Bhagavata Purana · Chapter 11.02
BhP_11.02.001/0 śrī-śuka uvāca
govinda-bhuja-guptāyāṃ dvāravatyāṃ kurūdvaha /
avātsīn nārado 'bhīkṣṇaṃ kṛṣṇopāsana-lālasaḥ
ko nu rājann indriyavān mukunda-caraṇāmbujam /
na bhajet sarvato-mṛtyur upāsyam amarottamaiḥ
tam ekadā tu devarṣiṃ vasudevo gṛhāgatam /
arcitaṃ sukham āsīnam abhivādyedam abravīt
BhP_11.02.004/0 śrī-vasudeva uvāca
bhagavan bhavato yātrā svastaye sarva-dehinām /
kṛpaṇānāṃ yathā pitror uttama-śloka-vartmanām
bhūtānāṃ deva-caritaṃ duḥkhāya ca sukhāya ca /
sukhāyaiva hi sādhūnāṃ tvādṛśām acyutātmanām
bhajanti ye yathā devān devā api tathaiva tān /
chāyeva karma-sacivāḥ sādhavo dīna-vatsalāḥ
brahmaṃs tathāpi pṛcchāmo dharmān bhāgavatāṃs tava /
yān śrutvā śraddhayā martyo mucyate sarvato bhayāt
ahaṃ kila purānantaṃ prajārtho bhuvi mukti-dam /
apūjayaṃ na mokṣāya mohito deva-māyayā
yathā vicitra-vyasanād bhavadbhir viśvato-bhayāt /
mucyema hy añjasaivāddhā tathā naḥ śādhi su-vrata
BhP_11.02.010/0 śrī-śuka uvāca
rājann evaṃ kṛta-praśno vasudevena dhīmatā /
prītas tam āha devarṣir hareḥ saṃsmārito guṇaiḥ
BhP_11.02.011/0 śrī-nārada uvāca
samyag etad vyavasitaṃ bhavatā sātvatarṣabha /
yat pṛcchase bhāgavatān dharmāṃs tvaṃ viśva-bhāvanān
śruto 'nupaṭhito dhyāta ādṛto vānumoditaḥ /
sadyaḥ punāti sad-dharmo deva-viśva-druho 'pi hi
tvayā parama-kalyāṇaḥ puṇya-śravaṇa-kīrtanaḥ /
smārito bhagavān adya devo nārāyaṇo mama
atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam /
ārṣabhāṇāṃ ca saṃvādaṃ videhasya mahātmanaḥ
priyavrato nāma suto manoḥ svāyambhuvasya yaḥ /
tasyāgnīdhras tato nābhir ṛṣabhas tat-sutaḥ smṛtaḥ
tam āhur vāsudevāṃśaṃ mokṣa-dharma-vivakṣayā /
avatīrṇaṃ suta-śataṃ tasyāsīd brahma-pāragam
teṣāṃ vai bharato jyeṣṭho nārāyaṇa-parāyaṇaḥ /
vikhyātaṃ varṣam etad yan- nāmnā bhāratam adbhutam
sa bhukta-bhogāṃ tyaktvemāṃ nirgatas tapasā harim /
upāsīnas tat-padavīṃ lebhe vai janṛnabhis tribhiḥ
teṣāṃ nava nava-dvīpa- patayo 'sya samantataḥ /
karma-tantra-praṇetāra ekāśītir dvijātayaḥ
navābhavan mahā-bhāgā munayo hy artha-śaṃsinaḥ /
śramaṇā vāta-rasanā ātma-vidyā-viśāradāḥ
kavir havir antarīkṣaḥ prabuddhaḥ pippalāyanaḥ /
āvirhotro 'tha drumilaś camasaḥ karabhājanaḥ
ta ete bhagavad-rūpaṃ viśvaṃ sad-asad-ātmakam /
ātmano 'vyatirekeṇa paśyanto vyacaran mahīm
avyāhateṣṭa-gatayaḥ sura-siddha-sādhya- $ gandharva-yakṣa-nara-kinnara-nāga-lokān &
muktāś caranti muni-cāraṇa-bhūtanātha- % vidyādhara-dvija-gavāṃ bhuvanāni kāmam // BhP_11.02.023* //
ta ekadā nimeḥ satram upajagmur yadṛcchayā /
vitāyamānam ṛṣibhir ajanābhe mahātmanaḥ
tān dṛṣṭvā sūrya-saṅkāśān mahā-bhāgavatān nṛpa /
yajamāno 'gnayo viprāḥ sarva evopatasthire
videhas tān abhipretya nārāyaṇa-parāyaṇān /
prītaḥ sampūjayāṃ cakre āsana-sthān yathārhataḥ
tān rocamānān sva-rucā brahma-putropamān nava /
papraccha parama-prītaḥ praśrayāvanato nṛpaḥ
BhP_11.02.028/0 śrī-videha uvāca
manye bhagavataḥ sākṣāt pārṣadān vo madhu-dvisaḥ /
viṣṇor bhūtāni lokānāṃ pāvanāya caranti hi
durlabho mānuṣo deho dehināṃ kṣaṇa-bhaṅguraḥ /
tatrāpi durlabhaṃ manye vaikuṇṭha-priya-darśanam
ata ātyantikaṃ kṣemaṃ pṛcchāmo bhavato 'naghāḥ /
saṃsāre 'smin kṣaṇārdho 'pi sat-saṅgaḥ śevadhir nṛṇām
dharmān bhāgavatān brūta yadi naḥ śrutaye kṣamam /
yaiḥ prasannaḥ prapannāya dāsyaty ātmānam apy ajaḥ
BhP_11.02.032/0 śrī-nārada uvāca
evaṃ te niminā pṛṣṭā vasudeva mahattamāḥ /
pratipūjyābruvan prītyā sa-sadasyartvijaṃ nṛpam
BhP_11.02.033/0 śrī-kavir uvāca
manye 'kutaścid-bhayam acyutasya pādāmbujopāsanam atra nityam /
udvigna-buddher asad-ātma-bhāvād viśvātmanā yatra nivartate bhīḥ
ye vai bhagavatā proktā upāyā hy ātma-labdhaye /
añjaḥ puṃsām aviduṣāṃ viddhi bhāgavatān hi tān
yān āsthāya naro rājan na pramādyeta karhicit /
dhāvan nimīlya vā netre na skhalen na pated iha
kāyena vācā manasendriyair vā buddhyātmanā vānusṛta-svabhāvāt /
karoti yad yat sakalaṃ parasmai nārāyaṇāyeti samarpayet tat
bhayaṃ dvitīyābhiniveśataḥ syād īśād apetasya viparyayo 'smṛtiḥ /
tan-māyayāto budha ābhajet taṃ bhaktyaikayeśaṃ guru-devatātmā
avidyamāno 'py avabhāti hi dvayo dhyātur dhiyā svapna-manorathau yathā /
tat karma-saṅkalpa-vikalpakaṃ mano budho nirundhyād abhayaṃ tataḥ syāt
śṛṇvan su-bhadrāṇi rathāṅga-pāṇer janmāni karmāṇi ca yāni loke /
gītāni nāmāni tad-arthakāni gāyan vilajjo vicared asaṅgaḥ
evaṃ-vrataḥ sva-priya-nāma-kīrtyā jātānurāgo druta-citta uccaiḥ /
hasaty atho roditi rauti gāyaty unmāda-van nṛtyati loka-bāhyaḥ
khaṃ vāyum agniṃ salilaṃ mahīṃ ca jyotīṃṣi sattvāni diśo drumādīn /
sarit-samudrāṃś ca hareḥ śarīraṃ yat kiṃ ca bhūtaṃ praṇamed ananyaḥ
bhaktiḥ pareśānubhavo viraktir anyatra caiṣa trika eka-kālaḥ /
prapadyamānasya yathāśnataḥ syus tuṣṭiḥ puṣṭiḥ kṣud-apāyo 'nu-ghāsam
ity acyutāṅghriṃ bhajato 'nuvṛttyā bhaktir viraktir bhagavat-prabodhaḥ /
bhavanti vai bhāgavatasya rājaṃs tataḥ parāṃ śāntim upaiti sākṣāt
BhP_11.02.044/0 śrī-rājovāca
atha bhāgavataṃ brūta yad-dharmo yādṛśo nṛṇām /
yathācarati yad brūte yair liṅgair bhagavat-priyaḥ
BhP_11.02.045/0 śrī-havir uvāca
sarva-bhūteṣu yaḥ paśyed bhagavad-bhāvam ātmanaḥ /
bhūtāni bhagavaty ātmany eṣa bhāgavatottamaḥ
īsvare tad-adhīneṣu bāliśeṣu dviṣatsu ca /
prema-maitrī-kṛpopekṣā yaḥ karoti sa madhyamaḥ
arcāyām eva haraye pūjāṃ yaḥ śraddhayehate /
na tad-bhakteṣu cānyeṣu sa bhaktaḥ prākṛtaḥ smṛtaḥ
gṛhītvāpīndriyair arthān yo na dveṣṭi na hṛṣyati /
viṣṇor māyām idaṃ paśyan sa vai bhāgavatottamaḥ
dehendriya-prāṇa-mano-dhiyāṃ yo janmāpyaya-kṣud-bhaya-tarṣa-kṛcchraiḥ /
saṃsāra-dharmair avimuhyamānaḥ smṛtyā harer bhāgavata-pradhānaḥ
na kāma-karma-bījānāṃ yasya cetasi sambhavaḥ /
vāsudevaika-nilayaḥ sa vai bhāgavatottamaḥ
na yasya janma-karmabhyāṃ na varṇāśrama-jātibhiḥ /
sajjate 'sminn ahaṃ-bhāvo dehe vai sa hareḥ priyaḥ
na yasya svaḥ para iti vitteṣv ātmani vā bhidā /
sarva-bhūta-samaḥ śāntaḥ sa vai bhāgavatottamaḥ
tri-bhuvana-vibhava-hetave 'py akuṇṭha- $ smṛtir ajitātma-surādibhir vimṛgyāt &
na calati bhagavat-padāravindāl % lava-nimiṣārdham api yaḥ sa vaiṣṇavāgryaḥ // BhP_11.02.053* //
bhagavata uru-vikramāṅghri-śākhā- nakha-maṇi-candrikayā nirasta-tāpe /
hṛdi katham upasīdatāṃ punaḥ sa prabhavati candra ivodite 'rka-tāpaḥ
visṛjati hṛdayaṃ na yasya sākṣād dharir avaśābhihito 'py aghaugha-nāśaḥ /
praṇaya-rasanayā dhṛtāṅghri-padmaḥ sa bhavati bhāgavata-pradhāna uktaḥ
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0