Language

ENहिગુ
Scripture Library

Bhagavata Purana · Chapter 10.01

10.01.001

BhP_10.01.001/0 śrī-rājovāca
kathito vaṃśa-vistāro bhavatā soma-sūryayoḥ /
rājñāṃ cobhaya-vaṃśyānāṃ caritaṃ paramādbhutam

10.01.002

yadoś ca dharma-śīlasya nitarāṃ muni-sattama /
tatrāṃśenāvatīrṇasya viṣṇor vīryāṇi śaṃsa naḥ

10.01.003

avatīrya yador vaṃśe bhagavān bhūta-bhāvanaḥ /
kṛtavān yāni viśvātmā tāni no vada vistarāt

10.01.004

nivṛtta-tarṣair upagīyamānād bhavauṣadhāc chrotra-mano-'bhirāmāt /
ka uttamaśloka-guṇānuvādāt pumān virajyeta vinā paśughnāt

10.01.005

pitāmahā me samare 'marañjayair devavratādyātirathais timiṅgilaiḥ /
duratyayaṃ kaurava-sainya-sāgaraṃ kṛtvātaran vatsa-padaṃ sma yat-plavāḥ

10.01.006

drauṇy-astra-vipluṣṭam idaṃ mad-aṅgaṃ santāna-bījaṃ kuru-pāṇḍavānām /
jugopa kukṣiṃ gata ātta-cakro mātuś ca me yaḥ śaraṇaṃ gatāyāḥ

10.01.007

vīryāṇi tasyākhila-deha-bhājām antar bahiḥ pūruṣa-kāla-rūpaiḥ /
prayacchato mṛtyum utāmṛtaṃ ca māyā-manuṣyasya vadasva vidvan

10.01.008

rohiṇyās tanayaḥ prokto rāmaḥ saṅkarṣaṇas tvayā /
devakyā garbha-sambandhaḥ kuto dehāntaraṃ vinā

10.01.009

kasmān mukundo bhagavān pitur gehād vrajaṃ gataḥ /
kva vāsaṃ jñātibhiḥ sārdhaṃ kṛtavān sātvatāṃ patiḥ

10.01.010

vraje vasan kim akaron madhupuryāṃ ca keśavaḥ /
bhrātaraṃ cāvadhīt kaṃsaṃ mātur addhātad-arhaṇam

10.01.011

dehaṃ mānuṣam āśritya kati varṣāṇi vṛṣṇibhiḥ /
yadu-puryāṃ sahāvātsīt patnyaḥ katy abhavan prabhoḥ

10.01.012

etad anyac ca sarvaṃ me mune kṛṣṇa-viceṣṭitam /
vaktum arhasi sarvajña śraddadhānāya vistṛtam

10.01.013

naiṣātiduḥsahā kṣun māṃ tyaktodam api bādhate /
pibantaṃ tvan-mukhāmbhoja- cyutaṃ hari-kathāmṛtam

10.01.015

BhP_10.01.014/0 sūta uvāca
evaṃ niśamya bhṛgu-nandana sādhu-vādaṃ $ vaiyāsakiḥ sa bhagavān atha viṣṇu-rātam &
evaṃ niśamya bhṛgu-nandana sādhu-vādaṃ $ vaiyāsakiḥ sa bhagavān atha viṣṇu-rātam &
pratyarcya kṛṣṇa-caritaṃ kali-kalmaṣa-ghnaṃ % vyāhartum ārabhata bhāgavata-pradhānaḥ // BhP_10.01.014*
0 śrī-śuka uvāca
samyag vyavasitā buddhis tava rājarṣi-sattama /
vāsudeva-kathāyāṃ te yaj jātā naiṣṭhikī ratiḥ

10.01.016

vāsudeva-kathā-praśnaḥ puruṣāṃs trīn punāti hi /
vaktāraṃ pracchakaṃ śrotṝṃs tat-pāda-salilaṃ yathā

10.01.017

bhūmir dṛpta-nṛpa-vyāja- daityānīka-śatāyutaiḥ /
ākrāntā bhūri-bhāreṇa brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayau

10.01.018

gaur bhūtvāśru-mukhī khinnā krandantī karuṇaṃ vibhoḥ /
upasthitāntike tasmai vyasanaṃ samavocata

10.01.019

brahmā tad-upadhāryātha saha devais tayā saha /
jagāma sa-tri-nayanas tīraṃ kṣīra-payo-nidheḥ

10.01.020

tatra gatvā jagannāthaṃ deva-devaṃ vṛṣākapim /
puruṣaṃ puruṣa-sūktena upatasthe samāhitaḥ

10.01.021

giraṃ samādhau gagane samīritāṃ niśamya vedhās tridaśān uvāca ha /
gāṃ pauruṣīṃ me śṛṇutāmarāḥ punar vidhīyatām āśu tathaiva mā ciram

10.01.022

puraiva puṃsāvadhṛto dharā-jvaro bhavadbhir aṃśair yaduṣūpajanyatām /
sa yāvad urvyā bharam īśvareśvaraḥ sva-kāla-śaktyā kṣapayaṃś cared bhuvi

10.01.023

vasudeva-gṛhe sākṣād bhagavān puruṣaḥ paraḥ /
janiṣyate tat-priyārthaṃ sambhavantu sura-striyaḥ

10.01.024

vāsudeva-kalānantaḥ sahasra-vadanaḥ svarāṭ /
agrato bhavitā devo hareḥ priya-cikīrṣayā

10.01.025

viṣṇor māyā bhagavatī yayā sammohitaṃ jagat /
ādiṣṭā prabhuṇāṃśena kāryārthe sambhaviṣyati

10.01.026

BhP_10.01.026/0 śrī-śuka uvāca
ity ādiśyāmara-gaṇān prajāpati-patir vibhuḥ /
āśvāsya ca mahīṃ gīrbhiḥ sva-dhāma paramaṃ yayau

10.01.027

śūraseno yadupatir mathurām āvasan purīm /
māthurāñ chūrasenāṃś ca viṣayān bubhuje purā

10.01.028

rājadhānī tataḥ sābhūt sarva-yādava-bhūbhujām /
mathurā bhagavān yatra nityaṃ sannihito hariḥ

10.01.029

tasyāṃ tu karhicic chaurir vasudevaḥ kṛtodvahaḥ /
devakyā sūryayā sārdhaṃ prayāṇe ratham āruhat

10.01.030

ugrasena-sutaḥ kaṃsaḥ svasuḥ priya-cikīrṣayā /
raśmīn hayānāṃ jagrāha raukmai ratha-śatair vṛtaḥ

10.01.031

catuḥ-śataṃ pāribarhaṃ gajānāṃ hema-mālinām /
aśvānām ayutaṃ sārdhaṃ rathānāṃ ca tri-ṣaṭ-śatam

10.01.032

dāsīnāṃ sukumārīṇāṃ dve śate samalaṅkṛte /
duhitre devakaḥ prādād yāne duhitṛ-vatsalaḥ

10.01.033

śaṅkha-tūrya-mṛdaṅgāś ca nedur dundubhayaḥ samam /
prayāṇa-prakrame tāta vara-vadhvoḥ sumaṅgalam

10.01.034

pathi pragrahiṇaṃ kaṃsam ābhāṣyāhāśarīra-vāk /
asyās tvām aṣṭamo garbho hantā yāṃ vahase 'budha

10.01.035

ity uktaḥ sa khalaḥ pāpo bhojānāṃ kula-pāṃsanaḥ /
bhaginīṃ hantum ārabdhaṃ khaḍga-pāṇiḥ kace 'grahīt

10.01.036

taṃ jugupsita-karmāṇaṃ nṛśaṃsaṃ nirapatrapam /
vasudevo mahā-bhāga uvāca parisāntvayan

10.01.037

BhP_10.01.037/0 śrī-vasudeva uvāca
ślāghanīya-guṇaḥ śūrair bhavān bhoja-yaśaskaraḥ /
sa kathaṃ bhaginīṃ hanyāt striyam udvāha-parvaṇi

10.01.038

mṛtyur janmavatāṃ vīra dehena saha jāyate /
adya vābda-śatānte vā mṛtyur vai prāṇināṃ dhruvaḥ

10.01.039

dehe pañcatvam āpanne dehī karmānugo 'vaśaḥ /
dehāntaram anuprāpya prāktanaṃ tyajate vapuḥ

10.01.040

vrajaṃs tiṣṭhan padaikena yathaivaikena gacchati /
yathā tṛṇa-jalaukaivaṃ dehī karma-gatiṃ gataḥ

10.01.041

svapne yathā paśyati deham īdṛśaṃ manorathenābhiniviṣṭa-cetanaḥ /
dṛṣṭa-śrutābhyāṃ manasānucintayan prapadyate tat kim api hy apasmṛtiḥ

10.01.042

yato yato dhāvati daiva-coditaṃ mano vikārātmakam āpa pañcasu /
guṇeṣu māyā-rociteṣu dehy asau prapadyamānaḥ saha tena jāyate

10.01.044

jyotir yathaivodaka-pārthiveṣv adaḥ $ samīra-vegānugataṃ vibhāvyate &
evaṃ sva-māyā-raciteṣv asau pumān % guṇeṣu rāgānugato vimuhyati // BhP_10.01.043* //
tasmān na kasyacid droham ācaret sa tathā-vidhaḥ /
ātmanaḥ kṣemam anvicchan drogdhur vai parato bhayam

10.01.045

eṣā tavānujā bālā kṛpaṇā putrikopamā /
hantuṃ nārhasi kalyāṇīm imāṃ tvaṃ dīna-vatsalaḥ

10.01.046

BhP_10.01.046/0 śrī-śuka uvāca
evaṃ sa sāmabhir bhedair bodhyamāno 'pi dāruṇaḥ /
na nyavartata kauravya puruṣādān anuvrataḥ

10.01.047

nirbandhaṃ tasya taṃ jñātvā vicintyānakadundubhiḥ /
prāptaṃ kālaṃ prativyoḍhum idaṃ tatrānvapadyata

10.01.048

mṛtyur buddhimatāpohyo yāvad buddhi-balodayam /
yady asau na nivarteta nāparādho 'sti dehinaḥ

10.01.049

pradāya mṛtyave putrān mocaye kṛpaṇām imām /
sutā me yadi jāyeran mṛtyur vā na mriyeta cet

10.01.050

viparyayo vā kiṃ na syād gatir dhātur duratyayā /
upasthito nivarteta nivṛttaḥ punar āpatet

10.01.051

agner yathā dāru-viyoga-yogayor adṛṣṭato 'nyan na nimittam asti /
evaṃ hi jantor api durvibhāvyaḥ śarīra-saṃyoga-viyoga-hetuḥ

10.01.052

evaṃ vimṛśya taṃ pāpaṃ yāvad-ātmani-darśanam /
pūjayām āsa vai śaurir bahu-māna-puraḥsaram

10.01.053

prasanna-vadanāmbhojo nṛśaṃsaṃ nirapatrapam /
manasā dūyamānena vihasann idam abravīt

10.01.054

BhP_10.01.054/0 śrī-vasudeva uvāca
na hy asyās te bhayaṃ saumya yad vai sāhāśarīra-vāk /
putrān samarpayiṣye 'syā yatas te bhayam utthitam

10.01.055

BhP_10.01.055/0 śrī-śuka uvāca
svasur vadhān nivavṛte kaṃsas tad-vākya-sāra-vit /
vasudevo 'pi taṃ prītaḥ praśasya prāviśad gṛham

10.01.056

atha kāla upāvṛtte devakī sarva-devatā /
putrān prasuṣuve cāṣṭau kanyāṃ caivānuvatsaram

10.01.057

kīrtimantaṃ prathamajaṃ kaṃsāyānakadundubhiḥ /
arpayām āsa kṛcchreṇa so 'nṛtād ativihvalaḥ

10.01.058

kiṃ duḥsahaṃ nu sādhūnāṃ viduṣāṃ kim apekṣitam /
kim akāryaṃ kadaryāṇāṃ dustyajaṃ kiṃ dhṛtātmanām

10.01.059

dṛṣṭvā samatvaṃ tac chaureḥ satye caiva vyavasthitim /
kaṃsas tuṣṭa-manā rājan prahasann idam abravīt

10.01.060

pratiyātu kumāro 'yaṃ na hy asmād asti me bhayam /
aṣṭamād yuvayor garbhān mṛtyur me vihitaḥ kila

10.01.061

tatheti sutam ādāya yayāv ānakadundubhiḥ /
nābhyanandata tad-vākyam asato 'vijitātmanaḥ

10.01.062

nandādyā ye vraje gopā yāś cāmīṣāṃ ca yoṣitaḥ /
vṛṣṇayo vasudevādyā devaky-ādyā yadu-striyaḥ

10.01.063

sarve vai devatā-prāyā ubhayor api bhārata /
jñātayo bandhu-suhṛdo ye ca kaṃsam anuvratāḥ

10.01.064

etat kaṃsāya bhagavāñ chaśaṃsābhyetya nāradaḥ /
bhūmer bhārāyamāṇānāṃ daityānāṃ ca vadhodyamam

10.01.065

ṛṣer vinirgame kaṃso yadūn matvā surān iti /
devakyā garbha-sambhūtaṃ viṣṇuṃ ca sva-vadhaṃ prati

10.01.066

devakīṃ vasudevaṃ ca nigṛhya nigaḍair gṛhe /
jātaṃ jātam ahan putraṃ tayor ajana-śaṅkayā

10.01.067

mātaraṃ pitaraṃ bhrātṝn sarvāṃś ca suhṛdas tathā /
ghnanti hy asutṛpo lubdhā rājānaḥ prāyaśo bhuvi

10.01.068

ātmānam iha sañjātaṃ jānan prāg viṣṇunā hatam /
mahāsuraṃ kālanemiṃ yadubhiḥ sa vyarudhyata

10.01.069

ugrasenaṃ ca pitaraṃ yadu-bhojāndhakādhipam /
svayaṃ nigṛhya bubhuje śūrasenān mahā-balaḥ

Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc