Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhargava Tantra · Chapter 16

16.16.1

// ṣoḍaśo'dhyāyaḥ //
[samārādhanavidhinirūpaṇādhyāyaḥ]
[ārādhakasyālayapraveśakramaḥ]
śrīrāmaḥ
snātvā pūrvāhnikaṃ kṛtvā gururdevālayādbahiḥ/
prakṣālya pādau pāṇī ca trirācamyālayaṃ viśet

16.16.2

[kavāṭeddhāṭanaṃ bhagavatprabodhanañca]
prathamāvaraṇaṃ gatvā natvoddiśya śriyaḥ patim/
kṛte tālatraye paścāt kavāṭoddhāṭanaṃ caret

16.16.3

tadā prabodhayeddevaṃ vāsudevaṃ sanātanam/
prabuddha jagadīśāna prabuddha kamalāpate

16.16.4

prabuddha puṇḍarīkākṣa prabuddha ramayā saha/
prabuddhānantakalyāṇavāridhe karuṇāmbudhe

16.16.5

prabuddha candravadana kamalāṅghrisaroruha/
stuvanti vedāścatvāraḥ namanti druhiṇādayaḥ

16.16.6

astācalaṃ gataścandraḥ udayaṃ yāti bhāskaraḥ/
unmīlayākṣiyugalaṃ nṛtyatyapsarasāṃ gaṇaḥ

16.16.7

tumbururnāradaścobhau vīṇayā mañju gāyataḥ/
tiṣṭhanti ṛṣayaḥ sarve sevārthaṃ gopurādbahiḥ

16.16.8

bālātapā visarpanti prabuddhānyambujānyapi/
ṣaṭpadā makarandāya bhramanti kamalodare

16.16.9

cakravākadvijagaṇairgārhasthyamanubhūyate/
uttiṣṭha iti mantraistvāmupāsante dvijottamāḥ

16.16.10

uttiṣṭhotiṣṭha govinda uttiṣṭha puruṣottama/
[nirmālyaviniyogaḥ pātraprakṣālanaṃ ca]
evaṃ prabodhya deveśaṃ dīpeṣu jvaliteṣvapi

16.16.11

mālyagandhādidevasya viṣvaksenāya dāpayet/
pūjāyogyāni pātrāṇi kṣālayecca yathātatham

16.16.12

[bhūtaśuddhiprakāraḥ]
sapavitrakaro bhūtvā sordhvapuṇḍraḥ svalaṅkṛtaḥ/
nādite sakale vādye brahmadhoṣe ca ghoṣite

16.16.13

śabdabrahmamayīṃ dhyātvā dhaṇṭāṃ hastena cālayet/
`astramantreṇa' badhniyāddeśikaḥ kakubho daśa

16.16.14

`mūlamantreṇa' kurvīta prāṇāyāmatrayaṃ tataḥ/
recakaṃ purakaṃ caiva kubhakaṃ recakaṃ tathā

16.16.15

evaṃ caturvidhairyuktaḥ prāṇāyāma udāhṛtaḥ/
saptabhirdviguṇairvāpi punastadvaccaturguṇaiḥ

16.16.16

ādyaiśca `mūlamantra'sya saṃkhyoktā śāstravittamaiḥ/
gandhena sahitāṃ pṛthvīṃ saṃharedapsu yogavit

16.16.17

tā rasena samaṃ vahnau taṃ vāyau rūpamātrayā/
tamākāśe sparśayutaṃ tacca śabdena mānase

16.16.18

saṃharottadahaṃkāre taṃ buddhau tāṃ mahatyapi/
mahāntaṃ saṃharejjīve jīvaṃ taṃ brahmaṇi dhruve

16.16.19

niveśya vahnibījena dagdhaṃ dhyāyedvapurguruḥ/
vāruṇenaiva bījena siktaṃ jātaṃ punaḥ smaret

16.16.20

brahmaṇo nirgataṃ jīvaṃ smṛtvā tasmādgurūttamaḥ/
mahāntaṃ ca tato buddhiṃ buddherjātāmahaṃkṛtim

16.16.21

ahaṃkṛtermano dhyāyet tasmācchabdena cāmbaram/
sparśana cāmbarādvāyuṃ vāyo rūpeṇa cānalam

16.16.22

analādrasasaṃyuktā āpaśtābhyo mahīṃ smaret/
gandhena sahitāmevaṃ viśodhya vapurātmavān

16.16.23

[bhūtaśuddhikrame aṅgeṣu varṇanyāsakramaḥ]
nyasedaṅgeṣu `mūla'sya varṇānaṣṭau yathākramam/
vinyasetpraṇavaṃ nābhau nakāraṃ mehane nyaset

16.16.24

mokāraṃ jānuyugale nākāraṃ pādayordvayoḥ/
rākāraṃ vinyasenmūrdhni yakāraṃ nayanadvaye

16.16.25

ṇākāraṃ vadanāmbhoje yakāraṃ hṛdayāmbuje/
evaṃ vinyasya varṇāṃstān dhyātvā taṃ puruṣottamam

16.16.26

[mānasayāgavidhiḥ]
manasārādhayeddevamardhyādyairvividhaiḥ kramaiḥ/
ardhyaṃ pādyaṃ tathācāmaṃ snānaṃ vastropavītake

16.16.27

gandhaṃ puṣpaṃ tathā dhūpaṃ dīpaṃ puṣpāñjaliṃ tathā/
naivedyaṃ vividhaṃ cāti tāmbūlaṃ mukhavāsanām

16.16.28

ityādi mānasenaiva `mūlamantre'ṇa kārayet/
mūlamantraṃ japetpaścādaṣṭottaraśatāvaram

16.16.29

[pūjāpātrādisannāhaḥ]
devasya purataḥ pātre ādhāre pañca vinyaset/
pātrāpi pariśuddhāni śuddhalohamayāni ca

16.16.30

āvāhanāhvayaṃ pātramanyadekaṃ niveśayet/
pūrayedgalitāmbhobhiḥ `praṇave'nābhimantrayet

16.16.31

śoṣaṇaṃ plāvanaṃ cāpi kuryā`dagnyamṛtākṣaraiḥ'/
darśayetsurabhīmudrāṃ taccaturthyā namo'ntayā

16.16.32

pādyaṃ madhye dakṣiṇe'rdhyaṃ vāme cācāmavāri ca/
snānīyaṃ śāṅkare koṇe śuddhodamitaratra ca

16.16.33

spṛśan dakṣiṇahastena tattannāma smaran dvijaḥ/
uccārya kalpayāmīti pātrādardhyājjalaṃ haret

16.16.34

kiñcidanyena pātreṇa ninayennāsikāsamam/
saṃmantrya `mūlamantre'ṇa saptavāraṃ dvijottamaḥ

16.16.35

prokṣayetpañcapātrāṇi pūjādravyāṇyaśeṣataḥ/
[nityārcanātpūrvaṃ yogapīṭhakalpanaprakāraḥ]
pādapīṭhe tu devasya mūlabere gurūttamaḥ

16.16.36

`āyāntvādyena' mantreṇa yogapīṭhaṃ prakalpayet/
ādhāraśaktiḥ prathamā kūrmakālānalastataḥ

16.16.37

ananto'tha mahīpaścādūrdhvamūrdhvaṃ yathākramam/
dharmo jñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryaṃ ca yathākramam

16.16.38

prāgādidikṣu kramaśaḥ adharmādicatuṣṭayam/
āgneyyādiṣu koṇeṣu teṣāṃ madhye sadāśivaḥ

16.16.39

ete pādamayāḥ proktāḥ khaṭvāyāḥ kamalāpateḥ/
ṛgādivedāścatvāraḥ khaṭvākāṣṭhacatuṣṭayam

16.16.40

vaikārikastaijasaśca bhautikaśceti te tridhā/
pūrvāparaguṇāḥ proktāstathā satvādayo guṇāḥ

16.16.41

dakṣiṇottarasūtrāṇi tūlikā pañcabhūmikā/
jīvātmāstaraṇaṃ tasmādūrdhvaṃ padmāsanaṃ smṛtam

16.16.42

pārśvayorubhayoḥ kalpyau parameṣṭhitrilocanau/
sanatkumāraḥ sanakaḥ sanandaḥ pṛṣṭhatastrayaḥ

16.16.43

eteṣāntu namo'ntena caturthyā praṇavādinā/
arcayenmantramuddhṛtya tantraśāstrārthatattavavit

16.16.44

tato devaṃ samālokya sāmmukhyaṃ śāśvatīṃ sthitim/
prārthya mantrākṣaranyāsaḥ kartavyaḥ pūrvavartmanā

16.16.45

[karmārcāyāḥ yogapīṭhakalpanakramaḥ]
karmārcāsahaje pīṭhe yogapīṭhaṃ yathāpuram/
[bhagavataḥ nityārcanavidhiḥ]
prakalpyāvāhane pātre jalamardhyārthamāharet

16.16.46

lalāṭāntaṃ samuddhṛtya mūlenāgaccha cañcunā/
āvāhayenmūlaberāt siñcenmūrdhani karmaṇaḥ

16.16.47

praṇavena brahmarandhraṃ pidhāya kamalāpateḥ/
sāmmukhyaṃ svāgataṃ coktvā sthitiṃ yāgāvasānikīm

16.16.48

pārthya mantrākṣarānnyasya yajedardhyādibhiḥ kramāt/
`sāvitryā' vitaredardhyaṃ pādyaṃ `trīṇi padeti' ca

16.16.49

ācāmo `viṣṇugāyatryā' `tadviṣṇo' dantadhāvanam/
jihvānirlehanaṃ kuryāt `tadviprāso' viparyayāt

16.16.50

`ṛtaṃ satyami'ti śrutyā gaṇḍūṣaparikalpanam/
`pauruṣeṇaiva sūktena' snāpayetpuruṣottamam

16.16.51

`yuvā suvāse'ti ṛcā vastre dve dhautanirmale/
`yajñopavītamantreṇa' brahmasūtraṃ prakalpayet

16.16.52

`gandhadvāreti'mantreṇa gandhenālepanaṃ hareḥ/
`viṣṇornukami'ti śrutyā puṣpaiśca parimaṇḍayet

16.16.53

`jitanta' iti mantreṇa bhūṣayetsarvabhūṣaṇaiḥ/
`irāvatīti' mantreṇa pādayorakṣatārpaṇam

16.16.54

dhūpaḥ kālāgarumukhaiḥ `dhūrasī'ti manuṃ japet/
`uddīpyasve'ti mantreṇa dīpānujvālya darśayet

16.16.55

ādhoṣya caturo devān nṛttaṃ gītaṃ ca darśayan/
[bhagavataḥnityārcanakrame naivedyasamarpaṇaprakāraḥ]
arcayedvividhaiḥ puṣpairnāmabhirbahubhirharim

16.16.56

havīṃṣi sukhapak‌vāni vividhāni mahānasāt/
siktāni sarpibhiḥ samyak sopadaṃśāni pānakaiḥ

16.16.57

ānītāni yathāyogaṃ vinyastānyāsane'grataḥ/
prokṣayedastramantreṇa varmaṇā pariṣecayet

16.16.58

`devasya tveti' mantreṇa darśayat grāsamudrayā/
tripañca sapta vāraṃ vā devāya vinivedayet

16.16.59

evaṃ nivedya vidhivat sodakaṃ sopadaṃśakam/
tāmbūlīṃ vāsanāyuktāṃ dadyāccaraṇamityapi

16.16.60

[nityārādhanakrame homādisampādananirdeśaḥ]
tato nirgatya sadanānnityahomaṃ samāpayet/
baliṃ ca dadyādbhūtebhyo nityotsavamathācaret

16.16.61

[nittārcanaprasaṃge nīrājanod‌vāsanādikramaḥ]
tataḥ praviśya sadanaṃ nīrājya `carameṇa' ca/
udvāsayenmūlabere yathāpūrvaṃ gurūttamaḥ

16.16.62

japerdaṣṭākṣaraṃ mantraṃ' yathāśakti praṇamya ca/
svīkṛtya pādasalilaṃ pibetttriḥ śirasā punaḥ

16.16.63

dhārayetpādukāṃ cāpi tulasyādi tathā haret/
sevārthamāgatānāṃ ca yatīnāṃ viduṣāmapi

16.16.64

anyeṣāṃ viṣṇubhaktānāṃ pādyādi vitaredguruḥ/
[bhagavanniveditānnaviniyogaḥ]
viṣṇorniveditānnādi svīkṛtya svayamātmanaḥ

16.16.65

sevārthamāgatebhyaśca sarvebhyo'pi pradāpayet/
viṣṇorniveditānnena yaṣṭavyā gṛhadevatāḥ

16.16.66

bhuñjīta viṣṇunaivedyam devībhyo viniveditam/
[caṇḍādiniveditānnaviniyogādiḥ]
caṇḍādiparivārāṇāṃ yadannaṃ viniveditam

16.16.67

tanna bhuñjīta manujo jale'gnau vā vinikṣit/
taranti pitaraścāpi tena tṛptāḥ na saṃśayaḥ

idamārādhanaṃ viṣṇoḥ kathitaṃ te samāsataḥ/
// iti bhārgavatantre ṣoḍaśo'dhyāyaḥ //

Original text: bhārgavatantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc