbapratiṣṭhārādhanakramaḥ]
aṅkurāṇyarpayetpaścāt badhvā pratisaraṃ tataḥ/
jalādhivāsādyakhilaṃ karma kuryāt yathāpuram
bālālayasya madhye vā divye vā mānuṣe'pi vā/
hastamātronnatāṃ vediṃ kṛtvā tasyāṃ niveśayet
`mūlamantreṇa' vidhivat ratnanyāsaṃ na kārayet/
prokṣayecca yathāpūrvaṃ tato mūlālayaṃ vrajet
mūlabimbaṃ samārādhya kuṃbhaṃ nyasyāgrato hareḥ/
tatra tasmāt samāvāhya saṃhārakramamāśrayan
abhyarcya kumbhamardhyārvedavādyapurassaram/
ādāya kuṃbhamarcābhiḥ anyābhiḥ saha deśikaḥ
prādakṣiṇyena taddhāmnaḥ bālasadma praviśya ca/
karmārcādīni bimbāni tatra sthāne niveśayet
tataḥ kuṃbhagatāṃ śaktiṃ bālabimbe niyojayet/
pūrvavatsakalaṃ kuryāt sānnidhyaṃ yācayettataḥ
bhagavan punaruddhāraḥ tava dhāmnaśca varṣmaṇaḥ/
yāvatsamāpyate tāvat sānnidhyamiha ācara
iti prārthya tato devam aṅgaiḥ sākaṃ samarcayet/
vaikalyarahitān sarvān parivāram samarcayet
F(c:d: om A;)
vikalānarpayeddevān devapādāravindayoḥ/
luptānāmapi pīṭhānāṃ parivāravadiṣyate
āśritānāṃ tu pārthakyaṃ bhaktānāṃ parivāravat/
devīnāṃ ca śriyādīnāṃ sarvāsāṃ parivāravat
nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ yathāpūrvaṃ samācaret/
athavā nityameva syāt jīrṇoddhārasamāptaye
mahotsavaṃ prakurvīta yadyannityaṃ purātanam/
sthaṇḍile balidānaṃ syāt satāyāṃ pīṭhamastake
[jīrṇabimbaprakṣepaprakāraḥ]
evaṃ samāpya medhāvī gatvā gabhagṛhaṃ guruḥ/
haimaṃ lāṅgalamādāya mocayetpīṭhabandhanam
kuśaiḥ kāśaistṛṇaiścānyaiḥ tathā govālanirmitaḥ/
rajjubhirveṣṭayedvimbaṃ rathamāropayettataḥ
grāmaṃ pradakṣiṇīkṛtya samudraṃ vā sarovaram/
agādhaṃ cāpyaśoṣyaṃ ca salilaṃ yatra nityaśaḥ
tatra gatvā kṣipedvimbaṃ yadvā bhūmau khanedapi/
[saṃskārānantaraṃ punaḥ pratiṣṭhākramaḥ]
tataḥ snātvā vidhānena sandhāne yadi karmaṇi
sandhānāya gururdadyāt bimbaṃ devasya śārṅgiṇaḥ/
kārayitvā punaḥ sṛṣṭiṃ sandhānaṃ vā yathāvidhi
jalādhivāsādyakhilaṃ sarvaṃ karma yathāpuram/
punaḥ sṛṣṭau prakurvīta sandhāne naitadiṣyate
samprokṣaṇaṃ prakurvīta bālaśaktiṃ niveśayet/
evaṃ samprokṣya vidhivat karmabimbaiḥ samanvitam
abhyarcayedyathāpūrvaṃ bhagavantaṃ munīśvara/
// iti bhārgavatantre ekonaviṃśo'dhyāyaḥ //
Original text: bhārgavatantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0